दीन (dIna)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दीन mfn.
   (-नः-ना-नं)
	 1. Poor,  indigent,  needy,  distressed.
	 2. Afraid, 
frightened,  timid.
	 f.
  (-ना) A mouse or shrew.
 E.
  दी to waste or
decay,  affix क्त,  deriv.
  irr
 . or दी as before,  Unadi affix नक् ।

Capeller Eng

English

 दीन॑ a.
  scarce,  scanty,  weak,  feeble (abstr.   °ता f.
 )
depressed,  sad,  wretched,  n.
  as abstr.
   & adv.
  (also दीनकम्).

Yates

English

 दीन (नः-ना-नं)
a. Poor
 afraid.
f.
 
A mouse or shrew.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दीन 	-	  dIna 	-	 adj.
  	-	 miserable
दुःखित 	-	  duHkhita 	-	 adj.
  	-	 miserable
परिदेवित 	-	  paridevita 	-	 adj.
  	-	 miserable
हताश 	-	  hatAza 	-	 adj.
  	-	 miserable
दुर्गत 	-	  durgata 	-	 adj.
  	-	 miserable
कष्ट 	-	  kaSTa 	-	 adj.
  	-	 miserable
अधन्य 	-	  adhanya 	-	 adj.
  	-	 miserable
दुःखसंस्थिति 	-	  duHkhasaMsthiti 	-	 adj.
  	-	 miserable
दुरन्त 	-	  duranta 	-	 adj.
  	-	 miserable
शोच्य 	-	  zocya 	-	 adj.
  	-	 miserable
अपरावृत्तभागधेय 	-	  aparAvRttabhAgadheya 	-	 adj.
  	-	 miserable
अभव्य 	-	  abhavya 	-	 adj.
  	-	 miserable
करुण 	-	  karuNa 	-	 adj.
  	-	 miserable
करुणात्मन् 	-	  karuNAtman 	-	 adj.
  	-	 miserable
कापुरुष 	-	  kApuruSa 	-	 adj.
  	-	 miserable
कृपण 	-	  kRpaNa 	-	 adj.
  	-	 miserable
कृपणिन् 	-	  kRpaNin 	-	 adj.
  	-	 miserable
क्षीण 	-	  kSINa 	-	 adj.
  	-	 miserable
तपस्विन् 	-	  tapasvin 	-	 adj.
  	-	 miserable
दग्ध 	-	  dagdha 	-	 adj.
  	-	 miserable

 
   दीन  dIna adj.
   pitiable   
   वराक  varAka adj.
   pitiable    
   अनुकम्पनीय  anukampanIya adj.
   pitiable   
   सङ्क्रोशति  saGkrozati adj.
   pitiable    
   कृपण  kRpaNa adj.
   pitiable   
   करुणावत्  karuNAvat adj.
   pitiable    
   करुणिन्  karuNin adj.
   pitiable   
   करुणायोग्य  karuNAyogya adj.
   pitiable    
   अनुकम्प्य  anukampya adj.
   pitiable   
   दयाजनक  dayAjanaka adj.
   pitiable    
   करुणोत्पादक  karuNotpAdaka adj.
   pitiable   
   अपमुद्  apamud adj.
   pitiable    
   सकरुण  sakaruNa adj.
   pitiable   
   वीरक  vIraka m.
   pitiable hero     
            

Wilson

English

 दीन
mfn.
   (-नः-ना-नं)
1 Poor,  indigent,  needy,  distressed.
2 Afraid,  frightened,  timid.
f.
  (-ना) A mouse or shrew.
E.
  दी to waste or decay,  affix क्त,  deriv.
  irr
 . or दी as before, 
Uṇādi affix नक्.

Apte

English

दीन [dīna],  a.
  [दी-क्त तस्य न]

Poor,  indigent.

Distressed,  ruined,  afflicted,  miserable,  wretched.

Sorry,  dejected,  melancholy,  sad
 सा विरहे तव दीना Gīt.*
  4.

