| YouTube Channel

दाडिमः (dADimaH)

 
Apte 1890
English
दाडि(लि)मः
मा 1 The pomegranate tree
पाकारुणस्फुटितदाडिमकांति वक्त्रं Māl. 9. 31
Amaru. 13.
2 Small cardamoms.
मं The fruit of the pomegranate tree.
Comp.
प्रियः,
भक्षणः a parrot.
Apte Hindi
Hindi
दाडिमः
पुं*
 - "दल् + घञ् + इषम्, डलयोरभेदः"
अनार का पेड़
दाडिमः
पुं*
 - "दल् + घञ् + इषम्, डलयोरभेदः"
छोटी इलायची
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दाडिमः, कल्कफलः, कुचफलः, पर्वरुह्, पिण्डपुष्यः, पिण्डीरः, फलखण्डवः, फलषाडवः, मणिबीजः, मधुबीजः, मुखवल्लभः, रक्तपुष्पः, रक्तबीजः, वल्कफलः, शुकवल्लभः, शुकादनः, सत्फलः, सुनीलः, सुफलः, हिण्डीरः
noun
वृक्षविशेषः।
"माली उद्याने दाडिमं रोपयति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: दाडिमः
Root: दाडिम
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Pomegranate
Tamil Mādul̤ai
Shloka(s):
3|3|72|2 ► कपीतनः शिरीषश्च करके दाडिमी त्रयी॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|72|2 ⇢ करकः (करक) (पुं) ⇒ Pomegranate
Tamil Mādal̤ai ⇒
➠ 3|3|72|2 ⇢ दाडिमः (दाडिम) (पुं) ⇒ Pomegranate
Tamil Mādul̤ai ⇒
➠ 3|3|72|2 ⇢ दाडिमा (दाडिम) (स्त्री) ⇒ Pomegranate
Tamil Mādul̤ai ⇒
➠ 3|3|72|2 ⇢ दाडिम् (दाडिम) (नपुं) ⇒ Pomegranate
Tamil Mādul̤ai ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamil
தா3டி3ம: : மாதுளை மரம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: दाडिमः
Root: दाडिम
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ pomegranate
⇒ small cardamoms
⇒ pomegranate tree
⇒ the pomegranate tree
⇒ being on the pomegranates tree
Shloka(s):
2|4|64|2 ► बकुलो वञ्जुलोऽशोके समौ करकदाडिमौ॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|64|2 ⇢ करकः (करक) (पुं) ⇒ jug, tax, hail, toll, hand, tribute, water-vessel, species of bird, cocoa-nut shell
➠ 2|4|64|2 ⇢ दाडिमः (दाडिम) (पुं) ⇒ pomegranate, small cardamoms, pomegranate tree, the pomegranate tree, being on the pomegranates tree
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दाडिमः, त्रि, (दलनमिति दालः । तेन निर्वृत्तः ।भावप्रत्ययन्तादिमप् । डलयोरेकत्वम् ।) एला ।इति मेदिनी मे, ४४ ॥
फलवृक्षविशेषः । (यथा, देवीभागवते । १ । १२ । ८ ।“दाडिमैर्नारिकेलैश्च माधवीमण्डपावृतम् ॥
”)तत्पर्य्यायः । करकः २ । इत्यमरः । २ । ४ । ६५ ॥
पिण्डपुष्पः ३ दाडिम्बः ४ पर्व्वरुक् ५ स्वाद्बम्लः ६पिण्डीरः ७ फलशाडवः ८ शुकवल्लभः ९ । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
रक्तपुष्पः १० । इति रत्नमाला ॥
दाडिमीसारः ११ कुट्टिमः १२ फलसाडवः १३मूर्द्धन्यषमध्योऽपि । रक्तबीजः १४ सुफलः १५दन्तबीजकः १६ मधुबीजः १७ कुचफलः १८रोचनः १९ मणिबीजः २० कल्कफलः २१वृत्तफलः २२ सुनीलः २३ नीलपत्रः २४ । अस्यगुणाः । मधुराम्लत्वम् । कषायत्वम् । कासवात-कफश्रमपित्तविनाशित्वम् । ग्राहित्वम् । दीप-नत्वम् । लघुत्वम् । उष्णत्वम् । शीतलत्वम् ।रुचिदातृत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
हृद्यत्वम् ।अम्लत्वम् । श्वासारुचितृष्णानाशित्वम् । कण्ठ-शोघनत्वम् । कफपित्ताविरोधित्वञ्च ॥
* ॥
“द्बिविधं तत्तु विज्ञेयं मधुरञ्चाम्लमेव च ।मधुरं तत् त्रिदोषघ्नमम्लं वातकफापहम् ॥
”इति राजवल्लभः ॥
तापहारि मधुरं लघु पथ्यम् । इति राज-निर्घण्टः ॥
“तत्फलं त्रिविधं स्वादु स्वाद्बम्लं केवलाम्लकम् ।तत्तु स्वादु त्रिदोषघ्नं तृड्दाहज्वरनाशनम् ॥
हृत्कण्ठमुखरोगघ्नं तर्पणं शुक्रलं लघु ।कषायानुरसं ग्राहि स्निग्धं मेदोबलावहम् ॥
स्वाद्वम्लं दीपनं रुच्यं किञ्चित् पित्तकरं लघु ।अम्लन्तु पित्तजनकमम्लं वातकफापहम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