| YouTube Channel

दातृ (dAtR)

 
शब्दसागरः
English
दातृ
mfn.
(-ता-त्री-तृ) A donor, a giver, giving, bestowing.
E.
दा to give,
तृच्
aff.
Capeller Eng
English
1 दा॑तृ दातृ॑
a.
giving (esp. in marriage), bestowing,
granting, conceding, paying
imparting, teaching
causing, producing
(gen. or —°)
liberal, generous.
m.
giver, donor
payer, creditor.
Abstr. °ता†
f.
, °त्व†
n.
दातृ॑
a.
giving (esp. in marriage), bestowing, granting,
conceding, paying
imparting, teaching
causing, producing (gen. or
—°)
liberal, generous.
m.
giver, donor
payer, creditor. Abstr. °ता†
f.
, °त्व†
n.
2 दा॑तृ
m.
cutter, mower, reaper.
Yates
English
दातृ (ता-त्री-तृ)
a. A donor.
Spoken Sanskrit
English
दातृ - dAtR -
m.
- giver
दादिन् - dAdin -
adj.
- giver
प्रयन्तृ - prayantR -
adj.
- giver
प्रयतदक्षिण - prayatadakSiNa -
adj.
- giver
ददितृ - daditR -
m.
- giver
दात्व - dAtva -
m.
- giver
दान्त - dAnta -
m.
- giver
प्रदापयितृ - pradApayitR -
m.
- giver
प्रदातृ - pradAtR -
m.
- giver
प्रतिपादयितृ - pratipAdayitR -
m.
- giver
विधातृ - vidhAtR -
m.
- giver
दा - dA -
m.
- giver
दामन् - dAman -
m.
- giver
दुर - dura -
m.
- giver
सर्वदातृ - sarvadAtR -
adj.
- all-giver
बाहुदा - bAhudA -
f.
- arm-giver
अग्निद - agnida -
m.
- fire-giver
जीवद - jIvada -
m.
- life-giver
जीवनद - jIvanada -
m.
- life-giver
नामध - nAmadha -
m.
- name-giver
दातृ - dAtR -
m.
- giver
दातृ - dAtR -
m.
- mowing
दातृ - dAtR -
m.
- giving
दातृ - dAtR -
m.
- creditor the arranger of a meal
दातृ - dAtR -
m.
- mower
दातृ - dAtR -
m.
- liberal
दातृ - dAtR -
m.
- granting
दातृ - dAtR -
m.
- one who gives a daughter in marriage
दातृ - dAtR -
m.
- permitting
दातृ - dAtR -
m.
- bestower
दातृ - dAtR -
m.
- father or brother who gives a daughter or sister in marriage
दातृ - dAtR -
m.
- founder
दातृ - dAtR -
m.
- one who offers
दातृ - dAtR -
m.
n.
- donor
दातृ dAtR
m.
one who offers
सोमयाजिन् somayAjin
adj.
one who offers soma
दाशस्पति dAzaspati
m.
one who offers much
वाजपेययाजिन् vAjapeyayAjin
m.
one who offers a vAjapeya
उपहर्तृ upahartR
adj.
one who offers or presents
प्रयन्तृ prayantR
adj.
one who offers or presents
सोमसुत्वन् somasutvan
m.
one who offers soma libations
इष्टियाजुक iSTiyAjuka
adj.
one who offers an iSTi sacrifice
अग्निहोत्रायणिन् agnihotrAyaNin
adj.
one who offers only the agnihotra
यदृच्छिक yadRcchika
m.
son who offers himself for adoption
शारद zArada
adj.
that which offers a shelter in autumn
आत्मदक्षिण AtmadakSiNa
adj.
in which one offers one's self as dakSiNA
सोमसुत् somasut
m.
priest who offers the soma-juice at a sacrifice
याजक yAjaka
m.
one who offers sacrifices or oblations for or to
स्वयमुपागत svayamupAgata
m.
child who offers himself voluntarily for adoption
पञ्चावत्त्तिन् paJcAvatttin
adj.
one who offers oblations consisting of five portions
कृतदास kRtadAsa
m.
one who offers himself as a servant for a certain time
प्रस्तावयज्ञ prastAvayajJa
m.
topic of conversation to which each person present offers a contribution
Wilson
English
दातृ
mfn.
