दर्शन (darzana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दर्शन n.
  (-नं)
	 1. Sight,  seeing,  looking.
	 2. The eye.
	 3. A Mirr or.
	 4. Show-
ing.
	 5. Aspect,  appearance.
	 6. Directing,  instructing.
	 7. A dream, 
a vision. 
	 8. Virtue,  moral merit.
	 9. Knowledge,  especially religi-
ous.
	 10. Understanding,  intellect.
	 11. A Sastra,  one of six religi-
ous or philosophical systems,  the Patanjala,  Sankhya,  Vaiseshika, 
Nyaya,  Mimansa,  and Vedanta.
	 12. Sacrifice.
	 13. Colour.
	 14. Vi-
siting any sacred shrine,  worshipping in the presence of any image.
E.
  दृश् to see,  affix भावकरणादौ ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 द॑र्शन f.
  ई (—°) = दर्शक
 n.
  seeing,  looking, 
observing
 sight,  view,  vision
 appearance,  (also in court),  occurrence
apparition,  dream
 visit,  meeting with (gen.  ,  instr.
   ±सह or —°)
trying,  examining,  understanding
 judgment,  opinion,  knowledge, 
doctrine
 showing,  eye.

Yates

English

 दर्शन (नं) 1.
n.
  Sight
 the eye
a mirror
 a dream
 a
shāstra, 
one of the six
Darshans
 virtue
knowledge
 visiting a shrine.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	 philosophy
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	 view
दर्शन 	-	 darzana 	-	 adj.
  	-	  showing
दर्शन 	-	 darzana 	-	 adj.
  	-	  looking at
दर्शन 	-	 darzana 	-	 adj.
  	-	  teaching
दर्शन 	-	 darzana 	-	 adj.
  	-	  seeing
दर्शन 	-	 darzana 	-	 adj.
  	-	  knowing
दर्शन 	-	 darzana 	-	 adj.
  	-	  exhibiting
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  inspection
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  vision
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  contemplating
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  appearance
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  philosophical system
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  looking
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  looking at
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  experiencing
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  audience
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  observing
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  intellect
दर्शन 	-	 darzana 	-	 n.
  	-	  visiting

Wilson

English

 दर्शन
m.
  (-नं)
Sight,  seeing,  looking.
The eye.
A mirr or.
Showing.
Aspect,  appearance.
Directing,  instructing.
A dream,  a vision. 
Virtue,  moral merit.
Knowledge,  especially religious.
Understanding,  intellect.
A Śāstra,  one of six religious or philosophical systems,  the
Pātañjala,  Sāṃkhya,  Vaiśeṣika,  Nyāya,  Mīmāṃsā,  and Vedānta.
Sacrifice.
Colour.
Visiting any sacred shrine,  worshipping in the presence of any image.
E.
  दृश to see,  affix ल्युट्.

Apte

English

दर्शन [darśana],  a.
  [दृश्-ल्युट्]

Seeing,  looking at (at the end of comp.
 )
 देव˚,  धर्म˚,  &c.
 

Showing,  exhibiting.

Demonstrating,  teaching
 भागवतधर्मदर्शना नव महाभागवताः Bhāg.*
  5.4.12.

नम् Looking at,  seeing,  observing
 अतीन्द्रियेष्वप्युपपन्नदर्शनो बभूव भावेषु दिलीपनन्दनः R.*
  3.41.

Knowing,  understanding,  perceiving,  foreseeing
 प्रमदा- मनु संस्थितः शुचा नृपतिः सन्निति वाच्यदर्शनात् R.*
  8.72.

Sight,  vision
 चिन्ताजडं दर्शनम् Ś.*
  4.6.

The eye.

Inspection,  examination
 बलानां दर्शनं कृत्वा सेनान्या सह चिन्तयेत् Y.*
  1.329.

Showing,  displaying,  exhibition. 

Becoming visible
 रावणिः पितरं युद्धे दर्शनस्थो$ब्रवीदिदम् Rām.*
  7.29.32.

Visiting,  paying a visit,  a visit
 देवदर्शनम् Y.*
  1.84.

(Hence) Going into the presence of,  audience
 मारीचस्ते दर्शनं वितरति Ś.*
  7
 राजदर्शनं मे कारय &c.
 

Colour,  aspect,  appearance,  semblance,  अनेकाद्भुतदर्शनम् Bg.*
  11.1
 R.*
  3.57.

Appearance,  producing (in court)
 यो यस्य प्रतिभूस्तिष्ठेद्दर्शनायेह मानवः Ms.*
  8.158, 16.

A vision,  dream,  dream. 

Discernment,  understanding,  intellect
 सम्यग्दर्शन- संपन्नः कर्मभिर्न निबध्यते Ms.*
  6.74.

Judgment,  apprehension. 

Religious knowledge.

A doctrine or theory prescribed in a system. 

A system of philosophy
 as in सर्वदर्शनसंग्रह.

A mirror.

Virtue,  moral merit.

Opinion
 अथानुजं भृशमनुशास्य दर्शनम् Rām.*
  2.21.64.

Intention. 

Demonstration. 

A sacrifice.

Mention,  assertion
 दर्शनादर्शन- योश्च दर्शनं प्रमाणम् ŚB. on MS.*  1.7.36.

Experiencing
 भवतो दर्शनं यत्स्यादपुनर्भवदर्शनम् Bhāg.*
  8.25. Comp.
   -ईप्सु a.
  anxious to see. -उज्ज्वला the great white jasmine. -गृहम् an audience chamber. -पथः the range of sight or vision,  horizon
 मम दर्शनपथमवतीर्णः Ś.*
  3. 'crossed my sight'
 क्रमेण तस्मिन्नवतीर्णदृक्पथे N.
  -प्रतिभूः,  -प्रातिभाव्यम् a bail or surety for appearance
 Y.*
  2.54
 Ms.*
  8.16.

