| YouTube Channel

दिष्ट (diSTa)

 
शब्दसागरः
English
दिष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Shown, pointed out.
2. Delineated, described.
3. Counselled, advised, enjoined.
m.
(-ष्टः)
1. Time.
2. A sort of
Curcuma: see दारुहरिद्रा.
n.
(-ष्टं) Fate, destiny, fortune, good or
ill luck.
E.
दिश् to show, affix कर्मणि क्त
Capeller Eng
English
दिष्ट॑
a.
pointed out, appointed, bidden, assigned, settled,
decided.
n.
appointed place
order, decree
destiny.
Yates
English
दिष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
p. Shewn
describ-
ed
advised. 1.
m.
Time
kind of
Curcuma.
n.
Fate, destiny.
Spoken Sanskrit
English
दिष्ट diSTa
adj.
appointed
दिष्ट diSTa
adj.
directed
दिष्ट diSTa
adj.
pointed out
दिष्ट diSTa
adj.
bidden
दिष्ट diSTa
adj.
assigned
दिष्ट diSTa
adj.
settled
दिष्ट diSTa
adj.
shown
दिष्ट diSTa
adj.
fixed
दिष्ट diSTa
adj.
shown, pointed out
दिष्ट diSTa
m.
sort of turmeric
दिष्ट diSTa
m.
time
दिष्ट diSTa
n.
destiny
दिष्ट diSTa
n.
instruction
दिष्ट diSTa
n.
order
दिष्ट diSTa
n.
assignment
दिष्ट diSTa
n.
directive
दिष्ट diSTa
n.
direction
दिष्ट diSTa
n.
decree
दिष्ट diSTa
n.
goal
दिष्ट diSTa
n.
fate
दिष्ट diSTa
n.
allotment
दिष्ट diSTa
n.
description according to space and time
दिष्ट diSTa
n.
aim
दिष्ट diSTa
n.
appointed place
प्रति-दिष्ट prati-diSTa
adj.
contraindicated [ Med. ]
दिष्ट diSTa
adj.
assigned
नियत niyata
adj.
assigned
सन्दिष्ट sandiSTa
adj.
assigned
समादिष्ट samAdiSTa
adj.
assigned
संनियोजित saMniyojita
adj.
assigned
भक्त bhakta
adj.
assigned
हित hita ppp. assigned to
सङ्केतीकृत saGketIkRta
adj.
assigned or appointed
जाति jAti
f.
position assigned by birth
अपदिष्ट apadiSTa
adj.
assigned as a reason or pretext
आधेय Adheya
adj.
to be assigned or attributed or given or conceded
पत्नीयूप patnIyUpa
m.
sacrificial post assigned to the wives of the gods
विलक्षण vilakSaNa
n.
any state or condition which is without distinctive mark or for which no cause can be assigned
दिष्ट diSTa
adj.
bidden
प्रतिसमादिष्ट pratisamAdiSTa
adj.
bidden
प्रयुक्त prayukta
adj.
bidden
अविहित avihita
adj.
for bidden
अप्रचोदित apracodita
adj.
not bidden or commanded
Wilson
English
दिष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Shown, pointed out.
2 Delineated, described.
3 Counselled, advised, enjoined.
m.
(-ष्टः)
1 Time.
2 A sort of Curcuma: see दारुहरिद्रा.
n.
(-ष्टं) Fate, destiny,
fortune, good or ill luck.
E.
दिश् to show, affix क्त.
Apte
English
दिष्ट [diṣṭa], p. p. [दिश्-कर्मणि-क्त]
Shown, indicated, assigned, pointed out.
Described, referred to.
Fixed, settled.
Directed, ordered
&c.
Destined (दैवविहित)
दिष्टमर्थमत्येतुमीशो मर्त्यः कथंचन
Mb.
* 3.135.55. -ष्टः Time.
ष्टम् Assignment, allotment
Fate, destiny, good or ill-luck
भो दिष्टम्
Ś.*
2. यश्च दिष्टपरो लोके यश्चापि हठवादिकः उभावपि शठावेतौ कर्मबुद्धिः प्रशस्यते
Mb.
