| YouTube Channel

दीर्घसत्र (dIrghasatra)

 
शब्दसागरः
English
दीर्घसत्र
n.
(त्रं)
1. A sort of religious ceremony, one of long continuance.
2. A place of pilgrimage.
E.
दीर्घ long, सत्र sacrifice, &c.
Yates
English
दीर्घ-सत्र (त्रं) 1.
n.
A sort of religious
ceremony
place of pilgrimage.
Wilson
English
दीर्घसत्र
n.
(-त्रं)
1 A sort of religious ceremony, one of long continuance.
2 A place of pilgrimage.
E.
दीर्घ long, सत्र sacrifice, &c.
Apte Hindi
Hindi
दीर्घसत्रम्
नपुं*
दीर्घ- सत्रम् -
चिरकाल तक चलने वाला सोमयज्ञ
दीर्घसत्रः
पुं*
दीर्घ- सत्रः -
सोमयाजी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दीर्घसत्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಹುಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಯಾಗ
दीर्घसत्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹುಕಾಲದ ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು
व्युत्पत्तिः - > दीर्घं सत्रं चिरकालसाध्यो यागः यस्य
प्रयोगाः - > "हवुषि दीर्घसत्रस्य सा चेदानीं प्रचेतसः भुजङ्गपिहितद्वारं पातालमधितिष्ठति ॥"
उल्लेखाः - > रघु० १-८०
L R Vaidya
English
dIrGa-satra {% (I) n. %} a long-continued Soma sacrifice.
dIrGa-satra {% (II) m. %} one who performs such a sacrifice, R.i.80.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दीर्घसत्रं,
क्ली,
(दीर्घं बहुकालसाध्यं सत्रम् ।)यज्ञविशेषः (यथा, भागवते २१ ।“कलिमागतमाज्ञाय क्षेत्रेऽस्मिन् वैष्णवे वयम् ।आसीना दीर्घसत्रेण कथानां स्रक्षणा हरेः
”)तीर्थविशेषः इति शब्दार्थकल्पतरुः
(यथा, महाभारते ८२ १०३ -- १०४ ।“ततो गच्छेत राजेन्द्र ! दीर्घसत्रं यथाक्रमम् ।तत्र ब्रह्मादयो देवाः सिद्धाश्च परमर्षयः ।दीघसत्रमुपासन्ते दीक्षिता नियमव्रताः
गमनादेव राजेन्द्र ! दीर्घसत्रमरिन्दम ! ।राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दीर्घसत्र
न०
कर्म० दीर्घकालिके यज्ञभेदे व० तत्कर्तरित्रि० “हविषे दीर्घसत्रस्य सा चेदानीं प्रचेतसः” रघुः ।दीर्घाणि सत्राणि कृतानि यत्र तीर्थभेदे “ततो गच्छेतधर्मज्ञ! दीर्घसत्रं यथाक्रमम् तत्र ब्रह्मादयो देवाःसिद्धाश्च परमर्षयः दीर्घसत्रमुपासन्ते दीक्षिता नियत-व्रताः गमनादेव राजेन्द्र! दीर्घसत्रमरिन्दम! राज-सूयाप्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति भारत!” भा० व० ८२ अ० ।४ यावज्जीवकर्तव्ये अग्निहोत्रे
न०
“दीर्घसत्रं वा तउपयन्ति येऽग्निहोत्रं जुह्वयेतद्वै जरामर्यं सत्रंयदग्निहोत्रं जरया वा ह्येवास्मान्मुच्यन्ते मृत्युनावा” शत० व्रा० १२