| YouTube Channel

दिधरिषकः-षिका (didhariSakaH-SikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“धृङ् अवस्थाने”@} 2 किरादिः।
‘धारणे च’ इति द्रुमे।
‘ध्रियते स्यादवस्थाने धृङोऽवध्वंसने पुनः।
धरते धारणेऽर्थे तु धरते धरतीत्युभे।।’ 3 इति देवः।
धारकः-रिका, धारकः-रिका, 4 दिधरिषकः-षिका, देध्रीयकः-यिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकधरतिवत् 5 ऊह्यानि।
6 पुरन्ध्री 7, 8 9 महीध्रः-कुध्रः, 10 आधारः, 11 धर्मः, इमानि रूपाणि अस्य धातोरिति विशेषः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९१४)
02
=>
(६-तुदादिः-१४१२। अक। अनि। आत्म।)
03
=>
(श्लो। २९)
04
=>
[[४। अस्य धातोः किरादित्वात् ‘किरश्च पञ्चभ्यः’ (७-२-७५) इति सनि इडागमो भवति। द्वित्वादिकम्। एवं सन्नन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
05
=>
(९१३)
06
=>
[[५। पुरं धारयतीत्यर्थे ‘संज्ञायां भृ--’ (३-२-४६) इति खचि, पृषोदरादित्वात् उपधा- लोपे साधुः। स्त्रियाम्, गौरादित्वात् ङीष्।]]
07
=>
[[आ। ‘ह्रीणां नवोढां जगतोऽभिनन्द्यां तां पर्यगृह्णन् मुदिताः पुरन्ध्र्यः।।’ वा। वि। १-६०।]]
08
=>
[पृष्ठम्०८०८+ २८]
09
=>
[[१। ‘कप्रकरणे मूलविभुजादिभ्य उपसंख्यानम्’ (वा। ३-२-५) इति कः। एवं कुं धरतीति कुध्रः इत्यत्रापि ज्ञेयम्।]]
10
=>
[[२। ‘अवहाराधारावायानामुपसंख्यानम्’ (वा। ३-३-१२२) इति घञन्तः निपात्यते। आध्रियतेऽस्मिन्नित्यर्थे = आधारः।]]
11
=>
[[३। ‘अर्त्तिस्तुसुहुसृधृ--’ (द। उ। ७-२६) इति मन्प्रत्यये रूपमेवम्। धरति ध्रियते वाऽस्मिन्नाचार इति धर्मः = न्यायः।]]