* 3.32.13.
Order, direction, command
सैनिका भयनाम्नो ये बर्हिष्मन् दिष्टकारिणः
Bhāg.*
4.28.1.
Aim, object.
An appointed place
तं प्रेतं दिष्टमितो$ग्नय एव हरन्ति Ch.
Up.*
5.9.2.
Comp.
-अन्तः 'the end of one's appointed time', death
दिष्टान्तमाप्स्यति भवानपि पुत्रशोकात्
R.*
9.79
Rām.*
2.65.28.-गतिः
f.
death
याजमानासम्भवादशक्यं हि दिष्टगतौ उत्तरं तन्त्रं कर्तुम् ŚB. on
Ms.*
1.2.57. Hence दिष्टां गतिं गम्
=
To die. तस्मिंश्च दिष्टां गतिं गते फलं दर्शयति यो दीक्षितानां प्रमीयेत अपि तस्य फलमिति ŚB. on MS.* 6.3.24. -दृश्
m.
the god
यस्य तुष्यति दिष्टदृक्
Bhāg.*
4.21.23. -भाज् God.
N.*
11.129. Chaṇḍū Paṇḍita com. -भावः death
दिष्टभावं गतस्यापि विषये मोदते प्रजा
Mb.
* 5.133.37. -भुक्
a.
reaping the fruit as destined or ordained by god
वसे$न्यदपि संप्राप्तं दिष्टभुक् तुष्टधीरहम्
Bhāg.*
7.13.39.
Apte 1890
English
दिष्ट p. p. [दिश् कर्मणि-क्त] 1 Shown, indicated, assigned, pointed out.
2 Described, referred to.
3 Fixed, settled.
4 Directed, ordered &c.
ष्टः Time.
ष्टं 1 Assignment, allotment.
2 Fate, destiny, good or ill-luck
भो दिष्टं Ś. 2.
3 Order, direction, command.
4 Aim, object.
Comp.
अंतः ‘the end of one's appointed time’, death
दिष्टांतमाप्स्यति भवानपि पुत्रशोकात् R. 9. 79.
Monier Williams Cologne
English
दिष्ट॑
mfn.
shown, pointed out, appointed, assigned (दिष्टा गतिस्, ‘the appointed way’ i.e. death,
R.
ii, 103, 8)
fixed, settled
directed, bidden,
RV.
AV.
MBh.
R.
&c.
दिष्ट॑
m.
time,
L.
a sort of Curcuma,
L.
N.
of a son of Manu Vaivasvata,
Pur.
दिष्ट॑
n.
appointed place,
ChUp.
v, 9, 2
aim, goal,
TBr.
ii, 4, 2, 2
&c.
allotment, assignment, decree
fate, destiny,
AV.
x, 3, 16
MBh.
direction, order, command,
BhP.
v, 1, 11
&c.
Rājat.
iv, 121
a description according to space and time (i.e. of a natural phenomenon),
Sāh.
Monier Williams 1872
English
दिष्ट, अस्, आ, अम्, shown, pointed out, appointed,
assigned (e. g. दिष्टा गतिस्, ‘the assigned way, i. e.
death)
delineated, described, referred to
directed,
ordered, prescribed, advised, enjoined
fixed, settled
resigned to destiny or fate
(अम्), n. allotment,
assignment, appointment, decree
assigned place or
portion, fate, destiny, good or ill luck
direction,
order, command, aim, object
(अस्), m. time
a
sort of Curcuma [cf. दारु-हरिद्रा]
N. of one of
the sons of Manu Vaivasvata.
—दिष्टान्त (°ट-अन्°),
अस्, m. ‘the appointed end’ or ‘the end of one's
appointed life, death, dying.
Macdonell
English
दिष्ट diṣ-ṭa, pp. diś
n.
direction, order
🞄destiny, fate
place designated: -para,
a.
🞄trusting to fate
m.
fatalist
-bhāva,
m.
destined 🞄state, death
-anta,
m.
destined end, 🞄death.
