| YouTube Channel

दर्शक (darzaka)

 
शब्दसागरः
English
दर्शक
mfn.
(-कः-का-कं) Who or what shows, displays, explains, makes
clear, &c.
m.
(-कः)
1. A door-keeper, a warder.
2. An exhibiter,
one who points out or shows any thing.
3. A skilful man, one who
is conversant with any science or art, &c.
E.
दृश् to see, ण्वुल्
aff.
Capeller Eng
English
दर्शक
a.
seeing, viewing, looking at, spectator
examining, trying, showing, revealing (gen. or —°)
w.
लोहितस्य who
fetches blood.
Yates
English
दर्शक (कः) 1.
m.
A door-keeper
ex-
hibiter
skilful man.
a. Seeing.
Spoken Sanskrit
English
दर्शक - darzaka -
m.
- door-keeper
क्षत्तृ - kSattR -
m.
- door-keeper
द्वारपालक - dvArapAlaka -
m.
- door keeper
दण्डपांसुल - daNDapAMsula -
m.
- door-keeper
द्वारस्थ - dvArastha -
m.
- door-keeper
द्वाःस्थ - dvAHstha -
m.
- door-keeper
उदास्थित - udAsthita -
m.
- door-keeper
वेत्रधर - vetradhara -
m.
- door-keeper
दण्डधर - daNDadhara -
m.
- door-keeper
द्वारपालक - dvArapAlaka -
m.
- door-keeper
दर्शयितृ - darzayitR -
adj.
- door-keeper
वेत्रिन् - vetrin -
m.
- door-keeper
इत्यक - ityaka -
m.
- door-keeper
वेताल - vetAla -
m.
- door-keeper
दण्डवादिन् - daNDavAdin -
m.
- door-keeper
द्वारिक - dvArika -
m.
- door-keeper
द्वाःस्थित - dvAHsthita -
m.
- door-keeper
दण्डपाल - daNDapAla -
m.
- door-keeper
द्वाररक्षक - dvArarakSaka -
m.
- door-keeper
सम्बाधन - sambAdhana -
n.
- door keeper
दर्शक - darzaka -
m.
- visitor
दर्शक - darzaka -
adj.
- looking for
दर्शक - darzaka -
adj.
- pointing out
दर्शक - darzaka -
adj.
- seeing
दर्शक - darzaka -
adj.
- examining
दर्शक - darzaka -
adj.
- showing
दर्शक - darzaka -
adj.
- looking at
दर्शक - darzaka -
m.
- door-keeper
दर्शक - darzaka -
m.
- skilful man
मार्ग-दर्शक-दीप - mArga-darzaka-dIpa -
m.
- beacon
दर्शक darzaka
m.
visitor
अभ्यागत abhyAgata
m.
visitor
अतिथि atithi
m.
visitor
आवेशिक Avezika
m.
visitor
प्राघुण prAghuNa
m.
visitor
प्रघूर्ण praghUrNa
m.
visitor
साङ्गतिक sAGgatika
m.
visitor
कामग kAmaga
m.
casual visitor
आपृच्छा ApRcchA
f.
saluting on receiving a visitor
कर्णपथातिथि karNapathAtithi
m.
visitor in the compass of the ear
प्रत्युत्थान pratyutthAna
n.
rising from a seat to welcome a visitor
आसनविधि Asanavidhi
m.
ceremony of offering a seat to a visitor
आपृच्छते { आप्रछ् } ApRcchate { Aprach } verb salute on receiving or parting with a visitor
आप्रच्छन Apracchana
n.
expression of civility on receiving or parting with a visitor
Wilson
English
दर्शक
mfn.
(-कः-का-कं) Who or what shows, displays, explains,
makes clear, &c.
m.
(-कः)
1 A doorkeeper, a warder.
2 An exhibiter, one who points out or shows any thing.
3 A skilful man, one conversant with any science or art, &c.
E.
दृश to see, वुन्
aff.
Apte
English
दर्शक [darśaka],
a.
(-का or -र्शिका
f.
) [दृश्-णिच् ण्वुल्]
Seeing, observing
&c.
Showing, pointing out
विधिप्रयुक्त- सत्कारैः स्वयं मार्गस्य दर्शकः
Ku.*
6.52.
Examining, looking out for.
Explaining, making clear, elucidating
कः One who shows or exhibits.
A door-keeper, warder.
A skilful man, one proficient in any art or science.
Apte 1890
English
दर्शक a. (का or र्शिका f.) [दृश्-णिच् ण्वुल्] 1 Seeing, observing, &c.
2 Showing, pointing out
Ku. 6. 52.
3 Examining, looking out for.
4 Explaining, making clear, elucidating.
कः 1 One who shows or exhibits.
2 A door-keeper, warder.
3 A skilful man, one proficient in any art or science.
Monier Williams Cologne
English
दर्शक
mfn.
seeing (with
gen.
),
Pāṇ.
ii, 3, 70,
Kāś.
looking at (acc. ),
MBh.
xiii, 5097
ifc. looking for, i, 5559
‘examining’, see अक्ष-
showing, pointing out (with
gen.