(-ता-त्री-तृ) A donor, a giver, giving, bestowing.
E.
दा to give, तृच्
aff.
Apte
English
दातृ [dātṛ],
a.
(-त्री
f.
) [दा-तृच्]
Giving, offering, granting, prsenting, bestowing, imparting,
&c.
Liberal.
m.
(ता) A giver (in general)
दाता मे भूभृतां नाथः
Ku.*
6.1.
A donor
एवं दातृगुरोर्गुणाः सुरतरोः सर्वे$पि लोकोत्तराः
Bv.*
1.66.
A lender, creditor.
A teacher.
A cutter.
A guardian
अदत्तमेवाददीत दातुर्वित्तं ममेति
Mb.
* 12.132.5.
One who gives daughter or sister in marriage
Ms.*
3.172.
Apte 1890
English
दातृ a. (त्री f.) [दा-तृच्] 1 Giving offering, granting, presenting, bestowing, imparting, &c.
2 Liberal.
m. (ता) 1 A giver (in general)
Ku. 6. 1.
2 A donor
Bv. 1. 66.
3 A lender, creditor.
4 A teacher.
5 A cutter.
Monier Williams Cologne
English
1. दा॑तृ (with
acc.
once without,
RV.
iv, 31, 7), दा॑°तृ॑ (with or without
gen.
exceptionally with
acc.
ŚBr.
xi, 5, 1, 12),
m.
giving, a giver, donor, liberal,
RV.
&c.
one who gives a daughter (gen. ) in marriage (cf. कन्या-),
Kum.
vi, 1
a father or brother who gives a daughter or sister in marriage,
MānGṛ.
i, 8
Mn.
iii, 172
Paiṭh.
R.
one who offers (his wife
gen.
),
L.
a creditor,
Mn.
viii, 161 the arranger of a meal, iii, 236
granting, permitting (ifc. or with
gen.
), v, viii, xi
MBh.
&c.
a founder (of a household, कुतुम्बानाम्), xiii, 1663
दातृ [cf. अ-, ऋण-, ब्रह्म-
δωτήρ, δοτήρ,
Lat.
dator, daturus]
2. दातृ॑
m.
mowing, a mower (with
acc.
),
RV.
v, 7, 7.
Monier Williams 1872
English
1. दातृ, ता, त्री, तृ, giving, bestowing, imparting,
communicating, liberal
a giver, donor, imparter,
lender, creditor, payer
teacher
[cf. कन्या-द्°,
ब्रह्म-द्°, ऋन-द्°
Gr. δωτήρ, δοτήρ
Lat.
dator.]
—दातृ-ता, f. or दातृ-त्व, अम्, n. the
state of being a giver, liberality.
—दातृ-निरूपण,
अम्, n., N. of a chapter of the Purāṇa-sarva-sva.
—दातृ-पुर, अम्, n., N. of a town.
2. दातृ, ता, त्री, तृ (for 1. दातृ see p. 407, col. 2),
Ved. cutting off, mowing
cropping (grass)
a cutter.
दातृ दातृ। See p. 407, col. 2
p. 408, col. 1.
Macdonell
English
दातृ dā́-tṛ,
a.
(with ac., or tṛ with g.) 🞄giving
(gather) giving (his daughter) in marriage
🞄paying
imparting, teaching
granting
🞄causing (g., —°)
liberal towards (lc.)
🞄m. giver, donor
creditor.
Benfey
English
दातृ दा + तृ,
m.
,
f.
त्री,
n.
1. A
donor, a giver, Man. 11, 9
Rām. 4, 20, 4.
2. Giving in marriage, Man. 3, 172.
3. Communicating, Man. 2, 146.
4. A
creditor, Man. 8, 161.
--
Comp.
अ-,
m.