Timid,  frightened.

Mean,  piteous
 यं यं पश्यसि तस्य तस्य पुरतो मा ब्रूहि दीनं वचः Bh.*
  2.51. -नः A poor person,  one in distress or misery
 दीनानां कल्पवृक्षः Mk.*
  1.48
 दिनानि दीनोद्धरणोचितस्य R.*
  2.25. -नम् Distress,  wretchedness.-ना The female of a mouse or shrew. Comp.
   -दयालु,  -वत्सल a.
  kind to the poor. -बन्धुः a friend of the poor. -लोचनः a cat.

Apte 1890

English

 दीन a. [दी-क्त तस्प न] 1 Poor,  indigent. 
2 Distressed,  ruined,  afflicted,  miserable,  wretched. 
3 Sorry,  dejected,  melancholy,  sad
 सा विरहे तव दीना Gīt. 4. 
4 Timid,  frightened. 
5 Mean,  piteous
 Bh. 2. 51. 
नः A poor person,  one in distress or misery
 दीनानां कल्पवृक्षः Mk. 1. 48
 दिनानि दीनोद्धरणोचितस्य R. 2. 25. 
नं Distress,  wretchedness. 
ना The female of a mouse or shrew. 
Comp. 
दयालु,  
वत्सल a. kind to the poor. 
बंधुः a friend of the poor. 
लोचनः a cat. 

Monier Williams Cologne

English

 दीन॑ a mfn.
   (fr.  √ 3. दी?) scarce,  scanty,  RV.
  

 depressed,  afflicted,  timid,  sad

 miserable,  wretched,  Mn.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.

 दीन॑ n.
  distress,  wretchedness,  Hariv.
 
 Pañc.
  

 Tabernaemontana Coronaria,  L.
 

 दीन॑ b mfn.
   See under √ 3. दी.

Monier Williams 1872

English

 दीन,  अस्,  आ,  अम्,  scarce,  scanty (Ved.)
 poor, 
indigent,  needy,  afflicted,  distressed,  ruined,  mise-
rable,  wretched,  dejected,  downcast,  melancholy
frightened,  afraid,  timid [cf. परि-द्°]
 (अम्),  n.
distress,  wretchedness [cf. दैन्य]
 the plant Ta-
bernæmontana Coronaria
 (अम्),  ind. miserably
(आ),  f. the female of a mouse or shrew.
—दीन-
चेतन,  अस्,  आ,  अम्,  ‘distressed or dejected in mind, ’
distressed,  dejected.
—दीन-ता,  f. scarcity,  rarity
(Ved.)
 wretchedness,  distress,  weakness.
—दीन-
दक्ष,  अस्,  आ,  अम्,  of weak understanding.
—दीन-
दास,  अस्,  m. a name applied to a Śūdra.
—दीन-
धी,  ईस्,  ईस्,  इ,  ‘having melancholy thoughts, ’ de-
jected,  helpless.
—दीन-मनस्,  आस्,  आस्,  अस्,  or दीन-
मानस,  अस्,  आ,  अम्,  ‘afflicted in mind, ’ distressed, 
dejected,  downcast.
—दीन-मुख,  अस्,  ई,  अम्,  ‘hav-
ing a dejected countenance, ’ of melancholy aspect.
—दीन-लोचन,  अस्,  m. a cat.
—दीन-वत्सल,  अस्,  आ, 
अम्,  kind to the poor.
—दीन-वदन = दीन-मुख।
—दीन-वर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  ‘having a bad colour, ’
discoloured.
—दीनानुकम्पन (°न-अन्°),  अस्,  आ, 
अम्,  ‘compassionating the poor, ’ kind to the poor.

 दीन दीन,  अस्,  आ,  अम्,  See p. 415,  col. 3.

Macdonell

English

 दीन dī-ná,  a.
  scanty
 weak
 wretched,  miserable,  🞄pitiful: -m,  ad. -ly
 n.
  wretchedness.

