| YouTube Channel

दाडिम (dADima)

 
शब्दसागरः
English
दाडिम subst.
mfn.
(-मः-मी-मं)
1. The pomegranate tree, (or mf. the tree,
n.
the fruit.)
2. Small cardamoms.
E.
दल् to divide, भावे घञ् दालेन
निर्वृत्तः भावात् इमप् लस्य डः affix, the radical vowel made long, and
changed to ड.
Capeller Eng
English
दाडिम
m.
f.
the pomegranate tree
n.
its fruit.
Yates
English
दाडिम (मः-मी) 1.
m.
3.
f.
Pomergra-
nate tree
small cardamoms.
n.
The pomegranate.
Spoken Sanskrit
English
दाडिम - dADima -
adj.
- being on the pomegranates tree
दाडिम - dADima -
adj.
- small cardamoms
दाडिम - dADima -
adj.
- the pomegranate tree
दाडिम - dADima -
m.
- pomegranate
दाडिम - dADima -
m.
- pomegranate tree
Wilson
English
दाडिम subst.
mfn.
(-मः-मी-मं)
1 The pomegranate tree, (of
mf. the tree,
n.
the fruit).
2 Small cardamoms.
E.
दल to divide, इमच् affix, the radical vowel made long, and
changed to ड.
Apte 1890
English
दाडि(लि)मः
मा 1 The pomegranate tree
पाकारुणस्फुटितदाडिमकांति वक्त्रं Māl. 9. 31
Amaru. 13.
2 Small cardamoms.
मं The fruit of the pomegranate tree.
Comp.
प्रियः,
भक्षणः a parrot.
Monier Williams Cologne
English
दाडिम mf(ई)n. the pomegranate tree,
MBh.
Hariv.
Suśr.
(n. also its fruit
°मानि दन्श्, to bite pomegranates, said of a hard or unwelcome task,
Vām.
iii, 2, 14)
small cardamoms,
L.
दाडिम
mfn.
being on the pomeg° tree,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
दाडिम दाडिम, अस्, ई, अम्, m. f. n. (said to
be fr. rt. दल्), the pomegranate tree, (according to
some the m. f. applies to the tree, and the n. to the
fruit)
small cardamoms
(अस्, ई, अम्), being on the
pomegranate tree.
—दाडिम-पत्त्रक, अस्, m. or
दाडिम-पुष्प or दाडिम-पुष्पक, अस्, m. the
plant Soymida Febrifuga or Amoora Rohitaka (=
रोहितक).
—दाडिम-प्रिय, अस्, m. ‘fond of
pomegranates, a parrot.
—दाडिम-भक्षण, अस्,
m. ‘eating pomegranates, a parrot.
—दाडिमी-वत्,
आन्, अती, अत्, planted with pomegranate trees.
—दा-
डिमी-सार, अस्, m. = दाडिम, the pomegranate tree.
Macdonell
English
दाडिम dāḍima,
m.
, ī,
f.
pomegranate tree
🞄n. pomegranate.
Benfey
English
दाडिम दाडिम,
m.
The pome-
granate tree (n. the fruit), Rām. 3, 7,
10.
Apte Hindi
Hindi
दाडिमः
पुं*
- "दल् + घञ् + इषम्, डलयोरभेदः"
अनार का पेड़
दाडिमः
पुं*
- "दल् + घञ् + इषम्, डलयोरभेदः"
छोटी इलायची
दाडिमम्
नपुं*
- -
अनार का फल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दाडिम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದಾಳಿಂಬೆ ಗಿಡ /ದಾಡಿಮ ವೃಕ್ಷ
निष्पत्तिः - > दल (विशरणे) - भावे "घञ्" (३-३-१८) "इमप्" (वा० ४-४-२०)
व्युत्पत्तिः - > दलेन निर्वृत्तः
दाडिम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಲಕ್ಕಿ ಗಿಡ
विस्तारः - > "दाडिमस्तु त्रिलिङ्गः स्यादेलायां कारके त्रिषु" - मेदि०
दाडिम
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾಳಿಂಬೆ ಹಣ್ಣು
प्रयोगाः - > "काम्पिल्यकप्रसवपाटलगण्डपालिपाकारुणस्फुटितदाडिमकान्तिवक्त्रम्"
उल्लेखाः - > मालती० ९-३१
L R Vaidya
English
dAqi(li)ma {% (I) m.f. %} 1. The pomegranate tree, करोति दाडिमफलव्याजेन वाग्बंधनम् Am.S.13
2. small cardamoms.
