| YouTube Channel

दलित (dalita)

 
शब्दसागरः
English
दलित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Blown, full blown, expanded.
2. Broken, split.
3. Cut to pieces.
4. Torn, rent.
5. Scattered, driven apart, divid-
ed.
6. Opened, unfolded.
E.
दल् to split, affix क्त
Yates
English
दलित (तः-ता-तं)
a. Blown, expand-
ed
broken torn, scattered.
Spoken Sanskrit
English
दलित - dalita -
adj.
- destroyed
दलित - dalita -
adj.
- divided into degrees
दलित - dalita -
adj.
- split
दलित - dalita -
adj.
- blown
दलित - dalita -
adj.
- lacerated
दलित - dalita -
adj.
- driven asunder
दलित - dalita -
adj.
- torn asunder
दलित - dalita -
adj.
- broken
दलित - dalita -
adj.
- displayed
दलित - dalita -
adj.
- ground
दलित - dalita -
adj.
- unfolded
दलित - dalita -
adj.
- burst
दलित - dalita -
adj.
- halved
दलित - dalita -
adj.
- crushed
दलित - dalita -
adj.
- dispersed
दलित - dalita -
adj.
- scattered
दलित वज्रायस - dalita vajrAyasa -
n.
- crushed steel
Wilson
English
दलित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Blown, full blown, expanded.
2 Broken, split.
3 Cut to pieces.
4 Torn, rent.
5 Scattered, driven apart, divided.
6 Opened, unfolded.
E.
दल to split, affix क्त.
Apte
English
दलित [dalita], p. p. [दल्-क्त]
Broken, torn, rent, burst, split, ground
दलितमौक्तिकचूर्णविपाण्डवः
Śi.*
6.35.
Opened, expanded.
Bisected.
Driven asunder, dispelled, scattered.
Trodden down, crushed, destroyed.
Manifested, displayed
Prab.*
2.35.
Apte 1890
English
दलित p. p. [दल्-क्त] 1 Broken, torn, rent, burst, split.
2 Opened, expanded.
3 Bisected.
4 Driven asunder, dispelled, scattered.
5 Trodden down, crushed, destroyed.
6 Manifested, displayed.
Monier Williams Cologne
English
द°लित
mfn.
(g. कृतादि,
Gaṇap.
) burst, split, broken, torn asunder,
MBh.
viii, 4633
VarBṛS.
Bhartṛ.
&c.
unfolded, blown,
Sāh.
x, 66 a/b
halved,
Sūryas.
iv, 12
divided into degrees, xiii, 5
f.
driven asunder, scattered, dispersed, destroyed,
Kām.
Bhaktām. 1 and 18
Caurap.
Prab.
v
f.
BrahmottKh. iv, 59
ground,
Śiś.
vi, 35
displayed,
Prab.
ii, 35
cf.
सं-.
Monier Williams 1872
English
दलित, अस्, आ, अम्, burst, split, broken, torn,
rent
torn asunder, cut to pieces, wounded
opened,
unfolded, expanded, blown, full blown
divided in
two, bisected, halved
divided into degrees, distri-
buted
driven asunder, scattered
trodden down
crushed
destroyed
manifested.
Apte Hindi
Hindi
दलित
भू* क* कॄ* - दल् + क्त
"टूटा हुआ, चीरा हुआ, फाड़ा हुआ, फटा हुआ, टुकड़े-टुकड़े हुआ"
दलित
भू* क* कॄ* - दल् + क्त
"खुला हुआ, फैलाया हुआ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दलित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ /ಸೀಳಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > दल (विशरणे) - "क्तः" (३-२-१०२)
दलित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "चण्डश्चचाल दलिताखिलशत्रुसैन्यमांसास्थिशोणितविपङ्कविलुप्तचक्रः"
उल्लेखाः - > कुमा० १७-१०
दलित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪುಡಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಅರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "दलितमौक्तिकचूर्णाविपाण्डवः"
उल्लेखाः - > माघ० ६-३५
दलित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "दलितकोमलपाटलकुड्मले निजवधूश्वसितानुविधायिनि मरुति वाति विलासिभिरुन्मदभ्रमदलौ मदलौल्यमुपाददे"
उल्लेखाः - > माघ० ६-२३
L R Vaidya
English
dalita {% a. (f. ता) %} 1. Broken, burst, split
2. opend, expanded, (pp. of दल् q.v.).
