| YouTube Channel

दलन (dalana)

 
शब्दसागरः
English
दलन
mfn.
 (-नः-नी-नं) Breaking to pieces, cutting, dividing, (who or
what does so.)
n.
 (-नं) Tearing, rending, breaking, pulling to
pieces.
f.
 (-नी) A clod or clump of earth or mould.
E.
 दल् to divide,
affix करणे ल्युट् ।
Capeller Eng
English
दलन
a.
 (f. ई) &
n.
 bursting, splitting, crushing.
Yates
English
दलन (नः-नी-नं)
a. Breaking to
pieces. (नी)
f.
 A clod. (नं)
n.
Tearing or pulling to pieces.
Wilson
English
दलन
mfn.
 (-नः-नी-नं) Breaking to pieces, cutting, dividing, (who
or what does so.)
n.
 (-नं) Tearing, rending, breaking, pulling to pieces.
f.
 (-नी) A clod or clump of earth or mould.
E.
 दल to divide, affix ल्युट्.
Apte
English
दलनम् [dalanam], [दल्-करणे ल्युट्] Bursting, breaking, cutting, dividing, crushing, grinding, splitting
उत्तस्थुर्मेघदलना वैद्युता इव बह्नयः
Bhāg.*
 7.1.6
मत्तेभकुम्भदलने भुवि सन्ति शूराः
Bh.*
 1.59.
Apte 1890
English
दलनं [दल्-करणे ल्युट्] Bursting, breaking, cutting, dividing, crushing, grinding, splitting
मत्तेभकुंभदलने भुवि संति शूराः Bh. 1. 59.
Monier Williams Cologne
English
दलन mf(ई)n. splitting, tearing asunder, dispelling,
BhP.
 vii, 10, 59
Bhartṛ.
 iii, 47
Vidvanm.
दलन
n.
 breaking (of the heart),
Gīt.
 v, 2
destruction, Naiṣ. iv, 116
Kathās.
 lxxv, 62
causing to burst, splitting,
Bhartṛ.
Kathās.
Rājat.
Gīt.
दलन
cf.
 निर्-
मान्स-.
Monier Williams 1872
English
दलन, अस्, ई, अम्, splitting, tearing asunder or
in two, breaking to pieces, cutting, dividing
(ई), f.
a clod of earth [cf. दलि]
(अम्), n. bursting
tear-
ing, rending, breaking, crushing, cutting to pieces,
grinding.
Benfey
English
दलन दल् + अन,
I.
adj.
 ,
f.
 नी, Tear-
ing, Bhāg. P. 7, 10, 59.
II.
n.
 Break-
ing, crushing, Gīt. 5, 2
Rājat. 3, 284.
Apte Hindi
Hindi
दलनम्
नपुं*
 - दल् + ल्युट्
"फट पड़ना, तोड़ना, काटना, बाँटना, कुचलना, पीसना, टुकड़े- टुकड़े करना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दलन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುವಿಕೆ /ಅರಳುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > दल (विशरणे) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
दलन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸುವುದು /ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "स्यादस्या नलदं विना न दलने तापस्य कोऽपि क्षमः"
उल्लेखाः - > नैष० ४-११६
दलन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಡೆಯುವಿಕೆ /ಸೀಳುವಿಕೆ
दलन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಡೆಯುವ /ಸೀಳುವ /ಹೋಳುಮಾಡುವ
निष्पत्तिः - > दल - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
प्रयोगाः - > "उत्तस्थुर्मेघदलना वैद्युता इव वह्नयः"
उल्लेखाः - > भाग० ७-१०-६०
L R Vaidya
English
dalana {% n. %} Bursting, breaking, crushing, grinding, मत्तेभकुंभदलने भुवि संति शूराः Bhartr.i.59.
Bopp
Latin
दलन n. (r. दल् s. अन) actio findendi, fissio. BHAR. 1. 58.
a. et d.
Kridanta Forms
Sanskrit
दल् (द꣡लँ꣡ विशरणे मित् इति भोजः १९२९ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = दलनम्
अनीयर् = दलनीयः - दलनीया
ण्वुल् = दालकः - दालिका
तुमुँन् = दलितुम्
तव्य = दलितव्यः - दलितव्या
तृच् = दलिता - दलित्री
क्त्वा = दलित्वा
ल्यप् = प्रदल्य
क्तवतुँ = दलितवान् - दलितवती
क्त = दलितः - दलिता
शतृँ = दलन् - दलन्ती
दल् (द꣡लँ꣡ विदारणे मित् इति भोजः १९२९ - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = दालनम् / दलनम्
अनीयर् = दालनीयः / दलनीयः - दालनीया / दलनीया
ण्वुल् = दालकः / दलकः - दालिका / दलिका
तुमुँन् = दालयितुम् / दलितुम् / दलयितुम्
तव्य = दालयितव्यः / दलितव्यः / दलयितव्यः - दालयितव्या / दलितव्या / दलयितव्या
तृच् = दालयिता / दलिता / दलयिता - दालयित्री / दलित्री / दलयित्री
क्त्वा = दालयित्वा / दलित्वा / दलयित्वा
ल्यप् = प्रदाल्य / प्रदल्य / प्रदलय्य
क्तवतुँ = दालितवान् / दलितवान् - दालितवती / दलितवती
क्त = दालितः / दलितः - दालिता / दलिता
शतृँ = दालयन् / दलन् / दलयन् - दालयन्ती / दलन्ती / दलयन्ती
शानच् = दालयमानः / दलमानः / दलयमानः - दालयमाना / दलमाना / दलयमाना
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दलन
न०
 दल--करणे ल्युट् । १ दलनकारणे (डेला) २ लोष्ट्रेस्त्री० ङीप् रत्नावली । तथाभूतस्त्रियां स्त्री “प्रतिपक्षपक्षदलनी” विद्वन्मनो० ।
Capeller
German
दलन
f.
 ई sprengend, zerreißend, verscheuchend
n.
 das Bersten, Zersprengen.
Stchoupak
French
दलन-
-ई- a. qui fait éclater, déchire, brise, rompt
nt.
éclatement, rupture, épanouissement
acte de faire éclater, de rompre, de
fendre, etc.