dAqi(li)ma {% (II) n. %} The fruit of the pomegranate tree.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
e la
१) एला २) दाडिम
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: दाडिमः
Root: दाडिम
Gender: पुं
Number: all
अर्थः
Meaning(s):
Pomegranate
Tamil Mādul̤ai
Shloka(s):
3|3|72|2 कपीतनः शिरीषश्च करके दाडिमी त्रयी॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|72|2 करकः (करक) (पुं) Pomegranate
Tamil Mādal̤ai
3|3|72|2 दाडिमः (दाडिम) (पुं) Pomegranate
Tamil Mādul̤ai
3|3|72|2 दाडिमा (दाडिम) (स्त्री) Pomegranate
Tamil Mādul̤ai
3|3|72|2 दाडिम् (दाडिम) (नपुं) Pomegranate
Tamil Mādul̤ai
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: दाडिमः
Root: दाडिम
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
pomegranate
small cardamoms
pomegranate tree
the pomegranate tree
being on the pomegranates tree
Shloka(s):
2|4|64|2 बकुलो वञ्जुलोऽशोके समौ करकदाडिमौ॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
2|4|64|2 करकः (करक) (पुं) jug, tax, hail, toll, hand, tribute, water-vessel, species of bird, cocoa-nut shell
2|4|64|2 दाडिमः (दाडिम) (पुं) pomegranate, small cardamoms, pomegranate tree, the pomegranate tree, being on the pomegranates tree
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः वृक्षः
जातिः वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दाडिमः, त्रि, (दलनमिति दालः तेन निर्वृत्तः ।भावप्रत्ययन्तादिमप् डलयोरेकत्वम् ।) एला ।इति मेदिनी मे, ४४
फलवृक्षविशेषः (यथा, देवीभागवते १२ ।“दाडिमैर्नारिकेलैश्च माधवीमण्डपावृतम्
”)तत्पर्य्यायः करकः इत्यमरः ६५
पिण्डपुष्पः दाडिम्बः पर्व्वरुक् स्वाद्बम्लः ६पिण्डीरः फलशाडवः शुकवल्लभः इतित्रिकाण्डशेषः
रक्तपुष्पः १० इति रत्नमाला
दाडिमीसारः ११ कुट्टिमः १२ फलसाडवः १३मूर्द्धन्यषमध्योऽपि रक्तबीजः १४ सुफलः १५दन्तबीजकः १६ मधुबीजः १७ कुचफलः १८रोचनः १९ मणिबीजः २० कल्कफलः २१वृत्तफलः २२ सुनीलः २३ नीलपत्रः २४ अस्यगुणाः मधुराम्लत्वम् कषायत्वम् कासवात-कफश्रमपित्तविनाशित्वम् ग्राहित्वम् दीप-नत्वम् लघुत्वम् उष्णत्वम् शीतलत्वम् ।रुचिदातृत्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
हृद्यत्वम् ।अम्लत्वम् श्वासारुचितृष्णानाशित्वम् कण्ठ-शोघनत्वम् कफपित्ताविरोधित्वञ्च
*
“द्बिविधं तत्तु विज्ञेयं मधुरञ्चाम्लमेव ।मधुरं तत् त्रिदोषघ्नमम्लं वातकफापहम्
”इति राजवल्लभः
तापहारि मधुरं लघु पथ्यम् इति राज-निर्घण्टः
“तत्फलं त्रिविधं स्वादु स्वाद्बम्लं केवलाम्लकम् ।तत्तु स्वादु त्रिदोषघ्नं तृड्दाहज्वरनाशनम्
हृत्कण्ठमुखरोगघ्नं तर्पणं शुक्रलं लघु ।कषायानुरसं ग्राहि स्निग्धं मेदोबलावहम्
स्वाद्वम्लं दीपनं रुच्यं किञ्चित् पित्तकरं लघु ।अम्लन्तु पित्तजनकमम्लं वातकफापहम्
”इति भावप्रकाशः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दाडिम
त्रि०
दल--विशरणे भावे घञ् दालेन निर्वृत्तः भावात्इमप् लस्य डः स्वनामख्याते फलप्रधाने वृक्षे मेदि०“तत् फलं त्रिविधं स्वादु स्वाद्धम्लं केवलाम्लकम् तत्रस्वादु त्रिदोषघ्नं तृड्दाहज्वरनाशनम् हृत्कण्ठमुख-रोगघ्नं तर्पणं शुक्रलं लघु कषायानुरसं ग्राहि स्निग्धमेधाबलवहम् स्वाद्वम्लं दीपनं रुच्यं किञ्चित्पित्तकरं लघु अम्लन्तु पित्तजनकमुष्णं वातकफापह-मिति” भाव० प्र० एलायां मेदि० अस्य स्त्रीत्वे गौरा०ङीष् “वियोमिनीमैक्षत दाडिमीमसौ” नैष० “रक्ता दन्ताभविष्यन्ति दाडिमीकुसुमोपमाः” देवी० एतत् स्थितादुर्गा रक्तदन्ती अमरे पुंस्त्वोक्तिः प्रायिकी उदाहरणदृष्ट्या मेदिनिकरेण त्रिलिङ्गत्वस्योक्तेः
Capeller
German
दाडिम
m.
,
f.
Granatapfelbaum
n.
Granatapfel.
Burnouf
French
दाडिम दाडिम
m.
n.
et दाडिमी
f.
grenade,
grenadier [arbre]
petit cardamome, bot.
दाडिमपुष्पक
m.
la plante nommée रोहिनी।
दाडिमप्रिय
m.
perroquet.
दाडिमभक्षण
m.
mms.
दाडिम्ब
m.
grenade.
Stchoupak
French
दाडिम-
m.
grenadier
nt. grenade.
°फल- nt. grenade, noyau de grenade.