| YouTube Channel

दिवाकर (divAkara)

 
शब्दसागरः
English
दिवाकर
m.
 (-रः)
1. The sun.
2. A crow.
3. A flower, the sun-flower.
E.
दिवा the day, and कर who makes.
Capeller Eng
English
दिवाकर॑
m.
 the sun (day-maker).
Yates
English
दिवा_कर (रः) 1.
m.
 The sun
a crow
a flower
a sun-flower.
Spoken Sanskrit
English
दिवाकर - divAkara -
m.
 - sun
दिवाकर - divAkara -
m.
 - crow
दिवाकर - divAkara -
m.
 - day-maker
दिवाकर - divAkara -
m.
 - Crown flower plant [ Calotropis Gigantea - Bot. ]
Wilson
English
दिवाकर
m.
 (-रः)
1 The sun.
2 A crow.
3 A flower, the sun-flower.
E.
 दिवा the day, and कर who makes.
Monier Williams Cologne
English
दिवा—कर॑
m.
 ‘day-maker’, the sun,
AV.
MBh.
R.
&c.
 (with निशा- among the sons of Garuḍa,
MBh.
 v, 3599)
a crow (cf. दिवाटन, below),
L.
Calotropis Gigantea (cf. अर्क॑),
L.
N.
 of an Āditya,
RāmatUp.
of a Rakṣas,
VP.
of a prince,
VP.
 (= दिवार्क,
BhP.
 )
of the founder of the Sūrya-bhakta sect
of other men (also -भट्ट)
Macdonell
English
दिवाकर divā-kará,
m.
 (day-maker), sun
🞄-kīrti,
m.
 Caṇḍāla (s. called because allowed 🞄to appear in public only during the day-time)
🞄-kīrtyâ,
a.
 to be recited by day
n.
 certain 🞄chants
m.
 Caṇḍāla,
a.
 going about 🞄by day
-cārin,
a.
 id..
Hindi
Hindi
सूरज
Apte Hindi
Hindi
दिवाकरः
पुं*
 दिवा- करः -
सूर्य
दिवाकरः
पुं*
 दिवा- करः -
कौवा
दिवाकरः
पुं*
 दिवा- करः -
सूरजमुखी फूल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दिवाकर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "टः" (३-२-२०) (दिवा इति आकारान्तमधिकरणशक्तिप्रधानमव्ययम् । तथापि वृत्तिविषये कर्मत्वम् ।)
व्युत्पत्तिः - > दिवा दिनं करोति
प्रयोगाः - > "दिवाकराद्रक्षति यो गृहासु लीनं दिवाभीतमिवान्धकारम्"
उल्लेखाः - > कुमा० १-१२
दिवाकर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಕವೃಕ್ಷ /ಎಕ್ಕದ ಗಿಡ
दिवाकर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರುಡನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
प्रयोगाः - > "मालयो मातरिश्वा च निशाकरदिवाकरौ"
उल्लेखाः - > भा० उद्योग० १०१-१४
L R Vaidya
English
divA-kara {% m. %} 1. the sun, R.xix.8, K.S.i.12, v.48
2. a crow
3. the sun-flower.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१२, अर्क, आदित्य, इन, उष्णांशु, गण, चक्र, तपन, तरणि, तिग्मांशु, तीक्ष्णांशु, दिनकर, दिननाथ, दिनप, दिनमणि, दिनेश, दिवाकर, द्युमणि, नर, नृ, ना, पतङ्ग, पूषन्, प्रद्योतन, भगण, भानु, भानुमत्, भास्कर, मण्डल, मार्तण्ड, मास, मित्र, मिहिर, रवि, राशि, विवस्वत्, व्यय, शङ्कु, सवितृ, सूर्य, हंस
Bopp
Latin
दिवाकर m. (diem faciens, e दिवा dies, quod separa-
tim non invenitur, et कर faciens) sol. RAGH. 6. 66.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
दिवाकर See Dinakara, Siddhasenadivākara.
दिवाकर inhabitant of Jambūsaronagara, father of Go-
vardhana, grandfather of Gaṅgādhara (Gaṇitāmṛta-
sāgarī). L. 1254.
दिवाकर father of Bhāskara (Śivasūtravārttika). Report
CLXVIII.
दिवाकर father of Lolimbarāja.
दिवाकर poet. Padyāvalī. Compare Gotithīyadivākara,
Mataṅgadivākara, Yuvarājadivākara.
दिवाकर
Vṛttaratnākaraṭīkā. Quoted by Mallinātha on
Śiśupālavadha 1, 2.
दिवाकर son of Dinakara (?):
Dānadinakara. K. 180.
दिवाकर or दिनकर son of Nṛsiṃha, grandson of Kṛṣṇa
Daivajña:
Gaṇitatattva, Gaṇitatattvacintāmaṇi, Tattvacintā-
maṇi jy.
Janmapaddhati or Jātakapaddhati.
Jātakapaddhatiprakāśa.
Padmajātaka.
Prauḍhamanoramā Keśavapaddhatiṭīkā.
Makarandavivaraṇa.
Varṣagaṇitapaddhati Rathoddhatā.
Varṣatantra.
Varṣaphalapaddhati.
Śrīpatiprakāśa.
Divākarī. Oudh VIII, 14. C. Mañjubhāṣiṇī.