Apte 1890

English

 दर्शन a. [दृश्-ल्युट्] 1 Seeing,  looking at,  (at the end of comp.)
 देव°,  धर्म°,  &c. 
2 Showing,  exhibiting. 
3 Demonstrating,  teaching. 
नं 1 Looking at,  seeing,  observing
 R. 3. 41. 
2 Knowing,  understanding,  perceiving,  foreseeing
 R. 8. 72. 
3 Sight,  vision
 चिंताजडं दर्शनं Ś. 4. 5. 
4 The eye. 
5 Inspection,  examination. 
6 Showing,  displaying,  exhibition. 
7 Becoming visible. 
8 Visiting,  paying a visit,  a visit
 देवदर्शनं. 
9 (Hence) Going into the presence of,  audience
 मारीचस्ते दर्शनं वितरति Ś. 7
 राजदर्शनं मे कारय &c. 
10 Colour,  aspect,  appearance,  semblance
 Bg. 11. 10
 R. 3. 57. 
11 Appearance,  producing (in court)
 Ms. 8. 158,  160. 
12 A vision,  dream. 
13 Discernment,  understanding,  intellect. 
14 Judgment,  apprehension. 
15 Religious knowledge. 
16 A doctrine or theory prescribed in a system. 
17 A system of philosophy
 as in सर्वदर्शनसंग्रह. 
18 A mirror. 
19 Virtue,  moral merit. 
20 Opinion. 
21 Intention. 
22 Demonstration. 
23 A sacrifice. 
Comp. 
ईप्सु a. anxious to see. 
उज्ज्वला the great white jasmine. 
पथः the range of sight or vision,  horizon
 मम दर्शनपथमवतीर्णः Ś. 3 ‘crossed my sight’. 
प्रतिभूः,  
प्रातिभाव्यं a bail or surety for appearance. 

Monier Williams Cologne

English

 द॑र्शन mf(ई)n.  showing,  Pāṇ.
  v,  2,  6

 ifc.  seeing,  looking at (See तुल्य-,  देव-,  सम-.),  Ragh.
  xi,  93

 ‘knowing’,  See धर्म-

 exhibiting,  teaching,  MBh.
   i,  583
 BhP.
   v,  4,  11

 द॑र्शन n.
  seeing,  observing,  looking,  noticing,  observation,  perception,  RV.
   i,  116,  23
 ŚBr.
   xiv
 ŚāṅkhGṛ.
  v,  5
 MBh.
   &c.
  

 ocular perception,  Suśr.
  iv,  27

 the eye-sight,  vi,  17

 inspection,  examination,  Yājñ.
  1,  328
 Hariv.
  5460

 visiting,  Yājñ.
  i,  84
 Kathās.
  iii,  8

 audience,  meeting (with gen.
   Cāṇ.
 
 instr. with or without सह,  Vet.
 
 in comp.  Ragh.
  xii,  60),  Śak.
  v,  5/6
 vii,  25/26
 Rājat.
  vi,  43

 experiencing,  BhP.
   i,  8,  25

 foreseeing,  Ragh.
  viii,  71

 contemplating,  Mn.
   viii,  9 and 23

 apprehension,  judgement,  Śak.
  iii,  6/7 discernment,  understanding,  intellect,  Mn.
   vi,  74
 Yājñ.
  i,  8
 Bhag.
  &c.
  

 opinion,  Mālav.
  v,  13/14
 Kām.
   ii,  6

 intention (cf.   पाप-),  R.
  i,  58,  18

 view,  doctrine,  philosophical system (6 in number,  viz. [Pūrva-] Mīmāṃsā by Jaim.
   Uttara-Mīmāṃsā by,  Bādar.
 
 Nyāya by Gotama,  Vaiśeṣika by Kaṇāda
 Sāṃkhya by Kap.
  
 Yoga by Pat.
 ),  MBh.
   xii,  11045 f.
 
 BhP.
   &c.
  

 the eye,  Suśr.
  v,  8
 Śak.
  iv,  6
 Prab.
  iii,  10

 the becoming visible or known,  presence,  ĀśvGṛ.
  iii,  7
 Mn.
   ii,  101
 iv
 Yājñ.
  i,  131
 ii,  170
 MBh.
   &c.
  

 appearance (before the judge),  Mn.
   viii,  158
 Yājñ.
  ii,  53
 Kām.
  

 the being mentioned (in any authoritative text),  KātyŚr.
   i,  xxvi
 Lāṭy.
  vi,  ix
 Bādar.
  i,  1,  25
 MBh.
   xiv,  2700

 a vision,  dream,  Hariv.
  1285
 Hit.
  iii,  0/1

 ifc.  appearance,  aspect,  semblance,  Mn.
   ii,  47
 MBh.
   (Nal.  ii,  3
 xii,  18 and 44),  R.
 
 Ragh.
  iii,  57

 colour,  L.
 

 showing (cf.   दन्त-),  Bhartṛ.
  ii,  26
 Dhūrtas.
  i,  35/11 a mirror,  L.
 

 a sacrifice,  L.
 

 =
  धर्म,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 दर्शन,  अस्,  आ,  अम्,  seeing,  looking,  (at the end of
comp.,  e. g. तुल्य-द्°,  देव-द्°,  धर्म-द्°)
 show-
ing,  exhibiting,  demonstrating,  teaching
 (ई),  f. epithet
of Durgā,  ‘as showing the way or leading
’ (अम्), 
n. seeing,  observing,  looking
 sight,  vision,  observa-
tion
 inspection,  examination
 perception
 the being
or becoming visible
 the act of showing [cf. दन्-
त-द्°]
 exhibition
 appearance,  aspect,  semblance, 
colour
 visiting,  visiting a sacred shrine,  worshipping
in the presence of an image
 going into the presence
of (e. g. दर्शनं कृ,  to visit,  to go into any
one's presence
 cf. पुण्य-दर्शन)
 a view or
theory prescribed in a system or book (e. g. शास्त्र-
दर्शनात्,  in the manner prescribed in the Śāstras)
experiencing
 seeing in the mind,  mental or spiritual
vision,  foreseeing,  divining
 contemplating
 a vision, 
a dream
 apprehension,  judgment
 discernment, 
understanding,  intellect
 knowledge,  religious know-
ledge
 opinion
 intention
 doctrine,  demonstration, 
a Śāstra,  a N. applied to the six recognized systems
of philosophy (viz. 1. Pūrva-mīmāṃsā,  usually called
Mīmāṃsā by Jaimini
 2. Uttara-mīmāṃsā,  usually
called Vedānta by Vyāsa or Bādarāyaṇa
 3. Nyāya
by Gotama
 4. Vaiśeṣika by Kaṇāda
 5. Sāṅkhya
by Kapila
 6. Yoga by Patañjali
 cf. तर्क)
 virtue, 
moral merit
 the eye
 a mirror [cf. आ-द्°]
 a sacri-
fice,  oblation [cf. दन्त-द्°]
 (ई),  f. a kind of insect
(= तैल-कीट).
—दर्शन-पथ,  अस्,  m. ‘the path
of the sight, ’ the range of sight or view,  horizon.
—दर्शन-पाल,  अस्,  m.,  N. of a man.
—दर्-
शन-प्रतिभू,  ऊस्,  m. bail or surety for appearance.
—दर्शन-प्रातिभाव्य,  अम्,  n. surety for appear-
ance,  bail.
—दर्शन-भूमि,  इस्,  f. the region or
range of perception
 (with Buddhists) one of the
periods in the life of a Śrāvaka.
—दर्शन-लालस, 
अस्,  आ,  अम्,  longing to see,  ardently desirous of
beholding.
—दर्शनेप्सु (°न-ईप्°),  उस्,  उस्,  उ, 
anxious to see.
—दर्शनोज्ज्वला (°न-उज्°),  f. ‘of
brilliant aspect, ’ great white jasmine.
—दर्शनोप-
निषद् (°न-उप्°),  त्,  f.,  N. of an Upaniṣad.

