| YouTube Channel

दात्यूह (dAtyUha)

 
शब्दसागरः
English
दात्यूह
m.
 (-हः)
1. A gallinule.
2. The Chataka, a sort of cuckoo.
2. A
cloud.
E.
 दाति destroying, ऊह to plan or arrange, affix अण्
also दात्यौह.
Capeller Eng
English
दात्यूह
m.
 ई
f.
 a kind of cock or hen.
Yates
English
दात्यूह (हः) 1.
m.
 A gallinule
a
sort of cuckoo
a cloud.
Wilson
English
दात्यूह
m.
 (-हः)
1 A gallinule.
2 The Cātaka, a sort of cuckoo.
3 A cloud.
E.
 दाति destroying, ऊह to plan or arrange, affix अण्
also
दात्यौह.
Apte
English
दात्यूहः [dātyūhḥ], 1 The gallinule
दात्यूहैस्तिनिशस्य कोटरवति स्कन्धे निलीय स्थितम्
Māl.
 9.7.
The Chātaka bird
Bhāg.*
 3.15.18.
A cloud.
A water-crow. (Written also दात्यौह).
Apte 1890
English
दात्यूहः 1 The gallinule
दात्यूहैस्तिनिशस्य कोटरवति स्कंधे निलीय स्थितं Māl. 9. 7.
2 The Cātaka bird.
3 A cloud.
4 A water-crow. (Written also दात्यौह).
Monier Williams Cologne
English
दात्यूह
m.
 a gallinule,
Mn.
MBh.
R.
&c.
Cuculus Melanoleucus,
L.
a cloud,
L.
Monier Williams 1872
English
दात्यूह दात्यूह, अस्, m. a gallinule
the
Cātaka, a sort of cuckoo, Cuculus Melanoleucus
a cloud (the water of which the Cātaka is said to
drink).
Macdonell
English
दात्यूह dātyūha,
m.
 kind of fowl.
Benfey
English
दात्यूह दात्यूह,
m.
 A gallinule,
Rām. 2, 56, 9.
Apte Hindi
Hindi
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
जलकुक्कुट
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
चातक पक्षी
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
बादल
दात्यूहः
पुं*
 - दाति + ऊह् + अण्
जल- कौवा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दात्यूह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರು ಕೋಳಿ
निष्पत्तिः - > दाप् (लवने) - "क्तिन्" (३-३-९४) । ऊह (वितर्के)- "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > दातिमूहते
दात्यूह
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾತಕಪಕ್ಷಿ
विस्तारः - > "दात्यूहः पुमान् कालकण्ठचातकपक्षिणोः" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
dAtyUha {% m. %} 1. The gallinule, दात्यूहैस्थिनिशस्य कोटरवति स्कंधे निलीय स्थितम् M.M.ix.
2. the chātaka bird
3. a water-crow
4. a cloud. (Also दात्यौह.)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पुमपत्ये चाटकैरो दात्यूहे कालकण्ठकः ।
जलरङ्कुर्जलरञ्जो बके कह्वो बकोटवत् ॥ १३३२ ॥
-wordlist-
चाटकैर (पुं), दात्यूह (पुं), कालकण्ठक (पुं), जलरङ्कु (पुं), जलरञ्ज (पुं), बक (पुं), कह्व (पुं), बकोट (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दात्यूह
दात्यूह, जलरङ्कु
दात्यूहो जलरङ्कुः स्यात्कोयष्टिः शिखरी स्मृतः ॥ २४९ ॥
verse 2.1.1.249
page 0031
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: दात्यूहः
Root: दात्यूह
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कालकण्ठकः इति पक्षिभेदः
Meaning(s):
⇒ Gallinule
Shloka(s):
2|3|12|1 ► दात्यूहश्चाथ शकटाबिले प्लवपरिप्लवौ। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|12|1 ⇢ दात्यूहः (दात्यूह) (पुं) ⇒ Gallinule ⇒ कालकण्ठकः इति पक्षिभेदः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दात्यूहः, पुं
स्त्री,
 (दाप् लवने + क्तिन् । दातिं मारणंऊहते इति । दाति + ऊह + अण् । यद्वा, दोअवखण्डने क्तिन् । दितिं वहतीति । वह + क+ ऊट् । दित्यूहः । ततः स्वार्थे अण् । ततः“देविका शिंशपादित्यवाहदीर्घसत्रश्रेयसामात् ॥
”७ । ३ । १ । इति आत्वम् ।) पक्षिविशेषः । डाउकइति भाषा । तत्पर्य्यायः । कालकण्ठकः २ ।इत्यमरः । २ । ५ । २१ ॥
अत्यूहः ३ दात्यौहः ४कालकण्ठः ५ मासङ्गः ६ शितिकण्ठः ७ कचा-टुरः ८ । इति शब्दरत्नावली ॥
काकमद्गुः ९ ।इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, मनुः । ५ । १२ ।“सारसं रज्जुबालञ्च दात्यूहं शुकसारिके ॥
”(अस्य गुणा यथा, --“दात्यूहो मरुतश्च नाशनकरो वृष्योऽतिशुक्रप्रदःश्रेष्ठः सर्व्वगुणः श्रमीपशमनः तुष्टिप्रदो वातहा ॥
”इति हारीते प्रथमेस्थाने एकादशेऽध्याये ॥
)“प्रावृट्काले सुखी भूत्वा को वा कुत्र न गच्छति ।इति वदति दात्यूहः को वा को वा क्व वा क्व वा ॥
”इत्युद्भटः ॥
)जलकाकः । इति राजनिर्घण्टः ॥
चातकः ।इति मेदिनी । हे, १७ ॥
मेघः । इति शब्द-रत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दात्यूह पुंस्त्री० दाप्--लवने क्तिन् दातिमूहते ऊह--अण्दो--खण्डने क्तिन् दितिं वहति वह--क ऊठ् दित्यूहःततः स्वार्थे अण् देविकाशिंशपेत्यादिना आत्त्व१ कालकण्ठके पक्षिभेदे अमरः । २ जलकाके राजनि०३ चातके मेदि० ४ मेघे
पु०
 शब्दर० । जातित्वे सर्वत्र स्त्रियांङीष । “सारसं रज्जुबालं च दात्यूहं शुकसारिके”मनुः “क्रव्यादपक्षिदात्यूहशुकप्रतुदटिट्टिभान्” याज्ञ० ।
Capeller
German
दात्यूह
m.
 , ई
f.
 eine Hühnerart.
Burnouf
French
दात्यूह दात्यूह
m.
 nuage.
Pouled'eau
coucou
चातक।
Stchoupak
French
दात्यूह-
m.
 gallinule
-क- id. dimin.