Apte Hindi

Hindi

दीन
वि* - "दी + क्त,  तस्य नः"
"गरीब,   दरिद्र"

दीन
वि* - "दी + क्त,  तस्य नः"
"दुःखी,   नष्ट- भ्रष्ट,   कष्टग्रस्त,   दयनीय,   अभागा"

दीन
वि* - "दी + क्त,  तस्य नः"
"खिन्न,  उदास,   विषण्ण,  शोकग्रस्त"

दीन
वि* - "दी + क्त,  तस्य नः"
"भीरु,  डरा हुआ"

दीन
वि* - "दी + क्त,  तस्य नः"
"क्षुद्र,  शोचनीय"

दीनः
पुं*
  - -
"गरीब आदमी,   दुःखी या विपद्ग्रस्त"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दीन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಡವ /ದರಿದ್ರ
निष्पत्तिः - > दीङ् (क्षये) - "क्तः" (३-४-७२) । तस्य नत्वम् (८-२-४५)
व्युत्पत्तिः - > दीयते स्म
प्रयोगाः - > "दीनो वा राज्यहीनो वा यो मे भर्ता स मे गुरुः । तं नित्यमनुरक्तास्मि यथा सूर्यं सुवर्चला ॥"
उल्लेखाः - > रामा०
दीन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯಗೊಂಡವನು
प्रयोगाः - > "सप्त व्यतीयुः त्रिगुणानि तस्य दिनानि दीनद्धोरणोचितस्य"
उल्लेखाः - > रघु० २-२५
दीन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವವನು /ದುಃಖಪಡುತ್ತಿರುವವನು

L R Vaidya

English

 dIna {% (I) a. (f. ना) %} 1. Poor,  indigent
distressed,  ruined,  wretched
dejected,  melancholy
frightened,  timid.

 dIna {% (II) m. %} A man in distress,  दिनानि दीनोद्धरणोचितस्य R.ii.25.

Bopp

Latin

 दीन v. दी.

Lanman

English

 dīná,  a. scanty
 cast down,  sad
 wretched.

Kridanta Forms

Sanskrit

दी (दी꣡ङ् क्षये - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् =  दानम्
अनीयर् =  दानीयः - दानीया
ण्वुल् =  दायकः - दायिका
तुमुँन् =  दातुम्
तव्य =  दातव्यः - दातव्या
तृच् =  दाता - दात्री
क्त्वा =  दीत्वा
ल्यप् =  प्रदाय
क्तवतुँ =  दीनवान् - दीनवती
क्त =  दीनः - दीना
शानच् =  दीयमानः - दीयमाना

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 दीन 2. in einer Vijayanagara-Inschrift nach Hultzsch (अन्वर्था वसुमत्य् आसीद् यस्मिन् दानपरे सति । दीना इति च नामाखुकान्ता दधति नापरे //).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  निर्धन,  क्षुद्र,  क्षुल्लक,  दीन,  कृपण,  दरिद्र
adjective
 
दारिद्र्यात् वा पीडितः।
 "निर्धनेन जीवनेन पीडितेन तेन आत्महत्या कृता।"

Synonyms:
  दीन,  कृपणिन्,  करुणात्मक,  हताश
adjective
 
यस्य अवस्थां दृष्ट्वा हृदयं द्रवति।
 "तस्य दीनाम् अवस्थां दृष्ट्वा अहं रुदितवान्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bkren pa
१) किंनाथ २) कृपण ३) क्षुल्लक ४) दीन

ngan
१) २) असत् ३) कलुष ४) कु ° ५) कुत्सित ६) दीन ७) दुः ° ८) नीचता ९) रूक्ष १०) विरूप

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
परतन्त्रे वशायत्तावधीनोऽप्यथ दुर्गते ।
क्षुद्रो हीनश्च दीनश्च भाटिस्तु गणिकाभृतौ ॥ ९२ ॥
-wordlist-
 
वशायत्त (पुं),  अवधीन (पुं),  क्षुद्र (पुं),  हीन (पुं),  दीन (पुं),  भाटि (स्त्री)