Macdonell

English

 दर्शन darśana,  a.
  (ī) —°,  seeing,  looking at
 🞄knowing
 showing,  teaching
 n.
  〈1.〉 with active 🞄meaning: seeing,  looking at,  beholding
 sight 🞄of meeting with,  visiting,  attendance at (—° 🞄or g.)
 adoration (of g.)
 eyesight
 review 🞄of (g.)
 inspection,  investigation of (—°)
 foreseeing 🞄(—°)
 perception,  understanding,  insight
 🞄recognition of (—°)
 opinion,  intention
 🞄doctrine,  philosophical system
 〈2.〉 with ps. 🞄meaning: becoming or being visible,  appearance,  🞄mention (esp. in a standard work)
 apparition,  🞄vision
 〈3.〉 with cs. meaning: showing
 🞄with concrete meaning: showing
 🞄with concrete meaning: eye
 it is often —° a.
  🞄having a — appearance,  looking —
 -ṃ dā,  🞄show oneself. 

Benfey

English

 दर्शन दर्शन,  i. e. दृश् + अन, 
 I.
adj.
 
 1. Looking on,  Ragh. 11,  93,  v. r.
 2. Knowing,  MBh. 13,  3254.
 3. Teach-
ing,  MBh. 1,  583.
 II. n.
 
 1. Seeing, 
Suśr. 2,  158,  10.
आदित्य-,  Exposure to
the sun,  Mṛcch. 47,  5.
 2. Sight, 
MBh. 13,  961
 Śāk. 18,  18
 a vision, 
Rām.  5,  27,  8
 a dream,  Hariv. 1285.
 3. Adoration,  Kathās. 3,  8.
 4. Ap-
pearance,  Man.  2,  101
 with the vbs.
इ and या,  To become visible,  Bhāg. P.
1,  6,  34
 with दा,  To show one's self, 
Gīt. 3,  9.
 5. Review,  Yājñ. 1,  328
inspection,  Man.  8,  9.
 6. Knowledge, 
Man.  6,  74.
 7. Opinion,  Kām.  Nītis.
2,  6.
 8. Precept,  MBh. 14,  2700.
 9.
Doctrine,  Bhāg. P. 1,  5,  8.
 10. A
philosophical system,  Lass. 29,  7.
 11.
Intention,  Rām.  1,  58,  18.
 12. An eye, 
Śāk. d. 81.
 13. A mirror,  Megh. 59, 
v. r.
 14. Showing,  Lass. 87,  3.
 15.
Producing,  Yājñ. 2,  170.
 16. abl.
दर्शनात्,  From,  Ragh. 12,  60.
 III.
f.
  नी,  Epithet of Durgā,  Hariv. 10238.
 -- Comp.
 
अ-, 
 I. n.
  1. not seeing,  Rām. 
5,  53,  6. 2. neglect,  Man.  10,  43. 3.
disappearance,  Rām.  3,  50,  11
 with
गम्,  to disappear,  Pañc. 137,  21
with नी,  to cause to disappear,  Rām. 
5,  22,  2.
 II. adj.
  invisible,  Arj. 8,  28.
अच्छिद्र-,  i. e.
अ-छिद्र-,  adj.
 ,  f.
  ना, 
faultless,  MBh. 6,  384.
अद्भुत-,  adj.
 
wonderfully handsome,  Nal. 12,  6. अन्
-अति-। n.
  not seeing too often,  Daśak. in
Chr. 180,  5. आत्मदर्शन,  i. e.
आत्मन्-, 
n.
  seeing one's self,  Yājñ. 3,  157.
तुल्य-, 
adj.
  indifferent,  Bhāg. P. 1,  5,  24.
दार-, 
n.
  interview with a woman,  Cāṇ. 22, 
in Berl. Monatsb.
दुस्-,  adj.
  1. difficult
to be seen,  Bhāg. P. 3,  13,  34. 2. dis-
gusting,  Suśr. 1,  260,  1.
दूर-,  adj.
 
hardly to be seen,  Bhāg. P. 1,  11,  8.
पार-,  adj.
  seeing the opposite bank or
shore,  Bhāg. P. 9,  4,  58.
पुण्य-,  adj.
 
f.
  ना,  of beautiful aspect,  beautiful.
भाल-,  n.
  red lead.
सु-, 
 I. adj.
  hand-
some.
 II. m.
  1. The discus of Viṣṇu.
2. a vulture. 3. Mount Meru.

