दामन् (dAman)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दामन् nf.  (-म-मा) A string,  a cord,  a thread or rope.
 E.
  दो to cut or
divide,  &c. affix भावे करणे वा मनिन् ।

Capeller Eng

English

 1 दाम॑न् m.
  giver,  a liberal man. 

 2 दा॑मन् n.
  gift,  donation
 p.
  °न्वन्त्.

 3 दाम॑न् m.
  or f.
  allotment,  share.

 4 दा॑मन् n.
  band,  fetter
 thread,  rope
 wreath,  garland
 p.
 
°न्वन्त्.

Yates

English

 दामन् (मा-मं) 1.
f.
  n.
  A string.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दामन् 	-	 dAman 	-	 f.
  	-	  allotment
दामन् 	-	 dAman 	-	 m.
  	-	  gift
दामन् 	-	 dAman 	-	 m.
  	-	  giver
दामन् 	-	 dAman 	-	 m.
  	-	  share
दामन् 	-	 dAman 	-	 m.
  	-	  donor
दामन् 	-	 dAman 	-	 m.
  	-	  liberal man
दामन् 	-	 dAman 	-	 m.
  	-	  giving
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  wreath
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  string
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  garland for forehead
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  fetter
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  large bandage
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  girdle
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  rope
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  particular constellation
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  chaplet
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  cord
दामन् 	-	 dAman 	-	 n.
  	-	  ribbon

Wilson

English

 दामन्
nf.  (-म-मा) A string,  a cord,  a thread or rope.
E.
  दो to cut or divide,  &c. affix मनिन्.

Apte

English

दामन् [dāman],  a.
  Liberal,  donor
 Mb.
 *  12.92.17.

दामन् [dāman],  n.
  [दो-मनिन्]

A string,  thread,  fillet,  rope.

A chaplet,  a garland in general
 आद्ये बद्धा विरहदिवसे या शिखा दाम हित्वा Me.*
  93
 कनकचम्पकदामगौरीम् Ch. P.*
   1
 Śi.*
  4.5.

A line,  streak (as of lightning)
 वुद्युद्- दाम्ना हेमराजीव विन्ध्यम् M.*
  3.2
 Me.*
  27.

A large bandage.

Ved.
  A gift.

A portion,  share.

A girdle. Comp.
   -अञ्चलम्,  -अञ्जनम् a foot-rope for horses,  &c.
 
 सस्रुः सरोषपरिचारकवार्यमाणा दामाञ्चलस्खलितलोलपदं तुरङ्गाः Śi.*
  5.61. -उदरः an epithet of Kṛiṣṇa. 

Apte 1890

English

 दामन् n. [दो-मनिन्] 1 A string,  thread,  fillet,  rope. 
2 A chaplet,  a garland in general
 आद्ये बद्धा विरहदिवसे या शिखा दाम हित्वा Me. 92
 कनकचंपकदामगौरीं Ch. P. 1
 Śi. 4. 50. 
3 A line,  streak (as of lightning)
 विद्युद्दाम्ना हेमराजीव विंध्यं M. 3. 20
 Me. 27. 
4 A large bandage. 
5 Ved. A gift. 
6 A portion,  share. 
7 A girdle. 
Comp. 
अंचलं,  
अंजनं a foot-rope for horses,  &c.
 Śi. 5. 61. 
उदरः an epithet of Kṛṣṇa. 

Monier Williams Cologne

English

 1. दाम॑न् m.
  a giver,  donor,  RV.
  

 a liberal man,  MBh.
   xii,  3479

 दा॑°मन् (दा॑°),  n.
  giving,  a gift,  RV.
   (cf.   अ-,  सु-). 1.

 2. दा॑मन् m.
  or f.
  allotment,  share,  RV.
  

 3. दा॑मन् n.
  (m. ,  L.
 ) string,  cord,  rope,  fetter,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.
  
 MBh.
   &c.
  

 girdle

 chaplet,  wreath,  garland for forehead,  MBh.
  
 Hariv.
 
