| YouTube Channel

दान्त (dAnta)

 
शब्दसागरः
English
दान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं)
1. Tamed, subdued, daunted.
2. Bearing patient-
ly privation, austerity, &c.
3. Dental.
m.
(-न्तः)
1. A donor, a giver.
2. A well situated about the peak of a mountain.
E.
दम् to tame,
to pacify, affix क्त, or दन्त a peak, &c. affix अण्
Capeller Eng
English
1 दान्त॑
a.
tamed, subdued, patient, passionless
m.
a man's
name.
2 दान्त
a.
made of ivory.
Yates
English
दान्त (न्तः-न्ता-न्तं)
a. Tamed
bearing
patiently
dental.
m.
A giver
a
well on the peak of a mountain.
Spoken Sanskrit
English
दान्त - dAnta -
adj.
- made of ivory
दान्त - dAnta -
adj.
- tamed
दान्त - dAnta -
adj.
- mild
दान्त - dAnta -
adj.
- ending in dA
दान्त - dAnta -
adj.
- patient
दान्त - dAnta -
adj.
- restrained
दान्त - dAnta -
adj.
- liberal
दान्त - dAnta -
adj.
- subdued
दान्त - dAnta -
adj.
- broken in
दान्त - dAnta -
m.
- donor
दान्त - dAnta -
m.
- tamed ox or steer
दान्त - dAnta -
m.
- giver
Wilson
English
दान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं)
1 Tamed, subdued, daunted.
2 Bearing patiently privation, austerity, &c.
3 Dental.
m.
(-न्तः)
1 A donor, a giver.
2 A well situated about the peak of a mountain.
E.
दम to tame, to pacify, affix क्त, or दन्त a peak, &c. affix
अण्.
Apte
English
दान्त [dānta], p. p. [दम्-कर्तरि-क्त]
Tamed, subdued, overpowered, curbed, restrained, bridled
see दम्.
Docile, tame, mild.
Self-possessed, self-controlled
U.*
5.
Subdued, conquered, vanquished
तस्मिन्दान्ते का स्तुतिस्तस्य राज्ञः
U.*
5.32.
Resigned.
Liberal.
Dental.
Patient of bodily mortifications or austerities
&c.
तः A tamed ox.
A donor.
N.
of a tree (दमनक).
दान्त [dānta] दान्तिः [dāntiḥ], दान्तिः See under दम्.
Apte 1890
English
दांत p. p. [दम्
कर्तरि क्त] 1 Tamed, subdued, overpowered, curbed, restrained, bridled
see दम्.
2 Docile, tame, mild.
3 Self-possessed, self-controlled
U. 5.
4 Subdued, conquered, vanquished
U. 5. 33.
5 Resigned.
6 Liberal.
7 Dental.
8 Patient of bodily mortifications or austerities &c.
तः 1 A tamed ox.
2 A donor.
3 N. of a tree (दमनक).
दांत, दांतिः See under दम्.
Monier Williams Cologne
English
1. दान्त॑
mfn.
(√ दम्) tamed, broken in, restrained, subdued
mild, patient,
Br.
Mn.
MBh.
&c.
liberal,
L.
दान्त॑
m.
a tamed ox or steer (cf. दम्य),
Rājat.
v, 432
a donor, giver,
W.
Ficus Indica or
=
दमनक,
L.
N.
of a son of Bhīma,
Nal.
1, 9
of a bull,
Kathās.
xvi, 295
pl.
of a school of the
AV.
2. दान्त mf(ई)n. (fr. दन्त) made of ivory,
MBh.
R.
Suśr.
3. दान्त
mfn.
ending in दा,
MānGṛ.
i, 18
Gobh.
ii, 8, 16.
Monier Williams 1872
English
दान्त 1. दान्त, अस्, आ, अम् (fr. rt. 1. दम्),
tamed, broken in, subdued, daunted, bridled, re-
strained
tame, mild
patient of privations or aus-
terity, &c.
resigned
liberal (fr. rt. 1. दा?)
(अस्),
m. a tamed ox or steer
a donor, giver (fr. rt. 1. दा)
N. of a plant, = दमनक, = वड, = वट, Ficus
Indica
N. of a son of Bhīma, king of Vidarbha
(आस्), m. pl., N. of a school of the Atharva-veda
(आ), f., N. of an Apsaras.
दान्त 2. दान्त, अस्, ई, अम् (fr. दन्त), dental,
made of ivory
‘completed by Danta (?), epithet of a
well situated on the northern or southern bank of the
river Vipāśā
(see Pāṇ. IV. 2, 74, Schol.)
Macdonell
English
दान्त 1. dā-n-ta, pp. dam
m.
N. of a brother 🞄of Damayantī.
दान्त 2. dānta,
a.
made of ivory (danta).
दान्त 3. dā‿anta,
a.
ending in -dā.
Benfey
English
दान्त दान्त, i. e.
I. दन्त + अ,
adj.
Of
ivory, Rājat. 5, 12, 21.
II. Ptcple. pf.
pass. of दम्, q. v.