Hindi

देख

Apte Hindi

Hindi

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"देखना,   दर्शन करना,   निरीक्षण करना"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"जानना,   समझना,  प्रत्यक्ष जानना,   परिदर्शन करना"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"दृष्टि,  दर्शन"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
आँख

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"निरीक्षण,   परीक्षा"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"दिखलाना,  प्रदर्शन करना,   प्रदर्शनी"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
दिखलाई देना

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"भेंट करना,   दर्शन करना,   दर्शन"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"किसी के सम्मुख जाना,   श्रोता"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"रंग,   पहलू,  दर्शन"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"दर्शन देना,   उपस्थित होना"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"स्वपन,  ख्वाब"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"विवेक,  समझ, बुद्धि"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"निर्णय,  अवबोध"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
धार्मिक ज्ञान

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
शास्त्र में व्याख्यात कोई नियम या सिद्धान्त

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
दर्शनशास्त्र

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
दर्पण

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
"गुण,  व्यवहार की खूबी"

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश् + ल्युट्
यज्ञ

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश्+ल्युट्
देखना

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश्+ल्युट्
प्रकट करना

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश्+ल्युट्
 जानना

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश्+ल्युट्
दृष्टि

दर्शनम्
नपुं*
   - दृश्+ल्युट्
"निश्चयात्मक कथन,  उक्ति"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋಡುವುದು /ಅವಲೋಕನ
निष्पत्तिः - > दृशिर् (प्रेक्षणे) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "दर्शनानुपदमेव कामतः स्वं वनीपकजनेऽधिगच्छति"
उल्लेखाः - > माघ० १४-४८
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಯನ /ನೇತ್ರ /ಕಣ್ಣು
निष्पत्तिः - > दृशिर् (प्रेक्षणे) - कर० "ल्युट्"(३-३-११७)
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿ /ಜ್ಞಾನ
प्रयोगाः - > "दर्शनेन विहीनस्तु संसारं प्रतिपद्यते"
उल्लेखाः - > मनु० ६-७४
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿಳುವಳಿಕೆ /ಅರಿವು
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೋರಿಸುವುದು
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಗ
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಪ್ನ /ಕನಸು
प्रयोगाः - > "यथा राजा न कुर्यात्तु नृपतिः कर्यदर्शनम्"
उल्लेखाः - > मनु० ८-९
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಂತಿಸುವುದು /ಆಲೋಚಿಸುವುದು
प्रयोगाः - > "न हि स्वाभिप्रायेण मे दर्शनम्"
उल्लेखाः - > शाकु० ३
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೀರ್ಮಾನ /ನಿರ್ಣಯ
प्रयोगाः - > "बलानां दर्शनं कृत्वा सेनान्या सह चिन्तयेत्"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-३२९
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡುವುದು
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ಣ /ಬಣ್ಣ
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದರ್ಪಣ /ಕನ್ನಡಿ
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರ್ಮ
विस्तारः - > "दर्शनं नयनं स्वप्नबुद्धिधर्मोपलब्धिषु । शास्त्रदर्पणयोश्च" - मेदि० ।
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಾಸ್ತ್ರ
निष्पत्तिः - > दृशिर् (प्रेक्षणे) - कर० "ल्युट्"(३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > दृश्यते ज्ञायते आत्मा अनेन
दर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ

L R Vaidya

English

 darSana {% n. %} 1. Observing,  looking,  knowing,  understanding,  R.viii.72
sight,  vision,  चिंताजडं दर्शनम् Sak.iv.,  R.iii.41
inspection,  examination
the becoming visible
act of showing,  exhibition
visiting,  a visit
colour,  appearance,  R.iii.57,  Bg.xi.10
a vision,  a dream
discernment,  judgment,  intellect
religious knowledge
virtue,  moral merit
a doctrine,  a theory prescribed in a system
a system of philosophy
 (most of these systems are summarized in the Sarvadarśanasangraha)
the eye
a mirror.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

६,  अङ्ग,  अब्द,  अराति अरि,  ऋतु,  काय,  कारक,  कार्तिक,  काल,  कुमार,  कुमारवदन,  कृत्तिका,  कोष,  क्ष्माखण्ड,  खर,  गुहक,  गुहवक्त्र,  गुहास्य,  चक्रार्ध,  चमू,  चरक,  जीव,  तर्क,  दर्शन,  द्रव्य,  भार्ध,  मासार्ध,  रस,  राग,  रासभ,  रिपु,  लेख्य,  लेश्या,  वर्ण,  शक्ति,  शास्त्र,  शिलीमुखपद,  शिशु,  षट्,  षण्मुख,  समास,  सेना,  स्कन्द,  स्वाद

Bopp

Latin

 दर्शन n. (r. दृश् s. अन)
1) visus,  conspectus
 aspectus, 
species. A. 2. 11. H. 2. 5. N. 17. 14.
2) respectus,  ratio.
RAGH. 8. 71.
3) consilium,  propositum,  institutum. R.
Schl. I. 58. 18. -- A formâ caus.
1) monstratio. Lass.
87. 3.
2) speculum.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 darśana,  nt.,  once m. (Skt. nt.,  not in these senses
 cf. °nā), 
(1) nt.,  = dṛṣṭi,  false,  heretical view: tasyedaṃ darśanaṃ abhūt,  śubhāśubhānāṃ karmāṇāṃ phalam nāstīti niścayaḥ Mv 〔i.178.11〕 (vs)
(2) once m. (= Pali dassana,  nt.,  in sippa-d°),  exhibition (of skill in arts or exercises): kumāro … darśanaṃ dāsyati Mv 〔ii.73.18〕
 〔74.4,  7〕
 kumāreṇa … darśano dinnaḥ 〔75.18〕
 darśana-śatāni vartanti 〔iii.57.9〕,  hundreds of exhibitions (as entertainments at a festival).

Indian Epigraphical Glossary

English

 darśana (IE 8-5
 EI 32,  33),  a levy
 same as Persian
nazrāna. Cf. Tamil tariśana-kāṇikkai (SITI),  presents offered to a
king or a chief when one meets him.
(CII 1),  used in the sense of pradarśana,  ‘showing’.
(IE 7-1-2),  ‘six’
 cf. dṛṣti,  ‘two’.
(IA 14),  used in the sense of ‘a religious procession for the
purpose of visiting a deity’.

Lanman

English

 dárśana,  a. seeing
 as n. the beholding, 
sight
 the becoming visible,  103^20
 appearance, 
 4^10. [√dṛś.]

