| YouTube Channel

दशप (dazapa)

 
Monier Williams Cologne
English
दश—प
m.
=
-ग्रामिन्,
MBh.
xii, 3266.
Apte Hindi
Hindi
दशपः
पुं*
दशन्-पः -
दस ग्रामों का अधीक्षक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दशप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೧೦ ಗ್ರಾಮಗಳಯಜಮಾನ /೧೦ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿ
निष्पत्तिः - > पा (रक्षणे) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > दश ग्रामान् पाति
प्रयोगाः - > "दशपस्तेन भर्तव्यस्तेनापि द्विगुणाधिपः"
उल्लेखाः - > भा० शान्ति० ८७-६
L R Vaidya
English
daSan-pa {% m. %} a superintendent of ten villages.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दशप
पु०
दश ग्रामान् पाति रक्षति पा--क दशग्रामीरक्षके राजनियुक्ते पुरुषभेदे तन्नियोगादिकं भा० शा०८७ अ० उक्तं यथा“ग्रामस्याधिपतिः कार्य्यो दशग्राम्यास्तथाऽपरः द्वि-गुणायाः शतस्यैवं सहस्रस्य कारयेत् ग्रामेयान्ग्रामदोषांश्च ग्रामिकः प्रतिभावयेत् तान् ब्रूयाद्दशपा-यासौ तु विंशतिपाय वै सोऽपि विंशत्यधिपतिर्वृत्तंजानपदे जने ग्रामाणां शतपालाय सर्वमेव निवेदयेत् ।यानि ग्राम्याणि भोज्यानि ग्रामिकस्तान्युपाश्नीयात् ।दशपस्तेन भर्त्तव्यस्तेनापि द्विगुणाधिपः ग्र मं ग्राम-शताध्यक्षो भोक्तुमर्हति सत्कृतः महान्तं भातश्रेष्ठ!सुस्फीतं जनसङ्कुलम् तत्र ह्यनेकपायत्तं राज्ञो मवतिभारत! शाखानगरमर्हस्तु सहस्रपतिरुत्तम धान्यंहिरण्यं भोगेन भोक्तुं राष्ट्रीयसङ्गतः तेषां संग्राम-कृत्यं स्याद् ग्रामकृत्यञ्च तेषु यत् षर्भज्ञः सचिवः कश्चित्-तत् प्रपश्येदतन्द्रितः”