| YouTube Channel

दीर्घसूत्र (dIrghasUtra)

 
शब्दसागरः
English
दीर्घसूत्र
mfn.
(-त्रः-त्रा-त्रं) Dilatory, slow, tedious.
E.
दीर्घ long, and सूत्र line
or thread. दीर्घेण चिरकालेन सूत्रम् ईप्सितव्यापारो यस्य
Capeller Eng
English
दीर्घसूत्र
a.
dilatory, slow (lit. spinning a long
thread)
abstr.
°ता
f.
Yates
English
दीर्घ-सूत्र (त्रः-त्रा-त्रं)
a. Dilatory.
m.
A long thread or fastening.
Wilson
English
दीर्घसूत्र
mfn.
(-त्रः-त्रा-त्रं) Dilatory, slow, tedious.
E.
दीर्घ long, and सूत्र line or thread.
Monier Williams Cologne
English
दीर्घ—सूत्र
mfn.
‘spinning a yarn’, slow, dilatory, procrastinating,
MBh.
R.
&c.
Hindi
Hindi
जो काम करता है धीरे धीरे procrastinates
Apte Hindi
Hindi
दीर्घसूत्र
वि* दीर्घ- सूत्र -
"शनैः- शनैः कार्य करने वाला, मन्थर, प्रत्येक कार्य को देर में करने वाला, टालने वाला, देर लगाने वाला"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दीर्घसूत्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ದವಾದ ದಾರ
व्युत्पत्तिः - > दीर्घं सूत्रम्
दीर्घसूत्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನು /ಬಹಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವನು
व्युत्पत्तिः - > दीर्घं सूत्रम् कार्यव्यवस्था यस्य
प्रयोगाः - > "अनागतविधाता प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः द्वावेव सुखमेधेते दीर्घसूत्रो विनश्यति ॥"
उल्लेखाः - > भा० शान्ति०
दीर्घसूत्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉದ್ದವಾದ ದಾರವುಳ್ಳ ವಸ್ತ್ರ
प्रयोगाः - > "मेखलागुणविलग्नमसूयां दीर्घसूत्रमकरोत्परिधानम्"
उल्लेखाः - > माघ० १०-६१
L R Vaidya
English
dIrGa-sUtra {% a. %} working slowly, slow, dilatory.
Bopp
Latin
दीर्घसूत्र (longum filum habens. BAH. e praec. et सूत्र
filum) tardus, cunctans, segnis.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दानशीलः वदान्यो वदन्योऽप्यथ बालिशः ३५१
मूढो मन्दो यथाजातो बालो मातृमुखो जडः
मूर्खोऽमेधो विवर्णाज्ञौ वैधेयो मातृशासितः ३५२
देवानांप्रियजाल्मौ दीर्घसूत्रश्चिरक्रियः
-wordlist-
दानशील (पुं), वदान्य (पुं), वदन्य (पुं), बालिश (पुं), मूढ (पुं), मन्द (पुं), यथाजात (पुं), बाल (पुं), मातृमुख (पुं), जड (पुं), मूर्ख (पुं), अमेध (पुं), विवर्ण (पुं), अज्ञ (पुं), वैधेय (पुं), मातृशासित (पुं), देवानाम्प्रिय (पुं), जाल्म (पुं), दीर्घसूत्र (पुं), चिरक्रिय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दीर्घसूत्र
दीर्घसूत्र, जडक्रिय
क्रियावान्कर्मसूद्युक्तो दीर्घसूत्रो जडक्रियः
verse 2.1.1.383
page 0045
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दीर्घसूत्रः, त्रि, (दीर्घेण बहुकालेन सूत्रं कार्य्या-रम्भो यस्य ।) चिरक्रियः इत्यमरः १७