Kridanta Forms

Sanskrit

दृश् (दृ॒शिँ꣡र् प्रेक्षणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् =  दर्शनम्
अनीयर् =  दर्शनीयः - दर्शनीया
ण्वुल् =  दर्शकः - दर्शिका
तुमुँन् =  द्रष्टुम्
तव्य =  द्रष्टव्यः - द्रष्टव्या
तृच् =  द्रष्टा - द्रष्ट्री
क्त्वा =  दृष्ट्वा
ल्यप् =  प्रदृश्य
क्तवतुँ =  दृष्टवान् - दृष्टवती
क्त =  दृष्टः - दृष्टा
शतृँ =  पश्यन् - पश्यन्ती

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 दर्शन n. °Geschenk,  S I,  186,  6.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  दर्शन उपनिषद्,  दर्शन
noun
 
एका उपनिषद्।
 "दर्शन-उपनिषद् सामवेदेन सम्बन्धिता।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mthong bar bgyi
दर्शन

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
चक्षुरक्षीक्षणं नेत्रं नयनं दृष्टिरम्बकम् ।
लोचनं दर्शनं दृक्च तत्तारा तु कनीनिका ॥ ५७५ ॥
-wordlist-
 
चक्षुस् (क्ली),  अक्षि (क्ली),  ईक्षण (क्ली),  नेत्र (क्ली),  नयन (क्ली),  दृष्टि (स्त्री),  अम्बक (क्ली),  लोचन (क्ली),  दर्शन (क्ली),  दृश् (स्त्री),  तारा (स्त्री),  कनीनिका (स्त्री)

--source--
 
असौम्येऽक्षण्यनक्षि स्यादीक्षणं तु निशामनम् ॥ ५७६ ॥
निभालनं निशमनं निध्यानमवलोकनम् ।
दर्शनं द्योतनं निर्वर्णनं चाथार्धवीक्षणम् ॥ ५७७ ॥
अपाङ्गदर्शनं काक्षः कटाक्षोऽक्षिविकूणितम् ।
-wordlist-
 
असौम्य (क्ली),  अनक्षि (क्ली),  ईक्षण (क्ली),  निशामन (क्ली),  निभालन (क्ी),  निशमन (क्ली),  निध्यान (क्ली),  अवलोकन (क्ली),  दर्शन (क्ली),  द्योतन (क्ली),  निर्वर्णन (क्ली),  अर्धवीक्षण (क्ली),  अपाङ्गदर्शन (क्ली),  काक्ष (पुं),  कटाक्ष (पुं),  अक्षिविकूणित (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निभालन
निभालन,  निशामन,  निध्यान,  अवलोकन,  ईक्षण,  दर्शन,  दृष्टि,  द्योतन
निभालनं निशामनं निध्यानमवलोकनम् ।
ईक्षणं दर्शनं दृष्टिर्द्योतनं च समं स्मृतम् ॥ ५६६ ॥
verse 2.1.1.566
page 0064

तीर्थ
तीर्थ,  योनि,  जलावतार,  मन्त्रादि,  पुण्यक्षेत्र,  पात्र,  दर्शन
योनौ जलावतारे च मन्त्राद्यष्टादशस्वपि ।
पुण्यक्षेत्रे तथा पात्रे तीर्थ स्याद्दर्शनेषु च ॥ ८६२ ॥
verse 5.1.1.862
page 0099