 Kāv.

 large bandage,  Suśr.
 

 a partic.  constellation,  VarBṛS.
 

 N.
  of a friend of Kṛṣṇa =
  श्रि-द्° (cf.   below)

 दा॑मन् mfn.
   ifc.  either in proper N.
  (cf.   आशा-द्°) or in adj.
  (where,  after a numeral,  the fem.
   must end in ई,  e.g. द्वि-दाम्नी,  Pāṇ.
  iv,  1,  27). [cf.   Gk. δῆμα in διά-δημα
 δεμνον in,  κρή-δεμνον.]

Monier Williams 1872

English

 1. दामन्,  आ,  m. (for 2. and 3. दामन् see
p. 408,  col. 2),  Ved. a giver,  donor
 (अ),  n. giving, 
a gift
 [cf. अ-द्° and सु-द्°।] — 1. दामन्-वत्,  आन्, 
अती,  अत्,  furnished with gifts
 [cf. 2. दामन्-वत्
under 3. दामन्,  p. 408,  col. 2.]

 2. दामन्,  आ,  आ,  m. f. (for 1. दामन् see p. 407, 
col. 3
 for 3. दामन् see below),  an allotment,  share.

 3. दामन्,  अ,  n. (said to be also आ,  f.),  a string, 
cord,  thread,  rope,  fetter,  fillet
 a girdle
 a chaplet, 
wreath or garland for the forehead
 a large bandage
a particular constellation. The word दामन् may
be used at the end of an adj. comp.,  e. g. उरु-
दामन्,  having a large garland
 and according to
Pāṇini IV. 1,  27,  when a numeral precedes,  the fem.
must end in ई,  e. g. द्वि-दाम्नी,  having two cords:
it also occurs at the end of proper names,  e. g.
आशा-द्°,  q. v.
 [cf. Gr. κρή-δεμνον.]
—दाम-
कण्ठ,  अस्,  आ or ई,  अम्,  having a rope round the
neck
 (अस्),  m.,  N. of a man
 (आस्),  m. pl. the
descendants of this man.
—दाम-ग्रन्थि,  इस्,  m. a
name assumed by Nakula
 [cf. ग्रन्थिक।]
—दा-
म-चन्द्र,  अस्,  m.,  N. of a man.
—दाम-जात-
श्री,  ईस्,  m.,  N. of a prince (occurring only on coins).
 — 2. दामन्-वत्,  आन्,  अती,  अत् (for 1. see p. 407,  col. 3), 
furnished with cords &c.
—दाम-सिंह,  अस्,  m.,  N.
of a prince.
—दामाञ्चन (°म-अञ्°),  अम्,  n. a foot-
rope for horses &c.
 (also दामाञ्चल,  अम्,  n.)
—दा-
माद्य्-उपाख्यान (°म-आद्°),  अम्,  n.,  N. of the
fourteenth chapter of the Vāsiṣṭha-rāmāyaṇa,  com-
monly called Yoga-vāsiṣṭha.
—दामोदर (°म-
उद्°),  अस्,  m.,  N. of Kṛṣṇa or Viṣṇu (‘having a
cord round the belly, ’ Yaśodā his foster-mother
having in vain passed a rope round his body,  whilst
a child,  to keep him in confinement)
 N. of the
twelfth month
 of the ninth Arhat of the past
Ut-sarpiṇī
 of two kings of Kaśmīra
 of a poet
in the Bhoja-prabandha by Ballāla
 of the editor of
the drama called Mahā-nāṭaka
 of the author of a
medical work
 of the father of Malhaṇa and of
several other men
 of a river.
—दामोदर-गुप्त, 
अस्,  m.,  N. of a poet.
—दामोदर-दत्त,  अस्,  m., 
N. of the father of Padma-nātha-datta.
—दामोदर-
देव,  अस्,  m.,  N. of a poet.
—दामोदर-पद्-
धति,  इस्,  f.,  N. of an astronomical work.
—दामो-
दरारण्य (°र-अर्°),  अम्,  n. ‘Kṛṣṇa's wood, ’ N.
of a forest.
—दामोष्णीष (°म-उष्°),  अस्,  m.,  N.
of an old sage
 (also read दामोष्णीव and दामोष्-
णीश।)
—दामोष्णीषि,  इस्,  m. a patronymic from
Dāmoṣṇīṣa.
—दामोष्णीष्य,  अस्,  m. a patro-
nymic from Dāmoṣṇīṣi.