Oudh VII, 4.
दिवाकर son of Mahādeva:
Dharmaśāstrasudhānidhi. {% read %} Dānahīrāvalī.
Saptapākasaṃsthāvidhi.
दिवाकर or दिनकर son of Nṛsiṃha, grandson of Kṛṣṇa
Daivajña, great grandson of Divākara, nephew of Śiva:
Gaṇitāmṛtasāraṇī.
Gopālapaddhati (?).
Gopirājamatakhaṇḍana jy., composed in 1627.
Jātakapaddhatyudāharaṇa.
Makarandavivaraṇa and udāharaṇa.
Rāmavinodaprakāśapaddhati jy.
Indian Epigraphical Glossary
English
divākara (IE 7-1-2), ‘twelve’.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyi gdugs
१) छत्र २) दिवाकर
nyi ma
१) अरुण २) अर्क ३) अहन् ४) आतप ५) आदित्य ६) तिग्मांशु ७) दिनकर ८) दिवस ९) दिवाकर १०) द्युतम् ११) भानु १२) भास्कर १३) भास्वत् १४) रवि १५) लोकचक्षुस् १६) सूर्य १७)
nyin byed
१) कुंकम २) दिनकर ३) दिवाकर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-
र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।
सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगो
मार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥
p{0008}
ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।
मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥
दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।
ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥
हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।
त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
-wordlist-
आदित्य (पुं), सवितृ (पुं), अर्यमन् (पुं), खरांशु (पुं), सहस्रांशु (पुं), उष्णांशु (पुं), अंशु (पुं), रवि (पुं), मार्तण्ड (पुं), तरणि (पुं), गभस्ति (पुं), अरुण (पुं), भानु (पुं), नभोमणि (पुं), अहर्मणि (पुं), सूर्य (पुं), अर्क (पुं), किरण (पुं), भग (पुं), ग्रहपुष (पुं), पूषन् (पुं), पतङ्ग (पुं), खग (पुं), मार्ताण्ड (पुं), यमुनाजनक (पुं), कृतान्तजनक (पुं), प्रद्योतन (पुं), तापन (पुं), ब्रध्न (पुं), हंस (पुं), चित्रभानु (पुं), विवस्वत् (पुं), सूर (पुं), त्वष्टृ (पुं), द्वादशात्मन् (पुं), हेलि (पुं), मित्र (पुं), ध्वान्ताराति (पुं), अब्जहस्त (पुं), अंशुहस्त (पुं), चक्रबान्धव (पुं), अब्जबान्धव (पुं), अहर्बान्धव (पुं), सप्तसप्ति (पुं), दिवाकर (पुं), दिनकर (पुं), अहस्कर (पुं), दिवसकर (पुं), प्रभाकर (पुं), विभाकर (पुं), भास्कर (पुं), मिहिर (पुं), विरोचन (पुं), ग्रहपति (पुं), अब्जिनीपति (पुं), गोपति (पुं), द्युपति (पुं), विकर्तन (पुं), हरि (पुं), शुचि (पुं), इन (पुं), गगनध्वज (पुं), गगनाध्वग (पुं), हरिदश्व (पुं), जगत्साक्षिन् (पुं), कर्मसाक्षिन् (पुं), भास्वत् (पुं), विभावसु (पुं), त्रयीतनु (पुं), जगच्चक्षुस् (पुं), तपन (पुं), अरुणसारथि (पुं)
नाममाला
Sanskrit
दिनकर, दिवाकर, अहस्कर, दिवसकर, वासरकर, सूर्य
दिनं दिवाऽहर्दिवसो वासरः तत्करश्च सः ॥ ५० ॥
verse 0.1.1.50
page 0027
Mahabharata
English
Divākara^1, a Suparṇa, the son of Garuḍa. § 564 (Mātalīyop.): V, 101, 3599.
Divākara^2 = Sūrya (the Sun), q.v.
पुराणम्
English
दिवाकर १ / DIVĀKARA I. A synonym of sūrya (Sun).
दिवाकर २ / DIVĀKARA II. A son of garuḍa. (M.B. Udyoga Parva, Chapter 101).
दिवाकर ३ / DIVĀKARA III. See under niśākara II.
दिवाकर ४ / DIVĀKARA IV. A king. During the reign of this king the matsya purāṇa was composed.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दिवाकरः,
पुं,
 (दिवा दिनं करोतीति । कृ +“दिवाविभेति ।” ३ । २ । २१ । इति टः ।)सूर्य्यः । (यथा, देवीभागवते । २ । ६ । १८ ।“उदितश्च तदा भानुस्तया दृष्टो दिवाकरः ॥
”)अर्कवृक्षः । इत्यमरः ॥
काकः । पुष्पविशेषः ।इति शब्दचन्द्रिका ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दिवाकर
पु०
 दिवा करोरि कृ--ट । १ सूर्ये २ अर्कवृक्षे च “दि-वाकरकरैः पूतं दिवास्नानं प्रगस्यते” ति० त० “दिवा-कराद्रक्षति यो गुहासु” “दिवाकराप्लुष्टविभूषणास्पदाम्” कुमा० ।
Capeller
German
दिवाकर॑
m.
 Sonne (vgl. दिनकर).
Burnouf
French
दिवाकर दिवाकर
m.
 Soleil.
Tournesol, plante.
Cf.
दिवसकर।