Apte Hindi
Hindi
दिष्ट
वि* - दिश् + क्त
"दिखलाया हुआ, संकेतित, निर्देश किया हुआ, इशारे से बताया हुआ"
दिष्ट
वि* - दिश् + क्त
"वर्णित, उल्लिखित"
दिष्ट
वि* - दिश् + क्त
"स्थिर, निश्चित"
दिष्ट
वि* - दिश् + क्त
"निदेशित, आदेश दिया हुआ"
दिष्टम्
नपुं*
- -
"अधिन्यास, नियतीकरण"
दिष्टम्
नपुं*
- -
"भाग्य, नियति, सौभाग्य या दुर्भाग्य"
दिष्टम्
नपुं*
- -
"आदेश, निदेश"
दिष्टम्
नपुं*
- -
"उद्देश्य, ध्येय"
दिष्ट
वि* - दिश्+क्त
"संकेतित, दर्शाया हुआ"
दिष्ट
वि* - दिश्+क्त
"वर्णित, उल्लिखित"
दिष्ट
वि* - दिश्+क्त
"निश्चित, नियत"
दिष्टः
पुं*
- -
समय
दिष्टम्
नपुं*
- -
नियतन
दिष्टम्
नपुं*
- -
भाग्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दिष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲ /ಸಮಯ
निष्पत्तिः - > दिश (अतिसर्जने) - सञ्ज्ञायां "क्तः" (३-३-१७४)
विस्तारः - > "कालो दिष्टोऽप्यनेहापि" - अम०
दिष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೈವಸ್ವತಮನುವಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "नरिष्यन्तोऽथ नाभागः सप्तमो दिष्ट उच्यते"
उल्लेखाः - > भाग० ८-१३-३
दिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಾಗ್ಯ /ಅದೃಷ್ಟ
निष्पत्तिः - > दिश - कर्त० "क्तः" (३-४-७२)
प्रयोगाः - > "न दिष्टमिष्टं कुरुते तिष्ठति तु पौरुषे"
उल्लेखाः - > विष्णुपु०
दिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೃತ್ತಿಕಾ ಸ್ನಾನ
विस्तारः - > "यन्मृत्तिकाम्भसा स्नानं दिष्टं देशनिकं यत्" - वैज०
दिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂದೇಶ ಹೇಳಿಕಳುಹಿಸಿದ ಬಾಯಿಮಾತು
विस्तारः - > "आख्यायनी तु सन्देशो दिष्टं संवदनञ्च तत्" - वैज०
दिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನಂದ /ಸಂತೋಷ
विस्तारः - > "दिष्टं दैवपरीणामानन्देषु समये तु सा" - नानार्थर०
दिष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಣಾಮ
दिष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
दिष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ
L R Vaidya
English
dizwa {% (I) a. (f. ष्टा) %} 1. Shown, pointed out
2. described, referred to
3. fixed, settled, (pp. of दिश् q.v.).
dizwa {% (II) n. %} 1. Fate, destiny
2. order, direction.
dizwa {% (III) m. %} Time.
Bopp
Latin
दिष्ट n. (r. दिश् s. त) fatum. MAH. 1. 3584.
Indian Epigraphical Glossary
English
diṣṭa (IA 18), same as kāla, time.
