| YouTube Channel

दीर्घजिह्व (dIrghajihva)

 
शब्दसागरः
English
दीर्घजिह्व
m.
 (-ह्वः) A snake.
E.
 दीर्घ long, and जिह्वा a tongue.
Capeller Eng
English
दीर्घजिह्व
a.
 long-tongued
m.
N.
 of a Dānava,
f.
 आ
& ई
N.
 of a Rākṣasī & some other female demon.
Yates
English
दीर्घ-जिह्व (ह्वः) 1.
m.
 A snake.
Wilson
English
दीर्घजिह्व
m.
 (-ह्वः) A snake.
E.
 दीर्घ long, and जिह्वा a tongue.
Monier Williams Cologne
English
दीर्घ—जिह्व
mfn.
 ‘long-tongued’
दीर्घ—जिह्व
m.
 a snake,
L.
N.
 of a Dānava,
MBh.
 i
Hariv.
Apte Hindi
Hindi
दीर्घजिह्वः
पुं*
 दीर्घ- जिह्वः -
"साँप, सर्प"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दीर्घजिह्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
व्युत्पत्तिः - > दीर्घा जिह्वाऽस्य
दीर्घजिह्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ದಾನವ
L R Vaidya
English
dIrGa-jihva {% m. %} a snake, a serpent.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
जाहक (पुं), गात्रसङ्कोचिन् (पुं), मण्डलिन् (पुं), नकुल (पुं), पिङ्गल (पुं), सर्पहन् (पुं), बभ्रु (पुं), सर्प (पुं), अहि (पुंस्त्री), पवनाशन (पुं), भोगिन् (पुं), भुजङ्ग (पुं), भुजग (पुं), उरग (पुं), द्विजिह्व (पुं), व्याल (पुं), भुजङ्गम (पुं), सरीसृप (पुं), दीर्घजिह्व (पुं), काकोदर (पुं), विषधर (पुं), फणभृत् (पुं), पृदाकु (पुं), दृक्कर्ण (पुं), कुण्डलिन् (पुं), बिलेशय (पुं), दन्दशूक (पुं), दर्वीकर (पुं), कञ्चुकिन् (पुं), चक्रिन् (पुं), गूढपाद् (पुं), पन्नग (पुं), जिह्मग (पुं), लेलिहान (पुं), कुम्भीनस (पुं), आशीविष (पुं), दीर्घपृष्ठ (पुं), राजसर्प (पुं), भुजङ्गभोजिन् (पुं)
Mahabharata
English
Dīrghajihva, an Asura, son of Danu. § 93 (Aṃśāvat.): I, 65, 2538 (Dānavaḥ).--§ 130 (do.): I, 67, 2675 (Dānavarshabhaḥ, incarnate as Kāśirāja).
पुराणम्
English
दीर्घजिह्व / DĪRGHAJIHVA. A dānava (asura) born to kaśyapa by his wife danu. (M.B. Ādi Parva, Chapter 65, Verse 30).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दीर्घजिह्वः,
पुं,
 (दीर्घा जिह्वा यस्य ।) सर्पः ।इति हेमचन्द्रः । ४ । ३६९ ॥
(दानवविशेषः ।यथा, महाभारते । १ । ६५ । ३० ।“गरिष्ठश्च वनायुश्च दीर्घजिह्वश्च दानवः ॥
”स्त्रियां टाप् । राक्षसीविशेषः । यथा, महा-भारते । ३ । २८९ । ४४ ।“द्व्यक्षीं त्र्यक्षीं ललाटाक्षीं दीर्घजिह्वा-मजिह्विकाम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दीर्घजिह्व पुंस्त्री० दीर्घा जिह्वा यस्य । १ सर्पे हेमच० स्त्रियांङीष् । ३ दानवभेदे
पु०
 “गविष्ठश्च वनायुश्च दीर्घजिह्वश्चदानवः” भा० आ० ६५ अ० ४ राक्षसभेदे स्त्रियां टाप् ।“द्व्यक्षीं त्र्यक्षीं ललाटाक्षीं दीर्घजिह्वामजिह्विकाम्”भा० व० २७९ अ० । ५ कुमारानुचरमातृगणभेदे “जाटा-लिका कामचरी दीर्घजिह्वा बलोत्कटा” भा० श० ४७ अ०“दीर्घजिह्वी च छन्दसि” पा० नि० पुंस्यपि ङीष् ६ कक्वुरेच “अप श्वानं श्लथिष्ट न सखायो दीर्घजिह्व्यम्” ऋ०९ । १०१ । १ ।