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दर्शनं,  क्ली,
   (दृश्यतेऽनेनेति । दृश् + करणे ल्युट् ।)नयनम् । स्वप्नः । बुद्धिः । धर्म्मः । उपलब्धिः ।दर्पणः । (दृश्यते यथार्थतत्त्वमनेनेति ।)शास्त्रम् । इति मेदिनी । ने,  ७३ ॥
 शास्त्रन्तुषड्विधम् । वैशेषिकन्यायमीमांसासाङ्ख्यपात-ञ्जलवेदान्तरूपम् । एतानि तत्त्वज्ञानार्थं वेदान्विचार्य्य कणादगोतमजैमिनिकपिलपतञ्जलि-वेदव्यासाख्यैर्मुनिषट्कैः कृतानि ॥
 इज्या । इत्य-जयः ॥
 वर्णः । दति त्रिकाण्डशेषः ॥
 चाक्षुष-ज्ञानम् । देखा इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।निर्व्वर्णनम् २ निध्यानम् ३ आलोकनम् ४ ईक्ष-णम् ५ । इत्यमरः । ३ । २ । ३१ ॥
 निभा-लनम् ६ । इति जटाधरः ॥
 * ॥
 (यथा,  भाग-वते । १ । ६ । ३४ ।“आहूत इव मे शीघ्रं दर्शनं याति चेतसि ॥
”)पुण्यदर्शनानि यथा,  --नन्द उवाच ।“येषाञ्च दर्शने पुण्यं पापञ्च यस्य दर्शने ।तत् सर्व्वं वद सर्व्वेश ! श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥
श्रीभगवानुवाच ।सुब्राह्मणानां तीर्थानां वैष्णवानाञ्च दर्शने ।देवताप्रतिमादर्शात् तीर्थस्नायी भवेन्नरः ॥
सूर्य्यस्य दर्शने भक्त्या सतीनां दर्शने तथा ।सन्न्यासिनां यतीनाञ्च तथैव ब्रह्मचारिणाम् ॥
भक्त्या गवाञ्च वह्नीनां गुरूणाञ्च विशेषतः ।गजेन्द्राणाञ्च सिंहानां श्वेताश्वानान्तथैव च ॥
शुकानाञ्च पिकानाञ्च खञ्जनानान्तथैव च ।हंसानाञ्च मयूराणां चासानां शङ्खपक्षिणाम् ।वत्सप्रयुक्तधेनूनामश्वत्थानां तथैव च ।पतिपुत्त्रवतीनाञ्च नराणां तीर्थयायिनाम् ॥
प्रदीपानां सुवर्णानां मणीनाञ्च विशेषतः ।मुक्तानां हीरकाणाञ्च माणिक्यानां महाशय ! ॥
तुलसीशुक्लपुष्पाणां दर्शनं पापनाशनम् ।फलानि शुक्लधान्यानि घृतं दधि मधूनि च ॥
पूर्णकुम्भञ्च लाजाञ्च राजेन्द्रं दर्पणं जलम् ।मालाञ्च शुक्लपुष्पाणां दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ॥
गोरोचनाञ्च कर्पूरं रजतञ्च सरोवरम् ।पुष्पोद्यानं पुष्पितञ्च दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ॥
देवाश्रितं देवघटं सुगन्धिपवनं तथा ।शङ्खञ्च दुन्द्वभिं दृष्ट्वा सद्यः पुण्यं लभेन्नरः ॥
शुक्लपक्षस्य चन्द्रस्य पीयुषं चन्दनं तथा ।कस्तूरीं कुङ्कुमं दृष्ट्वा नन्द ! पुण्यं लभेन्नरः ॥
पताकामक्षयवटं तरुं देवोत्थितं शुभम् ।देवालयं देवखातं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ॥
शुक्तिं प्रवालं रजतं स्फाटिकं कुशमूलकम् ।गङ्गामृदं कुशं ताम्रं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ॥
पुराणपुस्तकं शुद्धं सबीजं विष्णुयन्त्रकम् ।स्निग्धदूर्व्वाक्षतं रत्नं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ॥
तपस्विनं सिद्धमन्त्रं समुद्रं कृष्णसारकम् ।यज्ञं महोत्सवं दृष्ट्वा सुपुण्यं लभते नरः ॥
गोमूत्रं गोमयं दुग्धं गोधूलिं गोष्ठगोस्पदम् ।पक्वशस्यान्वितं क्षेत्रं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ॥
रुचिरां पद्मिनीं श्यामां न्यग्रोधपरिमण्डलाम् ।सुवेशकां सुवसनां दिव्यभूषणभूषिताम् ॥
वेश्यां क्षेमङ्करीं गन्धं सदूर्व्वाक्षततण्डुलम् ॥
सिद्धान्नं परमान्नञ्च दृष्ट्वा पुण्यं लभेद्ध्रुवम् ॥
कार्त्तिकीपूर्णिमायाञ्च राधिकाप्रतिमां शुभाम् ।संपूज्य दृष्ट्वा नत्वा च करोति जन्मखण्डनम् ॥
हिङ्गुलायां तथाष्टम्यामिषे मासि सिते शुभे ।श्रीदुर्गाप्रतिमां दृष्ट्वा करोति जन्मखण्डनम् ॥
शिवरात्रौ च काश्याञ्च विश्वनाथस्य दर्शनम् ।कृत्वोपवासं पूजाञ्च करोति जन्मखण्डनम् ॥
जन्माष्टमीदिने भक्तो दृष्ट्वा मां बिल्वमाधवम् ।प्रणम्य पूजां कृत्वा च करोति जन्मखण्डनम् ॥
उपोष्य व्रजभूमौ च भाण्डीरे मालतीवने ।संपूज्य राधां माञ्चैव करोति जन्मखण्डनम् ॥
पौषे मासि शुक्लरात्रौ यत्र तत्र स्थले नरः ।पद्मायाः प्रतिमां दृष्ट्वा करोति जन्मखण्डनम् ॥
सप्तजन्म भवेत्तस्य पुत्त्रः पौत्त्रो धनेश्वरः ॥
उपोष्यैकादशीं स्नात्वा प्रभाते द्बादशीदिने ।दृष्ट्वा काश्यामन्नपूर्णां करोति जन्मखण्डनम् ॥
दत्त्वा विष्णुपदे पिण्डं विष्णुं यश्च प्रपूजयेत् ।पितॄणां स्वात्मनश्चैव करोति जन्मखण्डनम् ॥
प्रयागे मुण्डनं कृत्वा यश्च पितॄन् प्रतर्पयेत् ।उपोष्य नैमिषारण्ये करोति जन्मखण्डनम् ॥
उपोष्य पुष्करे स्नात्वा किंवा वदरिकाश्रमे ।संपूज्य दृष्ट्वा मामेव करोति जन्मखण्डनम् ॥
सिद्धां कृत्वा च वदरीं भुङ्क्ते वदरिकाश्रमे ।दृष्ट्वा मत्प्रतिमां नन्द ! करोति जन्मखण्डनम् ॥
दोलायमानं गोविन्दं दृष्ट्वा वृन्दावने च माम् ।दृष्ट्वा संपूज्य नत्वा च करोति जन्मखण्डनम् ॥
भाद्रे दृष्ट्वा च मञ्चस्थं मामेव मधुसूदनम् ।संपूज्य नत्वा भक्तश्च करोति जन्मखण्डनम् ॥
रथस्थञ्च जगन्नाथं यो द्रक्ष्यति कलौ नरः ।संपूज्ज भक्त्या नत्वा च करोति जन्मखण्डनम् ॥
उत्तरायणसंक्रान्त्यां प्रयागे स्नानमाचरेत् ।संपूज्य नत्वा मामेव करोति जन्मखण्डनम् ॥
कार्त्तिकीपूर्णिमायाञ्च दृष्ट्वा मत्प्रतिमां शुभाम् ।उपोष्य पूजां कृत्वा च करोति जन्मखण्डनम् ॥
चन्द्रभागासमीपे च माघ्याञ्च मां नयेत् शनैः ।राधया सह मां दृष्ट्वा करोति जन्मनः क्षयम् ॥
रामेश्वरं सेतुवन्धे आषाढीपूर्णिमादिने ॥
उपोष्य दृष्ट्वा संपूज्य करोति जन्मनः क्षयम् ॥
दीननाथं दिनकरं लोलार्के चोत्तरायणे ।उपोष्य दृष्ट्वा संपूज्य करोति जन्मनः क्षयम् ॥
कृषिकोष्ठे सुवसने कलविङ्के सुगह्वरे ।विस्यन्दके राजकोष्ठे नन्दके पुष्पभद्रके ॥
पार्व्वतीप्रतिमां दृष्ट्वा कार्त्तिकेयं गणेश्वरम् ।नन्दिनं शङ्करं दृष्ट्वा करोति जन्मनः क्षयम् ॥
त्रिकूटे मणिभद्रे च पश्चिमोदधिसन्निधौ ।समुपोष्य दधि प्राश्य मां दृष्ट्वा मुक्तिमाप्नुयात् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दर्शन न०