“अदीर्घसूत्रश्च भवेत् सर्व्वकर्म्मसु पार्थिवः ।दीर्घसूत्रस्य नृपतेः कर्म्महानिर्ध्रुवं भवेत्
रागे द्वेषे कामे द्रोहे पापे कर्म्मणि ।अप्रिये चैव कर्त्तव्ये दीर्घसूत्रश्च शस्यते
”इति मत्स्यपुराणम्
(आयततन्तुकम् यथा, माघे १० ६१ ।“मेखलागुणविलग्नमसूयांदीर्घसूत्रमकरोत् परिधानम्
”)विस्तृते तन्तौ, क्ली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दीर्घसूत्र
त्रि०
दीर्घेण चिरकालेन सूत्रमीप्सितव्यापारो यस्य ।१ चिरकालेन प्रारब्धकर्म्मानुष्ठातरि अमरः “दीर्घमूत्रस्यआपत्प्राप्तिरितिहासमुखेन” भा० शा० १३७ अ० दर्शिता तथा“अनागतविधाता प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः द्वावेवमुखमेधेते दीर्घसूत्रो विनश्यति अत्रैव चेदमव्यग्रंशृणुष्वाख्यानमुत्तमम् दीर्घसूत्रमुपाश्रित्य कार्य्याकार्य्यविनिश्चये नातिगाधे जलाधारे सुहृदः शकुनास्त्रयः ।प्रभूतमत्स्ये कौन्तेय! बभूवुः सहचारिणः तत्रैकोदीर्घकालज्ञ उत्पन्नप्रतिभोऽपरः दीर्घसूत्रश्च तत्रैक-स्त्रयाणां सहचारिणाम् कदाचित् तं जलाधारंमत्स्यबन्धाः समन्ततः निःस्रावयामासुरथो निम्नेषुविविधैर्मुखैः प्रक्षीयमाणं तं दृष्ट्वा जलाधारं मयागमे ।अब्रवीद्दीर्घदर्शी तु तावुभौ सुहृदौ तदा इयमापत्समुत्पन्ना सर्वेषां सलिलौकसाम् शीघ्रमन्यत्र गच्छामःपन्था यावन्न दुष्यति अनागतमनर्थं हि सुनयैर्य्यःप्रबाधयेत् संशयमाप्नोति रोचतां भो व्रजामहे ।दीर्घसूत्रस्तु यस्तत्र सोऽब्रवीत् सम्यगुष्यते तु कार्य्यात्वरा तावदिति मे निश्चिता मतिः अथ सम्प्रतिपत्तिज्ञःप्राब्रवीद्दीर्घदर्शिनम् प्राप्ते काले मे किञ्चि-न्न्यायतः परिहास्यते एवं श्रुत्वा निरक्रामद्दीर्घ-दर्शी महामतिः जगाम स्रोतसा तेन गम्भीरंसलिलाशयम् ततः प्रस्रुततोयन्तं प्रसमीक्ष्य जला-शयम् वबन्धुर्वविधैर्योगैर्मत्स्यान् मत्स्यीपजीविनःविलोड्यमाने तस्मिंस्तु स्रुततोये जलाशये अगच्छ-द्बन्धनं तत्र दीर्घसूत्रः सहापरैः उद्दाने क्रियमाणेतु मत्स्यानां तत्र रज्ज्वुभिः प्रविश्यान्तरमेतेषां स्थितःसम्प्रतिपत्तिमान् गृह्यमेव तदुद्दानं गृहीत्वा तं तथैवसः सर्वानेव तांस्तत्र ते विदुर्ग्रथितानिति ततःप्रक्षाल्यमाणेषु मत्स्येषु विपुले जले मुक्त्वा रज्ज्वुंप्रमुक्तोऽसौ शीघ्रं सम्प्रतिपत्तिमान् दीर्घसूत्रस्तुमन्दात्मा हीनबुद्धिरचेतनः मरणं प्राप्तवान् मूढोयथैवोपहतेन्द्रियः एवं प्राप्ततमं कालं यो मोहा-न्नावबुध्यते विनश्यति वै क्षिप्रं दीर्घसूत्रो यथाझषः आदौ कुरुते श्रेयः कुशलोऽस्मीति यःपुमान् संशयमवाप्नोति यथा सम्प्रतिपत्तिमान् ।अनागतविधाता प्रत्युत्पन्नमतिश्च यः द्वावेव सुखमे-धेतेदीर्घसूत्रो विनश्यति” कर्म० दीर्घे सूत्रे
न०
ब० ।३ दीर्घतन्तुके
त्रि०
“दीर्घसूत्र मकरोत् परिधानम्” माघः
Capeller
German
दीर्घसूत्र saumselig (eig. langschnurig)
Abstr.
°ता
f.