Apte Hindi
Hindi
दान्त
भू* क* कृ* - दम् + क्त
"पालतू, वश में किया हुआ, दमन किया हुआ, नियन्त्रित, लगाम द्वारा रोका हुआ"
दान्त
भू* क* कृ* - दम् + क्त
"पालतू, मृदु"
दान्त
भू* क* कृ* - दम् + क्त
त्यक्त
दान्त
भू* क* कृ* - दम् + क्त
उदार
दान्तः
पुं*
- -
पालतू बैल
दान्तः
पुं*
- -
दानी
दान्तः
पुं*
- -
दमन का वृक्ष
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दान्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಿರಿಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವನು /ತಪಸ್ಸಿನ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಸಹಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > दमु (उपशमे) - कर्त० "क्तः" (३-४-७२) दीर्घः (६-४-१५)
व्युत्पत्तिः - > दाम्यति स्म
दान्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಡಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > दमु (उपशमे) + णिच् - "क्तः" (३-२-१०२) "वा दान्तशान्त-------" इति निपा० (७-२-२७)
व्युत्पत्तिः - > दम्यते स्म
L R Vaidya
English
dAMta {% (I) a. (f. ता) %} 1. Tamed, subdued, bridled
2. resigned, (pp. of दम् q.v.)
dAMta {% (II) m. %} 1. The Damanaka tree
2. a tamed ox.
Bopp
Latin
दान्त v. दम्.
Lanman
English
dānta, a. tamed, mild
subdued (as to
one's passions)
as subst. Dānta, name of
a son of Bhīma. [ppl. of √dam, 955a.]
Kridanta Forms
Sanskrit
दम् (द꣡मुँ꣡ उपशमे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = दमनम्
अनीयर् = दमनीयः - दमनीया
ण्वुल् = दमकः - दमिका
तुमुँन् = दमितुम्
तव्य = दमितव्यः - दमितव्या
तृच् = दमिता - दमित्री
क्त्वा = दमित्वा / दान्त्वा
ल्यप् = प्रदम्य
क्तवतुँ = दान्तवान् - दान्तवती
क्त = दान्तः - दान्ता
शतृँ = दाम्यन् - दाम्यन्ती
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तपःक्लेशसहो दान्तः शान्तः श्रान्तो जितेन्द्रियः
-wordlist-
तपःक्लेशसह (पुं), दान्त (पुं), शान्त (पुं), श्रान्त (पुं), जितेन्द्रिय (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तपःक्लेशसह
तपःक्लेशसह, दान्त
तपःक्लेशसहो दान्तो ह्यन्तर्वाणिश्च शास्त्रवित् ३९९
verse 2.1.1.399
page 0046
Mahabharata
English
Dānta^1, a son of the Vidarbha king Bhīma. § 344 (Nalopākhyānap.): III, 53, 2080.
Dānta^2 = Śiva (1000 names^1).
पुराणम्
English
दान्त / DĀNTA. Son of bhīma, King of vidarbha. This prince was the brother of damayantī. (M.B. Vana Parva, Chapter 53, Verse 9).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दान्तः, त्रि, (दाम्यतीति दम + कर्त्तरि क्तः ।)तपःक्लेशसहः (यथा, मनुः ३५ ।“कॢप्तकेशनखश्मश्रुर्दान्तः शुक्लाम्बरः शुचिः
”)दमितः इत्यमरः ४३
(यथा, महाभारते २२२ ४६ ।“तथैवाश्वतरीणाञ्च दान्तानां वातरं हसाम्
”दन्तेन निर्वृत्तम् दन्त + “तेन निर्वृत्तम् ।”४ ६८ इति अण् दन्तनिर्म्मितम् ।यथा, महाभारते ४६ ।“रुचिरैरासनैस्तीर्णां काञ्चनैर्दारवैरपि ।अश्मसारमयैर्दान्तैः स्वास्तीर्णैःसोत्तरच्छदैः
”)दाता इति संक्षिप्तसारे उणादिवृत्तिः
पुं,
दमनकवृक्षः शिक्षितवृक्षः इति राज-निर्घण्टः
(विदर्भराजपुत्त्रविशेषः यथा, महाभारते ५३ -- ।“तस्मै प्रसन्नो दमनः सभार्य्याय वरं ददौ ।कन्यारत्नं कुमारांश्च त्रीनुदारान् महायशाः
दमयन्तीं दमं दान्तं दमनञ्च सुवर्च्चसम्
”स्त्री, अप्सरोविशेषः यथा, महाभारते ।१३ १९ ४५ ।“विद्युता प्रशमी दान्ता विद्योता रतिरेव
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दान्त
त्रि०
दम--कर्त्तरि क्त बहिरिन्द्रियनिग्रहकर्त्तरि“शान्तोदान्त उपरतस्तितिक्षुः श्रद्धावान् समाहितो भूत्वा-त्मन्यात्मानमवलोकयेत्” वेदान्तमारधृता श्रुतिः दम-णिच्--क्त नि० दमिते शिक्षिते वलीवर्दादौ
त्रि०
दमनकवृक्षे
पु०
राजनि०
Capeller
German
1. दान्त s. दम्
auch Mannsn.
2. दान्त elfenbeinern.
Burnouf
French
दान्त दान्त (pp. de दम्) dompté
apprivoisé.
Qui a dompté ses sens. -- S.
m.
source près d'un pic de rocher
(दन्त).
Stchoupak
French
दान्त-
(दम्-) a. v. dompté, discipliné, apprivoisé, soumis,
doux
m.
n.
d'un taureau
-आ-
f.
n.
d'une Apsaras.
°वाहक-
m.
bouvier.
दान्त-
-क- -इक- a. en ivoire.