  दृश--भावकरणादौ ल्युट् । १ नेत्रे २ स्वप्ने ३ बुद्धौ४ धर्मे ५ दर्पणे ६ शास्त्रे मेदिनि० ७ इज्यायाम् अजयपा०८ वर्णे त्रिकाण्ड० ९ निभालने जटाध० । दृश्यते यथार्थतयाज्ञायते पदार्थोनेन करणे ल्युट् । अध्यात्मावेदके १० शास्त्र-भेदे तानि च नास्तिकवौद्धजैनवैष्णवास्तिकादिमत-भेदेन नानाविधानि । तानि च सर्वदर्शनसंग्रहे तत्तन्मत-प्रदर्शनावसरे दर्शितानि । तत्रास्तिकदर्शनानि षट् तत्रगौतमेन न्यायदर्शनं,  कणादेन वैशेषिकं,  कपिलेन साङ्ख्यं, पतञ्जलिना योगदर्शनं,  जैमिनिना पूर्वमीमांसाव्यासेन वेदा-न्तदर्शनम् प्रणीतम् । तच्च वेदान्तदर्शनं व्यासप्रणीतमेकमपिबहुभिर्विद्वद्भिः द्वैताद्वैतविशिष्टाद्वैतशुद्धाद्वैतप्रभेदेननानाविधं यथा बुद्धस्यैकस्योपदेशकत्वेऽपि विनेयानां बुद्धि-वैचित्र्यात् स्वस्वबुद्ध्यनुमारिपदार्थकल्पनया योगाचारमाध्यमिकादिभेदा उपज ताः । एवं वेदान्तस्यापि “षड्दर्श-नानि मेऽङ्गानि पादौ कुक्षिः करौ शिरः । तेषु भेदन्तुयः कुर्यान्मदङ्गच्छेदको हि सः । एतान्येव कुलस्यापि षडङ्गानि भवन्ति हि । तस्मान्मदात्मकं कौलमहं कौलात्मकःपिये!” तन्त्रशास्त्रम् । पदार्थभेददर्शने फलभेदो यथा“नन्द उवाच । “येषाञ्च दर्शने! पुण्यं पापञ्च यस्य दर्शने ।तत्सर्वं वद सर्वेश! श्रेतुं कौतूहलं हि मे । श्री भगवान्उवाच । सुब्राह्मणानां तीर्थानां वैष्णवानाञ्च दर्शने ।देवताप्रतिमादर्शात् तीर्थस्वायी भवेन्नरः । सूर्य्यस्यदर्शने भक्त्या सतीनां दर्शने तथा । सन्न्यासिनां यतीनाञ्च तथैव ब्रह्मचारिणाम् । भक्त्या गवाञ्च वह्नीनांगुरूणाञ्च विशेषतः । गजेन्द्राणाञ्च सिंहानां श्वेता-श्वानां तथैव च । शूकानाञ्च पिकानाञ्च खञ्जनानांतथैत्र च । हंसानाञ्च मयूराणां चासानां शङ्खपक्षिणाम् ।वत्सप्रयुक्तधेनूनामश्वत्थानां तथैव च । पतिपुत्रवती-माञ्च नराणां तीर्थयायिनाम् । प्रदीपानां सुवर्णानांमणीनाञ्च विशेषतः । मुक्तानां हीरकाणाञ्च माणि-क्यानां महाशय! । तुलसीशुक्लपुष्पाणां दर्शनं पाप-नाशनम् । फलानि शुक्लधान्यानि घृतं दधि मधूनि च ।पूर्णकुम्भञ्च लाजांश्च राजेन्द्रं दर्पणं जलम् । मा-लाञ्च शुक्लपुष्पाणां दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः । गोरो-चनाञ्च कर्पूरं रजतञ्च सरोवरम् । पुष्पोद्यानं पुष्पि-तञ्च दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः । देवाश्रितं देवधटं सुगन्धि-पवनं तथा । शङ्खञ्च दुन्दुभिं दृष्ट्वा सद्यः पुण्यं लभेन्नरः ।शुक्लपक्षस्य चन्द्रस्य पीयूषं चन्दनं तथा । कस्तूरींकुङ्कुमं दृष्ट्वा नन्द । पुण्यं लभेन्नरः । पताकामक्षयवटतरुं देवोत्थितं शुभम् । देवालयं देवखातं दृष्ट्वा पुण्यंलभेन्नरः । शुक्तिं प्रबालं रजतं स्फाटिकं कुशम्लकभ् ।गङ्गामृदं कुशं ताम्रं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः । पुराणपुस्तकं शुद्धं सवीजं विष्णुयन्त्रकम् । स्निग्धदूर्वाक्षतंरत्नं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः । तपस्विनं सिद्धमन्त्रंसमुद्रं कृष्णमारकम् । यज्ञं महोत्सवं दृष्ट्वा सुपुण्यंलभते नरः । गोभूत्रं गेमयं दुग्धं गोधूलिं गोष्ठगोस्पदम् । पक्वशस्यान्वितं क्षेत्रं दृष्ट्वा पुण्यं लभेन्नरः ।रुचिरां पद्मिनीं श्यामां न्यग्रोवपरिमण्डलाम् । सु-वेशिकां सुवसनां दिव्यभूषणभूषिताम् । वेश्यां क्षेमङ्करींगन्धं सदूर्वाक्षततण्डुलम् । सिद्धान्नं परमान्नञ्चदृष्ट्वा पुण्यं लभेद्ध्रुवम् । कार्त्तिक्यां पूर्णिमायाञ्च ण-धिकाप्रतिमां शुभाम् । संपूज्य दृष्ट्वा नत्वा च करोतिजन्मखण्डनम् । हिङ्गुलायां तथाष्टम्यामिषे मासि सितेशुभे । श्रीदुर्गाप्र तमां दृष्ट्वा करोति जन्मखण्डनम् ।शिवरात्रौ च काश्याञ्च विश्वनाथस्य दर्शनम् । कृत्वो-पवासं पूजाञ्च करोति जन्मखण्डनम् । जन्माष्टमी-दिने भक्तो दृष्ट्वा मां विन्ध्यमाधयम् । प्रणम्य पूजां कृत्वाच करोति जन्मखण्डनम् उपोव्य व्रजभूमौ । चभाण्डीरे मालतीवने । संपूज्य राधां मां चैव करोतिजन्मखण्डनम् । पौषे मासि शुक्लरात्रौ यत्र तत्र स्थलेनरः । पद्मायाः प्रतिमां दृष्ट्वा करोति जन्मखण्डनम् ।सप्तजन्म भवेत्तस्य पुत्रः पौत्रो धनेश्वरः । उपोष्यैकादशींस्रात्वा प्रभाते द्वादशीदिने । द्वष्ट्वा काश्यामन्नपूर्णा-करोति जन्मखण्डनम् । दत्त्वा विष्णुपदे पिण्डं विष्णुंयश्च विलोकयेत् । पितॄणां स्वात्मनश्चैव करोति जन्म-खण्डनम् । प्रयागे मुण्डनं कृत्वा यश्च पितॄन् प्रतर्वयेत् ।उपोव्य नैमिपारण्ये करोति जन्मखण्डनम् । ष्टपोषप्रपुष्करे स्नात्वा किं वा वदरिकाश्रमे । संपूज्य दृष्ट्वामामेव करोति जन्मखण्डनम् । सिद्धां कृत्वा च वदरींभुङ्क्ते वदरिकाश्रमे । दृष्ट्वा मत्प्रतिषां नन्द! करोतिजन्मखण्डनम् । दोलायमानं गोविन्दं दृष्ट्वा वृन्दावनेच माम् । दृष्ट्वा सपूज्य नत्वा च करोति जन्मखण्डनम् ।भाद्रे दृष्ट्वा च मञ्चस्थं मामेव मधुसूदनम् । संपूज्यनत्वा भक्तश्च करोति जन्मखण्डनम् । रथस्थञ्च जग-न्नाथं यो द्रक्ष्यति कलौ नरः । संपूज्य भक्त्या नत्वाच करोति जन्मखण्डनम् । उत्तरायणसंक्रान्त्यां प्रयागेस्नानमाचरेत् । संपूज्य दृष्ट्वा मामेव करोति जन्म-खण्डनम् । कार्त्तिक्यां पूर्णिमायाञ्च दृष्ट्वा मत्प्रतिमांशुभाम् । उपोष्य पूजां कृत्वा च करोति जन्मखण्ड-नम् । चन्द्रभागासमीपे च माध्याञ्च मां नमेत् शनैः ।राधया सह मां दृष्ट्वा करोति जन्मनः क्षयम् । रामे-श्वरं सेतुबन्धे आषाढपूर्णिमादिने । उपोष्य दृष्ट्वासंपूज्य करोति जन्मनः क्षयम् । दीननाथं दिनकरंलोलार्के चोत्तरायणे । उपोष्य दृष्ट्वा मंपूज्य करोतिजन्मनः क्षयम् । ऋषिकोष्ठे सुवसने कलविङ्के सु-गह्वरे । विस्यन्दके राजकोष्ठे नन्दके पुष्पभद्रके ।पार्वतीप्रतिमां दृष्ट्वा कार्त्तिकेयं गणेश्वरम् । नन्दिनंशङ्करं दृष्ट्वा करोति जन्मनः क्षयम् । त्रिकूटे मणि-भद्रे च पश्चिमोदधिसन्निधौ । समुपोष्य दधि प्राश्यमां दृष्ट्वा मुक्तिमाप्नुयात्” ब्रह्म० वे० जन्म० ख० । शकुन-भेददर्शने फलभेदः शकुनशब्दे दृश्यम् ।