Kridanta Forms
Sanskrit
दिश् (दि॒शँ॑ अतिसर्जने - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = देशनम्
अनीयर् = देशनीयः - देशनीया
ण्वुल् = देशकः - देशिका
तुमुँन् = देष्टुम्
तव्य = देष्टव्यः - देष्टव्या
तृच् = देष्टा - देष्ट्री
क्त्वा = दिष्ट्वा
ल्यप् = प्रदिश्य
क्तवतुँ = दिष्टवान् - दिष्टवती
क्त = दिष्टः - दिष्टा
शतृँ = दिशन् - दिशन्ती / दिशती
शानच् = दिशमानः - दिशमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दर्शित, निदर्शित, निर्दिष्ट, दिष्ट, आदर्शित, संसूचित, समुद्दिष्ट
adjective
अन्यस्य दर्शनार्थं यत् सूच्यते।
"दर्शितस्य वस्तुनः नाम वदतु।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skal bzang
१) दिष्ट २) भग ३) भागिन् ४) भावुक (?) ५) सुभग ६) सौभाग्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्यात्कालः समयो दिष्टानेहसौ सर्वमूषकः १२६
-wordlist-
काल (पुं), समय (पुंक्ली), दिष्ट (पुं), अनेहस् (पुं), सर्वमूषक (पुं)
--source--
धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृते नियतौ विधिः
दैवं भाग्यं भागधेयं दिष्टं चायस्तु तच्छुभम् १३७९
-wordlist-
धर्म (पुंक्ली), पुण्य (क्ली), वृष (पुं), श्रेयस् (क्ली), सुकृत (क्ली), नियति (स्त्री), विधि (पुं), दैव (पुंक्ली), भाग्य (क्ली), भागधेय (क्ली), दिष्ट (क्ली), अय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दिष्ट
दिष्ट, काल, अनेहस्
दिष्टः कालस्तथानेहास्तद्भेदाः स्युः कलादयः
verse 1.1.1.105
page 0013
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दिष्टं,
क्ली,
(दिशति इष्टानिष्टफलं ददातीति ।दिश + “क्तिच्क्तौ संज्ञायाम् ।” १७४ ।इति क्तः ।) भाग्यम् इत्यमरः २८
(यथा, महाभारते १४ ५३ १६ ।“ततस्ते निघनं प्राप्ताः सर्व्वे ससुतबान्धवाः ।न दिष्टमत्यतिक्रान्तुं शक्यं बुद्ध्या बलेन वा
”दिश + कर्म्मणि क्तः ।) उपदिष्टे, त्रि इतित्रिकाण्डशेषः
(कथिते यथा, भट्टौ ३२ ।“गाधेयदिष्टं विरसं रसन्तंरामोऽपि मायाचनमस्त्रचुञ्चुः
”)
दिष्टः,
पुं,
(दिशतीति दिश + संज्ञायां क्तः ।)कालः इत्यमरः
(वैवस्वतमनोःपुत्त्रविशेषः यथा, भागवते १३ ।“नरिष्यन्तोऽथ नाभागः सप्तमो दिष्टौच्यते
”)दारुहरिद्रा इति शब्दमाला
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दिष्ट
त्रि०
दिश--कर्म्मणि क्त उपदिष्टे कथिते संज्ञायांकर्त्तरि क्त भाम्ये
न०
अमरः “न दिष्टमिष्टं कुरुतेन तिष्ठति तु पौरुषे” विष्णु
पु०
काले
पु०
अमरः ।५ वैवस्वतमनोः पुत्रभेदे “नरिष्यन्तोऽथनाभागः सप्तमीदिष्ट उच्यते” भाग० १३ वैवस्वतमनुपुत्रकथने ।६ दारुहरिद्रायां शब्दमाला
Capeller
German
दिष्ट (s. 1. दिश्)
n.
Anweisung, Bestimmung,
Schicksal, Ziel, Ort.
Burnouf
French
दिष्ट दिष्ट pp. de दिश्। -- S.
m.
temps, époque.
Esp.
de curcuma. -- S.
n.
destin, sort.
दिष्टान्त
m.
mort, fin de la destinée.
Stchoupak
French
दिष्ट-
(दिश्-) a. v. montré, indiqué, relevé, assigné, etc.
fixé, déterminé, prédestiné
mentionné, exposé
nt. endroit assigné
but, assignation, attribution, indication, ordre, décret, instruction
destin,
fatalité (-आ गतिः voie prédestinée, mort).
°कारिन्- a. qui exécute un ordre, qui agit au gré du destin.
°दृश्- ag. qui voit, connaît le destin.
°पर- a. qui s'en rapporte au destin, fataliste.
°भाव-
m.
état prédestiné, mort.
°भुज्- ag. qui récolte les fruits prédestinés de ses œuvres.
दिष्टान्त-
m.
fin prédestinée, mort.