Kridanta Forms
Sanskrit
दल् (द꣡लँ꣡ विशरणे मित् इति भोजः १९२९ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = दलनम्
अनीयर् = दलनीयः - दलनीया
ण्वुल् = दालकः - दालिका
तुमुँन् = दलितुम्
तव्य = दलितव्यः - दलितव्या
तृच् = दलिता - दलित्री
क्त्वा = दलित्वा
ल्यप् = प्रदल्य
क्तवतुँ = दलितवान् - दलितवती
क्त = दलितः - दलिता
शतृँ = दलन् - दलन्ती
दल् (द꣡लँ꣡ विदारणे मित् इति भोजः १९२९ - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = दालनम् / दलनम्
अनीयर् = दालनीयः / दलनीयः - दालनीया / दलनीया
ण्वुल् = दालकः / दलकः - दालिका / दलिका
तुमुँन् = दालयितुम् / दलितुम् / दलयितुम्
तव्य = दालयितव्यः / दलितव्यः / दलयितव्यः - दालयितव्या / दलितव्या / दलयितव्या
तृच् = दालयिता / दलिता / दलयिता - दालयित्री / दलित्री / दलयित्री
क्त्वा = दालयित्वा / दलित्वा / दलयित्वा
ल्यप् = प्रदाल्य / प्रदल्य / प्रदलय्य
क्तवतुँ = दालितवान् / दलितवान् - दालितवती / दलितवती
क्त = दालितः / दलितः - दालिता / दलिता
शतृँ = दालयन् / दलन् / दलयन् - दालयन्ती / दलन्ती / दलयन्ती
शानच् = दालयमानः / दलमानः / दलयमानः - दालयमाना / दलमाना / दलयमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दलित
adjective
यः दरिद्री पीडितः अस्ति।
"शासनेन दलितस्य समाजस्य विकासार्थे प्रयत्नाः करणीयाः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रबुद्धोज्जृम्भफुल्लानि व्याकोशं विकचं स्मितम् ११२७
उन्मिषितं विकसितं दलितं स्फुटितं स्फुटम्
प्रफुल्लोत्फुल्लसंफुल्लोच्छ्वसितानि विजृम्भितस् ११२८
स्मेरं विनिद्रमुन्निद्रविमुद्रहसितानि
-wordlist-
प्रबुद्ध (क्ली), उज्जृम्भ (क्ली), फुल्ल (क्ली), व्याकोश (क्ली), विकच (क्ली), स्मित (क्ली), उन्मिषित (क्ली), विकसित (क्ली), दलित (क्ली), स्फुटित (क्ली), स्फुट (क्ली), प्रफुल्ल (क्ली), उत्फुल्ल (क्ली), सम्फुल्ल (क्ली), उच्छ्वसित (क्ली), विजृम्भित (क्ली), स्मेर (क्ली), विनिद्र (क्ली), उन्निद्र (क्ली), विमुद्र (क्ली), हसित (क्ली)
Tamil
Tamil
த3லித : திறந்த, மலர்ந்த, உடைந்த, கிழிந்த.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दलितं, त्रि, (दलमस्य जातम् दल + तारका-दित्वात् इतच् प्रफुल्लम् इति हेमचन्द्रः ।१९४
(दल + क्त ।) खण्डितम् यथा, --दलिताञ्जनमेघपुञ्जेत्यादि क्रमदीपिका
(यथा चप्रबोधचन्द्रोदये ३५ ।“दलितकुचनखाङ्गमङ्गपालींरचय ममाङ्कमुपेत्य पीवरोरु !
”विक्षिप्तम् यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् ३०२ ।“दलिते पलालपुञ्जे वृषभं परिभवति गृहपतौकुपिते
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दलित
त्रि०
दल--क्त विकशिते खण्डिते अर्द्धीकृते ।“व्येका दलिता विभाजितेष्टेन” “दलिता बाधे तयोःस्याताम्” लीला०
Burnouf
French
दलित दलित (pp. de दलयामि) fendu, brisé.
Ouvert, entr'ouvert, épanoui.
Stchoupak
French
दलित-
(दल्-) a. v. éclaté, brisé, ouvert (brusquement), fendu,
rompu, déchiré
dispersé, pulvérisé, écrasé, broyé, mis en pièces
épanoui, déployé.