Macdonell

English

 दामन् dā́-man,  〈1.〉 n.
  gift
 〈2.〉 m.
  cord,  band,  🞄rope
 bond
 garland.

Benfey

English

 दामन् 3. दा + मन्,  n.
  A rope, 
MBh. 1,  6678.
 2. A string,  Rām.  2, 
78,  7.
 3. A garland,  Megh. 89.
 4. A
large bandage to support parts,  Suśr.
1,  65,  17.
 -- Comp.
  पुष्प-दामन्,  n.
  a
garland,  Criṅgārat. 10. -- Cf.  δέμα,  κρήδεμνον.

Apte Hindi

Hindi

दामन्
नपुं*
   - दो +  मनिन्
"डोरी,  धागा,   फ़ीता,   रस्सी"

दामन्
नपुं*
   - दो +  मनिन्
"फूलों का गजरा,   हार"

दामन्
नपुं*
   - दो +  मनिन्
"लकीर,  धारी"

दामन्
नपुं*
   - -
बड़ी पट्टी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दामन्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಜ್ಜು /ಹಗ್ಗ
निष्पत्तिः - > दो (अवखण्डने) - "मनिन्" (उ० ४-१४४)
प्रयोगाः - > "चण्डी चण्डं हन्तुमभ्युद्यता मां विद्युद्दामा मेघराजीव विन्ध्यम्"
उल्लेखाः - > माल० ३-२१
दामन्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಷ್ಪಮಾಲೆ /ಹೂವಿನ ಸರ
प्रयोगाः - > "क्षणमलघुविलम्बिपिच्छदाम्नः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-५०
दामन्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸುವನ್ನು ಕರೆಯುವಾಗ ಅದರ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗ
दामन्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾರ /ಸರ
प्रयोगाः - > "मुक्तामयं सारसनावलम्बि भाति स्म दामाप्रपदीनमस्य"
उल्लेखाः - > माघ० ३-१०

L R Vaidya

English

 dAman {% n. %} 1. A string,  a thread,  a rope
 2. a chaplet,  a garland,  कनकचंपकदामगौरीम् Ch.P.1
 3. a streak,  a line,  Megh.i.27.

Bopp

Latin

 दामन् n. (fortasse a r. दम् s. अन्,  nisi a 2. दा vel दो s.
मन्) funis
 taenia,  infula. UR. 5. 9. H. 3. 13. (Cf. gr.
δέω,  δια-δή-μα
 hib. damhnadh «a band or tye».)

Lanman

English

 1dā́man,  n. a giving,  gift. [√1dā,  1168.]

 2dā́man,  n. bond. [√3 dā,  1168.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 1. दाम꣡न् m. auch H I,  1.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  पुष्पकबरी,  शीर्षकम्,  शीर्षकमाला,  अवचूडा,  पुष्पवेणी,  पुष्पशेखरः,  प्रतिसरः,  मालका,  मालिका,  माल्यदामन्,  रुचकम्,  सुरतताली,  स्रज्,  स्रक्,  स्रग्,  दामन्,  पीडा
noun
 
पुष्पाणि रज्जौ ग्रथित्वा निर्मिता माला या शिरसि धार्यते।
 "स्त्रिभिः केशेषु पुष्पकबरी परिधार्यते।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chun po
१) दामन् २) माला ३)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
बन्धनं दाम संदानं पशुरज्जुस्तु दामनी ॥ १२७४ ॥
-wordlist-
 
बन्धन (क्ली),  दामन् (स्त्रीक्ली),  सन्दान (क्ली),  पशुरज्जु (स्त्री),  दामनी (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सन्दान
सन्दान,  दामनी,  दामन्
सन्दानं दामनी दाम पशूनां बन्धनं मतम् ।
verse 2.1.1.277
page 0033

Tamil

தா3மன் : கயிறு,  நூல்,  பூமாலை,  கீறு,  ஒளிக்கதிர்,  கோடு,  பெரிய கட்டு.