नाममाला

Sanskrit

कीनाश,  कृपण,  लुब्ध,  गृध्नु,  दीन,  अभिलाषुक
कीनाशः कृपणो लुब्धो गृध्नुर्दीनोऽभिलाषुकः ॥ १७५ ॥
verse 0.1.1.175
page 0085

Tamil

தீ3ன : ஏழையான,  துக்கம் அடைந்த,  துன்பம் அடைந்த,  சோகம் அடைந்த,  அதிர்ஷ்டம் இல்லாத.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दीनं,  क्ली,
   (दीयते स्म इति । दी + क्तः । ततः निष्ठा-तस्य नः ।) तगरपुष्पम् । इति राजनिर्घण्टः ।(अस्य पर्य्यायो यथा,  --“कालानुसारिवा वक्रं तगरं कुटिलं शठम् ।महोरगं नतं जिह्मं दीनं तगरपादिकम् ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)

 दीनः,  त्रि,  (दीयते स्मेति । ओ दीङ् क्षये +“गत्यर्थाकर्म्मकेति ।” ३ । ४ । ७२ । इति कर्त्तरिक्तः । “ओदितश्च ।” ७ । २ । ४५ । इति निष्ठा-तस्य नः । यद्वा,  दी + “इण्षिञ्जिदीङुष्य-विभ्यो नक् ।” उणां । ३ । २ । इति नक् ।)दरिद्रः । इत्यमरः । ३ । १ । ४९ ॥
 (यथा, मनौ । ९ । २३८ ।“चरेयुः पृथिवीं दीनाः सर्व्वधर्म्मवहिष्कृताः ॥
”)भीतः । इति मेदिनी । ने,  २१ ॥
 (दुःखितः ।यथा,  रघुः । २ । २५ ।“सप्त व्यतीयुस्त्रिगुणानि तस्यदिनानि दीनोद्धरणोचितस्य ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दीन त्रि०
  दी--क्त तस्य नः । १ दुःखिते अमरः । २ भीते च ।३ तगरपुष्पे न०
  ४ मूषिकायां स्त्री मेदि० । “यद्वासुदेवे-नादीनमनादीनवमीरितम् माघः । “दिनानि दीनो-द्धरणोचितस्य” रघुः ।

Capeller

German

 दीन॑ elend (Pers. u. Sachen),  traurig, 
niedergeschlagen,  kläglich,  schwach, 
gering. n.
  Niedergeschlagenheit,  Traurigkeit
auch adv.

Grassman

German

 dīná,  a.,  1〉 spärlich,  seicht,  vom Wasser,  mit dem Gegensatze gabhīrá ({676, 11})
 2〉 schwach,  gering,  vom Verstand (dákṣa).
-é 1〉 {676, 11}
 {894, 8}.
-ā́s 2〉 dákṣās {320, 9}.
-aís 2〉 dákṣais {350, 3}.

Burnouf

French

 दीन दीन pp. de दी।
		 Malheureux,  en détresse.
दिनक a. (sfx. क) mms.
दिनमनस् a. qui a l'âme affligée.
दीनमानस a. mms.
दिनवर्ण a. qui est d'une mauvaise couleur
		 décoloré.

Stchoupak

French

 दीन-
 (दी- inus.) a. v. déprimé,  désolé,  affligé,  triste, 
embarrassé,  misérable,  lamentable,  malheureux,  pauvre 
 -अम् tristement 
nt. détresse,  misère,  indigence 
 -क- a. très
 déprimé, 
très malheureux 
 -कम् très misérablement.
°मनस्- °मानस- a. qui a l'esprit,  le cœur déprimé,  désolé.
°रूप- a. qui a l'air désolé.
°वदन- a. au visage triste,  mélancolique.
°वर्ण- a. décoloré,  pâle,  blême.
°सत्त्व- a. = °मनस्-।
°साधक- (qui afflige) m.
  ép. de Śiva.
दीनास्य- a. = °वदन-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.