| YouTube Channel

दिनः (dinaH)

 
Apte
English
दिनः [dinḥ] नम् [nam], नम् [द्युति तमः, दो दी वा नक् ह्रस्व
Uṇ.*
 2.49.]
Day (opp. रात्रि)
दिनान्ते निहितं तेजः सवित्रेव हुताशनः
R.*
 4.1
यामिनयन्ति दिनानि च सुखदुःखवशीकृते मनसि K.P.* 1
दिनान्ते निलयाय गन्तुम्
R.*
 2.15.
A day (including the night), a period of 24 hours
दिने दिने सा परिवर्धमाना
Ku.*
 1.25
सप्त व्यतीयुस्त्रिगुणानि तस्य दिनानि
R.*
 2.25.
Comp.
 -अंशः any portion of a day, i. e. an hour, a watch,
&c.
 -अण्डम् darkness. -अत्ययः, -अन्तः, -अवसानम् evening, sunset
R.*
 2.15, 45
दिनान्तरभ्यो$भ्युपशान्तमन्मथः
Ṛs.*
 1.1
Ki.*
 9.8. -अधीशः the sun. -अर्धः mid-day, noon. -अन्तकः darkness. -आगमः, -आदिः, -आरम्भः daybreak, morning
Ki.*
 11.52. -ईशः, ईश्वरः the sun. ˚आत्मजः
an epithet of Saturn.
of Karṇa.
of Sugrīva. -करः, -कर्तृ, -कृत्
m.
 the sun
तुल्योद्योगस्तव दिनकृतश्चाधिकारो मतो नः
V.*
 2.1
दिनकरकुलचन्द्र चन्द्रकेतो
U.*
 6. 8
R.*
 9.23. ˚तनयः
N.
 of (1) Saturn
(2) Sugrīva
(3) Karṇa
(4) Yama. ˚तनया
N.
 of (1) the river Yamunā, (2) the river Tāptī. -कर्तव्यम्, -कार्यम्, -कृत्यम् ceremonies to be performed daily
Ks. -केशरः, -केसरः, -केशवः darkness. -क्षयः, -पातः evening.-चर्या daily occupation, daily routine of business.
च्छिद्रम् a constellation or lunar mansion.
a change of the moon at the beginning or end of a half-day
Hch. -ज्योतिस्
n.
 sunshine. -दुःखितः the Chakravāka bird. -नक्तम्
ind.
 by day and night. -नाथः, -पः, -पतिः, -बन्धः, -प्रणीः, -मणिः, -मयूखः, -रत्नम् the sun
दिनमणिमण्डलमण्डन Gīt.
पस्पृशुर्न पृथिवीं तुरङ्गमाः स्पर्धयेव दिननाथवाजिनाम् Vikr.14.64
11.1. -पाटिका a day's wages
Vet.*
 4. -बलम्
N.
 of the fifth, sixth, seventh, eighth, eleventh, and twelfth signs of the zodiac taken collectively. -मलम् a month. -मुख morning
तुल्यतां दिनमुखेन दिनान्तः
Ki.*
 9.8
दिनमुखानि रविर्हिमनिग्रहै- र्विमलयन् मलयं नगमत्यजत्
R.*
 9.25. -मूर्द्धन्
m.
 the eastern mountain behind which the sun is supposed to rise.-यौवनम् mid-day, noon (the youth of day). -वारः a week-day. -व्यास-दलम् the radius of a circle made by an asterism in its daily revolution
Sūrya
S.*
 2.6.-स्पृश्
n.
 a lunar day coinciding with 3 week-days
Hch.
Apte 1890
English
दिनः
नं [द्यति तमः, दो दी वा नक् ह्रस्वः
Uṇ. 2. 49] 1 Day (opp. रात्रि)
दिनांते निहितं तेजः सवित्रेव हुताशनः R. 4. 1
यामिनयंति दिनानि च सुखदुःखवशीकृते मनसि K. P. 10
दिनांते निलयाय गतुं R. 2. 15.
2 A day (including the night, ) a period of 24 hours
दिने दिने सा परिवर्धमाना Ku. 1. 25
सप्त व्यतीयुस्त्रिगुणानि तस्य दिनानि R. 2. 25.
Comp.
अंशः any portion of a day, i. e. an hour, a watch, &c.
अंडं darkness.
अत्ययः,
अंतः,
अवसानं evening, sunset
R. 2. 15, 45.
अधीशः the sun.
अर्धः midday, noon.
अंतकः darkness.
आगमः,
आदिः
आरंभः daybreak, morning.
ईशः,
ईश्वरः the sun. °आत्मजः {1} an epithet of Saturn. {2} of Karṇa. {3} of Sugrīva.
करः,
कर्तृ,
कृत् m. the sun
तुल्योद्योगस्तवदिनकृतश्चाधिकारो मतो नः V. 2. 1
दिनकरकुलचंद्र चंद्रकेतो U. 6. 8
R. 9. 23. °तनयः N. of (1) Saturn
(2) Sugrīva
(3) Karṇa
(4) Yama. °तनया N. of (1) the river Yamunā
(2) the river Tāptī.
केशरः,
वः darkness.
क्षयः,
पातः evening.
चर्या daily occupation, daily routine of business.
ज्योतिस् n. sunshine.
दुःखितः the Cakravāka bird.
पः,
पतिः,
बंधुः,
प्रणीः,
मणिः,
मयूखः,
रत्नं the sun.
बलं N. of the fifth, sixth, seventh, eighth, eleventh, and twelfth signs of the zodiac taken collectively.
मलं a month.
मुखं morning
R. 9. 25.
मूर्द्धन् m. the eastern mountain behind which the sun is supposed to rise.
यौवनं mid-day, noon (the youth of day).