| YouTube Channel

दात्यूहः (dAtyUhaH)

 
Apte
English
दात्यूहः [dātyūhḥ], 1 The gallinule
दात्यूहैस्तिनिशस्य कोटरवति स्कन्धे निलीय स्थितम्
Māl.
 9.7.
The Chātaka bird
Bhāg.*
 3.15.18.
A cloud.
A water-crow. (Written also दात्यौह).
Apte 1890
English
दात्यूहः 1 The gallinule
दात्यूहैस्तिनिशस्य कोटरवति स्कंधे निलीय स्थितं Māl. 9. 7.
2 The Cātaka bird.
3 A cloud.
4 A water-crow. (Written also दात्यौह).
Apte Hindi
Hindi
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
जलकुक्कुट
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
चातक पक्षी
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
बादल
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
जल- कौवा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अत्यूहः, काकमद्गुः, कालकण्ठकः, कालकण्टकः, डाहुकः, मादकः, डुन्दुकः, दात्यूहः, दात्यौहः, शकटविलः, शितिकण्ठः, सितकण्ठः
noun
एकः जलीयः पक्षीविशेषः।
"अत्यूहस्य शिरः कृष्णं भवति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: दात्यूहः
Root: दात्यूह
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कालकण्ठकः इति पक्षिभेदः
Meaning(s):
⇒ Gallinule
Shloka(s):
2|3|12|1 ► दात्यूहश्चाथ शकटाबिले प्लवपरिप्लवौ। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|12|1 ⇢ दात्यूहः (दात्यूह) (पुं) ⇒ Gallinule ⇒ कालकण्ठकः इति पक्षिभेदः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दात्यूहः, पुं
स्त्री,
 (दाप् लवने + क्तिन् । दातिं मारणंऊहते इति । दाति + ऊह + अण् । यद्वा, दोअवखण्डने क्तिन् । दितिं वहतीति । वह + क+ ऊट् । दित्यूहः । ततः स्वार्थे अण् । ततः“देविका शिंशपादित्यवाहदीर्घसत्रश्रेयसामात् ॥
”७ । ३ । १ । इति आत्वम् ।) पक्षिविशेषः । डाउकइति भाषा । तत्पर्य्यायः । कालकण्ठकः २ ।इत्यमरः । २ । ५ । २१ ॥
अत्यूहः ३ दात्यौहः ४कालकण्ठः ५ मासङ्गः ६ शितिकण्ठः ७ कचा-टुरः ८ । इति शब्दरत्नावली ॥
काकमद्गुः ९ ।इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, मनुः । ५ । १२ ।“सारसं रज्जुबालञ्च दात्यूहं शुकसारिके ॥
”(अस्य गुणा यथा, --“दात्यूहो मरुतश्च नाशनकरो वृष्योऽतिशुक्रप्रदःश्रेष्ठः सर्व्वगुणः श्रमीपशमनः तुष्टिप्रदो वातहा ॥
”इति हारीते प्रथमेस्थाने एकादशेऽध्याये ॥
)“प्रावृट्काले सुखी भूत्वा को वा कुत्र न गच्छति ।इति वदति दात्यूहः को वा को वा क्व वा क्व वा ॥
”इत्युद्भटः ॥
)जलकाकः । इति राजनिर्घण्टः ॥
चातकः ।इति मेदिनी । हे, १७ ॥
मेघः । इति शब्द-रत्नावली ॥