1. one who gives no present, Man. 11,
15. 2. one who is not obliged to pay,
Man. 8, 161. क्षीर-दात्री,
f.
yielding
milk, MBh. 13, 4919. -- Cf. δωτήρ
Lat.
dator.
Apte Hindi
Hindi
दातृ
वि* - दा + तृच्
"देने वाला, स्वीकार करने वाला"
दातृ
वि* - दा + तृच्
उदार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दातृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಾನ ಮಾಡುವವನು /ಕೊಡುವವನು
निष्पत्तिः - > डुदाञ् (दाने) - "तृच्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "यत्र दाता ग्रहीता स्वयं कुशिकनन्दनः"
उल्लेखाः - > उ० रा० १-१७
दातृ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಾನ ಮಾಡುವ ಸ್ವಭಾವದವನು
L R Vaidya
English
dAtf {% (I) a. (f. त्री) %} Giving, bestowing, imparting.
dAtf {% (II) m. %} 1. A donor, a giver, Bh.V.i.66
2. a creditor, a lender
3. a teacher.
Bopp
Latin
दातृ m. (r. दा s. तृ) dator. (Them. primit. दातार्, gr.
δοτήϱ, lat. datôr.) SA. 1. 3. N. 6. 10.
Lanman
English
dātṛ, m. giver
as a. [375^3], generous, 21^4,
48^2. [√1dā.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दातोदारः स्थूललक्षो दानशौण्डो बहुप्रदे ३८५
-wordlist-
दातृ (पुं), उदार (पुं), स्थूललक्ष (पुं), दानशौण्ड (पुं), बहुप्रद (पुं)
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
दा, दान, दातृ, छेद, बन्ध
दाने दातरि दा केचिद् विदुर्दा छेदबन्धयोः
verse 1.1.1.25
page 0120
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दातृ
त्रि०
दा--दाने तृच् दानकर्त्तरि दानशीले दातमे भूभूतां नाथः प्रमाणीक्रियतामिति” कुमा० “कामोदाता कामः प्रतिग्रहीता कामैतत्तै” यजु० ४८ स्त्रियांङीप् शीलार्थे तृचि तु कर्म्मणि षष्ठा “स हि ष्माधन्वाक्षितं दाता दात्या पशुः ऋ० दातृ-धर्मश्च दानशब्दे दृश्यः
Grassman
German
dātṛ́, m., der Geber, Spender [von 1. dā], namentlich auch 2〉 mit dem Gen. der Gabe.
-ā́ {470, 1}
{613, 2}
{880, 5}
{1021, 5}. 2〉 rāyás {464, 10}
vā́jasya {478, 5}
{377, 2}
{705, 20}
vā́jānaam {701, 3}
pṛ́ṣatīnaam {674, 10}
rā́dhasām {699, 2}
dātrásya {809, 55}
vásūnaam {1020, 5}.
-ā́ram {623, 24}
{327, 7} (wo falsch dā́tāram betont). 2〉 bhū́res {224, 12}
iṣáām {666, 2}.
-ré {485, 10}.
-úr cétanam {13, 11}.
-ā́rau 2〉 iṣáām rayīṇā́m {501, 13}.
-ā́ras 2〉 rāyás {491, 11}.
-ṝ́n suvasanásya {492, 4}.
dā́tṛ, m., der Schnitter, Mäher [von 2. dā] (dā́tṛ von 1. s. unter 1. dā).
ṣma dhánva akṣitam dā́ti ā́ paśús {361, 7}.
Burnouf
French
दातृ दातृ
m.
n.
दात्री
f.
(दा) donateur
qui
donne.
Gr.
δότης
lat. dator.
Stchoupak
French
दातृ-
ag. donneur, donateur
qui donne (sa fille, etc.) en mariage
qui accorde, autorise, permet
prêteur, créancier
qui offre un repas
fondateur (d'une dynastie, d'une famille)
-त्व- nt. fait de donner,
générosité, libéralité.
°प्रतीच्छक-
m.
du. donneur et preneur, qui donne et qui reçoit.