Vedic Reference

English

 Dāman,  a ‘rope’ or ‘girdle, ’^1 is often mentioned in the
Rigveda and later.^2 Reference is made to the rope of the
sacrificial horse, ^3 as well as to the practice of tying calves with
ropes.^4 The word occurs in the sense of a ‘band’ of horse hair
in the Śatapatha Brāhmaṇa.^5
1) Originally ‘bond, ’ from dā,  ‘bind.’
2) Rv. i. 56,  3,  etc.
 Av. vi. 63,  1
103,  2
 vii. 103,  1. 2
 Taittirīya Saṃ-
hitā,  ii. 4,  13,  1,  etc.
3) Rv. i. 162,  8.
4) Rv. ii. 28,  7.
5) v. 3,  1,  10. Cf. Eggeling,  Sacred
Books of the East,  41,  62,  n. 2.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दामन् न०
  स्त्री दो--खण्डने करणभावादौ मनिन् । दोहनकाले पश्वादिपादबन्धनरज्ज्वौ (छाँदनदडि) २ मालायां३ रज्वुमात्रे अमरः बहुप्रग्रहयुक्ते एकस्मिन् यत्र पशबो-बध्यन्ते (दोका) ख्याते ४ पदार्थे च “भाति स्म दामाप्रपदी-नमस्य” माघः स्त्रियां नान्तत्वेऽपि मनन्तत्वात् न ङीप् ।दामानौ दामानः किन्तु वा ङीप् । दामे दामा इत्यादि

Capeller

German

 1. दाम॑न् m.
  Geber,  Spender.

 2. दा॑मन् n.
  Gabe,  Spende.

 3. दाम॑न् Teil,  Anteil, 

 4. दा॑मन् n.
  Band,  Binde,  Fessel,  Guirlande.

Grassman

German

 dāmán,  m.,  Instr. dānā́ für dāmnā́ (wie mahinā́ von mahimán) [von 1. dā],  1〉 Gabe,  Freigebigkeit
 2〉 persönlich: Geber.
-mā́ 2〉 rāyás,  matīnáam {485, 2}.
-mā́nam 1〉 {350, 2}
 {868, 8}. — 2〉 {643, 2} (agním).
-nā́ [I.] 1〉 {406, 14}. _{406, 15}
 {441, 2}
 {640, 14}
 {653, 8}(?).
-mā́nas {641, 16}.

 1. dā́man,  n.,  das Geben [von 1. dā].
-ane índras sá 〰 kṛtás {702, 8}.
-anas [G.] {390, 1} cíketat dā́tum 〰 rayīṇā́m.

 2. dā́man,  n. [von 3. dā],  1〉 Band,  Seil,  womit das Vieh (Kalb,  Ross) angebunden ist
 2〉 Fessel.
-a 1〉 {219, 6} (〰 ‿iva vatsā́t ví mumugdhi áṃhas)
 {162, 8} 〰 (saṃdā́nam árvatas).
-anas [Ab.
 geschrieben -nas] 1〉 {602, 5}.
-ani 2〉 {56, 3} rāmáyat ní 〰.

Burnouf

French

 दामन् दामन् n.
  (दम् ?) corde,  cordon,  fil
 ruban, 
bandelette. -- F. दामनी corde pour attacher un animal.

Stchoupak

French

 १ दामन्-
 m.
  donneur,  homme généreux.

 २ दामन्-
 nt. lien,  corde,  entrave 
 ceinture 
 guirlande,  chapelet, 
collier.
दाम-ग्रन्थि- m.
  nom pris par Nakula à la cour de Virāṭa.
°लिप्ता- f.
  n.
  d'une ville.
दामाञ्चल- nt. entrave.
दामोदर- (ceint d'une corde) m.
  n.
  de Kṛṣṇa.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.