Capeller

German

 दर्शन f.
  ई (—°) = दर्शक
 n.
  das Sehen, 
Schauen
 Anblick,  Gesicht,  Traumbild
Prufung,  Untersuchng,  Auffassng, 
Einsicht,  Meinung
 Lehre, 
System (ph.)
 das Sichtbarwerden, 
Hervortreten,  Vorkommen
 das Erscheinen
(j)
 das Zeichen,  die Offenbarung, 
Probe.

Grassman

German

 dárśana,  n.,  das Sehen,  Erblicken [von dṛś].
-āya {116, 23}.

Burnouf

French

 दर्शन दर्शन n.
  (दृश्
 sfx. अन) vue,  vision, 
action de voir
 œil
		 aspect
		 point de vue
		 au fig.
considération
 compréhension,  intelligence de qqc.
		 Chose vue
songe,  vision
		 au fig. projet arrêté,  résolution
		 règle.
	-- (दृश् au c.) action de faire voir
		 miroir
		 au fig.
démonstration,  exposition
 système,  méthode
		 les six darśanas
ou systèmes philosophiques [वेदान्त,  सङ्ख्य,  न्याय, 
वैशेषिक,  पूर्ण-मीमांसा et उत्तर-मीमांसा].
दर्शनकाङ्क्षिन् a. (काङ्क्ष्) qui désire voir.
दर्शनीय a. (sfx. ईय) digne d'être vu,  d'être
montré,  remarquable.
दर्शनेप्सु a. (ईप्स्) qui désire voir.
दर्शयामि,  दशये
 pqp. अदीदृशम् et अददर्शम् (c.
de दृश्). Faire voir,  montrer: वीर्यम् sa force.
		 Indiquer:
मार्गम् le chemin. 
		 Avec आत्मानम् [et qqf.  sans
आत्मानम्] se montrer,  apparaître à qqn.  ac.:
दर्शयामास पाण्डवम् elle se fit voir au fils de Pāṇḍu.

Stchoupak

French

 दर्शन-
 -ई- ag. ifc. qui voit,  regarde,  aperçoit,  perçoit 
 qui
montre,  explique,  enseigne 
 nt. fait de regarder,  de voir,  d'observer,  de
percevoir,  d'examiner,  d'éprouver 
 vue,  vision,  contemplation 
 entrevue
(avec ou sans सह),  fait d'aller voir,  visite,  audience 
 considération, 
avis,  opinion 
 discernement,  compréhension,  intellect 
 prévision, 
intention 
 point de vue,  doctrine,  système philosophique 
 organe de vue,  œil
 
 aspect,  apparence 
 apparition,  présence 
 fait de devenir visible,  connu,  de
se trouver en présence,  de comparaître (en justice) 
 mention (dans un
texte) 
 vision,  songe 
 ifc. apparence,  ressemblance.
°काङ्क्षिन्- a. anxieux,  avide de voir.
°गृह- nt. salle d'audience.
°गोचर- °पथ- m.
  champ de vision,  à quoi s'étend la vue.
°प्रातिभाव्य- nt. caution de comparution (en justice).
°लालस- a. ifc. = °काङ्क्षिन्-।
दर्शनान्तर-गत- a. v. devenu visible,  accessible à la vue.
दर्शनार्थम् adv. pour voir,  en vue de visiter.
दर्शनोत्सुक- a. = °काङ्क्षिन्-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.