दसि (dasi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  दंस्
मूलधातुः:
   दसि
धात्वर्थः:
  दर्शन-दंशनयोः
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  दंसयते
अनुबन्धादिविशेषः:
  आकुस्मीयः

धातुः:
  दंस्
मूलधातुः:
   दसि
धात्वर्थः:
  भाषायाम्
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  दंसयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

दसिँ दसि  दर्शन, हिंसयोः 
- दंसयते  दंसितम्  138

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

दसिँ दसि दर्शन, दंशनयोः
- दंसयते दंसितः  भासार्थः (10197) दंसयति 145

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

धातुवृत्तिः

Sanskrit

दसिँ दसि (अर्थः)  दर्शन, दंशनयोः
दंशनदर्शनयोरिति प्रायेण दृश्यतइति पुरुषकारे ( दंसयते,  दंसति ) पूर्ववदणिचि परस्मैपदं,  देसतीति रक्षणे गतमेकीयमतेन दस्यतीत्युपक्षये श्यनि,  दासतइति दाने शपि ( दासः,  दासी ) "दंसेष्टटनौ न आ च'' इति टटनौ नकारस्य चाकारः टित्वात् स्त्रियां ङीप्,  टटनोः स्वरे विशेषः अत्र दसेत्यनिदितमपि केचित्पठन्ति यदाह,  पितेव पुत्रं दसये वचोभिरित्यत्र भट्टभास्करः दसये संगृह्णामि दंशनदर्शनयोः चौरादिक उदात्तेत्,  व्यत्ययेन वृद्ध्यभाव इति ( दासीदासम् )गवाश्वप्रभृतित्त्वादेकवद्भावएकशेषाभावश्च 141

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“दसि दर्शनदंशनयोः”@} 2 आकुस्मीयः। 
 ‘दंसयेन् मोक्षणे,  दस्येत् क्षये,  दंसयते णिचि।। 
 दंशदर्शनयोः,  दासेर्दाने दासति दासते।’ 3 इति देवः। 
 दंसकः-सिका,  दिदंसयिषकः-षिका
   इत्यादीनि समस्तान्यपि रूपाणि चौरादिककुंशयतिवत् 4 ज्ञेयानि। 
 “अत्र ‘दस--’ इत्यनिदितमपि केचित् पठन्ति। 
 यदाह-- ‘पितेव पुत्रं दसये वचोभिः--’ इत्यत्र भट्टभास्करः-- ‘दसये = संगृह्णामि। 
 ‘दस दंशन- दर्शनयोः’ चौरादिक उदात्तेत्। 
 व्यत्ययेन वृद्ध्यभावः।’ इति।” इति माधवधातुवृत्तौ। 
 5 ‘दस--’ इति पाठमवलब्म्य,  अस्माद्धातोर्निष्ठायाम्,  ‘वा दान्त- शान्तपूर्णदस्तस्पष्टच्छन्नज्ञप्ताः’ 6 इत्यनेन इडभावो णिलुक् च निपा- तितौ। 
 तेन दस्तः,  दासितः इति रूपद्वयम्। 
 ‘दंसयेन्मोक्षणे--’ इति देवश्लोकात् मोक्षणेऽपि कश्चन दंसधातुर- स्तीति प्रतीयते। 
 प्रकृतधातुपाठकोशेषु तु न दृश्यते। 
 ‘रक्षणे’ इत्यर्थे जसि धातोरनन्तरं क्वचिदस्योल्लेखः पुरुषकारे कृतः। 
 अिदित्करणाण्णिचो वैकल्पिकत्वम्। 
 णिजभावपक्षे-- ‘शेषात् कर्तरि--’ 7 इति परस्मैपदं शता भवति-- 8 प्रदंसन्। 
 ‘दसि दंसनदर्शनयोः’ ‘दंसनम् = वर्मग्रहणम्।’ इति धातुकाव्ये 9।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८२६)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१६७६। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  (श्लो। १८६-७)
 04 =>
  (२३२)
 05 =>
  [पृष्ठम्०७२९+ २७]
 06 =>
  (७-२-२७)
 07 =>
  (१-३-७८)
 08 =>
  [[आ। ‘लोको हरेर्बलमचेतयमान एतद् युद्धं मृगेन्द्रशशदंशनवत् प्रदंसन्।’ धा। का। ३। ३३।]]
 09 =>
  (३-३३।)

1 {@“दसि भाषार्थः”@} 2 दंसकः-सिका,  दिदंसयिषकः-षिका
   इत्यादिकानि समस्तान्यपि रूपाणि चौरादिककुंशयतिवत् 3 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८२७)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१७८७। सक। अक। सेट्। उभ। आस्वदीयः।)
 03 =>
  (२३२)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.