| YouTube Channel

दाहघ्न (dAhaghna)

 
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दाहघ्न
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೈಯೊಳಗಿನ ಉರಿಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಔಷಧ
निष्पत्तिः - > हन (हिंसागत्योः) - "टक्" (३-२-५३)
व्युत्पत्तिः - > दाहं हन्ति
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दाहघ्न
न०
दाहं हन्ति हन--टक् देहदाहनाशकेऔषधादिभेदे तच्च चक्नद० उक्तं यथा ।“शतधौतघृताभ्यक्तं दिह्याद्वा यवसक्तुभिः कोला-मलकयुक्तैर्वा धान्याम्लैरपि बुद्धिमान् छादयेत् तस्यसर्वाङ्गमारनालार्द्रवाससा लामज्जेनाथ शुक्तेनचन्दनेनानुलेपयेत् चन्दनाम्बुकणास्यन्दितालवृन्तोपवी-जितः सुप्याद्दाहार्दितोऽम्भोजकदलीदलसस्तरे परि-षेकावगाहेषु व्यजनानाञ्च सेवने शस्यते शिशिरं तोयंतृष्णादाहोपशान्तये क्षीरैः क्षीरिकषायैश्च सुशीतै-श्चन्दनान्वितैः अन्तर्दाहं प्रशमयेदेतैश्चान्यैश्च शीतलैः ।कुशादिशालपर्णीभिर्जीवकाद्येन साधितम् तैलं घृतंवा दाहघ्नं वातपित्तविनाशनम् फलिनीलोध्रसेव्याम्बु-हेमपत्रं कुटन्नटम् कालीयकरसोपेतं दाहे शस्तंप्रलेपनम् ह्रीवेरपद्मकोशीरचन्दनक्षोदवारिणा सं-पूर्णामवगाहेत द्रोणीं दाहार्दितो नरः”