Kum.
vi, 52
Hit.
Introd. 10
ifc. Mṛcch. iv, 20
BhP.
i, 13, 38
Rājat.
i
with लोहितस्य, making blood appear by striking any one),
Mn.
viii, 284
दर्शक
m.
a door-keeper,
L.
a skilful man,
W.
N.
of a prince,
VāyuP.
ii, 37, 312
pl.
N.
of a people,
MBh.
vi, 361.
Monier Williams 1872
English
दर्शक, अस्, or इका, अम्, seeing, looking at,
a spectator
examining, searching
who or what
shows or displays or explains or makes clear
(अस्),
m. a door-keeper, a warder
a shower, exhibiter,
discoverer, one who points out
a skilful man, one
conversant with any science or art
(आस्), m. pl., N.
of a people.
Macdonell
English
दर्शक darśa-ka,
a.
seeing, getting sight of 🞄(g.)
causing to be seen, showing, pointing 🞄out, exposing, making evident (g., —°): -lohitasya —, causing blood to flow, drawing 🞄blood.
Benfey
English
दर्शक दर्शक, i. e.
A. दृश् + अक,
adj.
1. Looking, seeing, a spectator,
MBh. 13, 5907.
2. Searching, MBh.
1, 5559.
B. दृश्, Causal, + अक,
adj.
1. Showing, causing to be seen, Mṛc-
ch. 65, 4
Man. 8, 284.
2. Explain-
ing, Hit. Pr. d. 9, v. r.
C.
m.
pl. The
name of a people, MBh. 6, 361.
--
Comp.
पार-,
adj.
showing the opposite bank
or shore, Bhāg. P. 1, 13, 38.
Apte Hindi
Hindi
दर्शक
वि* - दृश् + ण्वुल्
"देखने वाला, अनुष्ठान करने वाला"
दर्शक
वि* - दृश् + ण्वुल्
"दिखलाने वाला, बतलाने वाला"
दर्शकः
पुं*
- -
प्रदर्शन करने वाला
दर्शकः
पुं*
- -
"द्वारपाल, पहरेदार"
दर्शकः
पुं*
- -
"कुशल व्यक्ति, किसी कला में प्रवीण व्यक्ति"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दर्शक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ವಾರಪಾಲಕ
निष्पत्तिः - > दृशिर् (प्रेक्षणे) - "ण्वुल्" (३-१-१३३) दृशिर् (प्रेक्षणे) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३) वा
व्युत्पत्तिः - > पश्यति दर्शयति राजानम्
दर्शक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೋಡುವವನು
दर्शक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೋರಿಸುವವನು
प्रयोगाः - > "विधिप्रयुक्तसत्कारैः स्वयं मार्गस्य दर्शकः"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-५२
दर्शक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರವೀಣ /ನಿಪುಣ /ಜಾಣ
विस्तारः - > "दर्शकः स्यात् प्रतीहारे दर्शयितृ प्रवीणयोः" - मेदि०
L R Vaidya
English
darSaka {% (I) a. (f. शिका) %} Showing, pointing out, K.S.vi.52.
darSaka {% (II) n. %} 1. A doorkeeper, a warder
2. a skilful man, one conversant with any art or science.
Bopp
Latin
दर्शक (r. दृश् in CAUS. s. अक)
1) Adj. monstrans. HIT.
ed. Ser. 2. 8.
2) Subst. m. janitor. AM.
Lanman
English
darśaka, a.
—1. seeing
—2. (fr. caus.)
showing, making clear. [dṛś.]
Kridanta Forms
Sanskrit
दृश् (दृ॒शिँ꣡र् प्रेक्षणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = दर्शनम्
अनीयर् = दर्शनीयः - दर्शनीया
ण्वुल् = दर्शकः - दर्शिका
तुमुँन् = द्रष्टुम्
तव्य = द्रष्टव्यः - द्रष्टव्या
तृच् = द्रष्टा - द्रष्ट्री
क्त्वा = दृष्ट्वा
ल्यप् = प्रदृश्य
क्तवतुँ = दृष्टवान् - दृष्टवती
क्त = दृष्टः - दृष्टा
शतृँ = पश्यन् - पश्यन्ती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दर्शक
adjective
यः पश्यति।
"क्रीडासङ्कुलं दर्शकैः जनैः पूर्णम् अस्ति।"
Synonyms:
दर्शक
adjective
यः दर्शयति।
"मार्गे मार्गस्य दर्शकानि चित्राणि सन्ति।"
Mahabharata
English
Darśaka, pl. (ºāḥ), a people. § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 361 (in Bhāratavarsha).
पुराणम्
English
दर्शक / DARŚAKA. A country in ancient india. (M.B. bhīṣma Parva, Chapter 9, Stanza 53).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दर्शकः,
पुं,
(दर्शयति नृपादिसमीपगमनपथमिति ।दृश् + णिच् + ण्वुल् ।) द्वारपालः इत्य-मरः
(जातिविशेषः यथा, महाभारते ५३ ।“काश्मीरा सिन्धुसौवीरा गान्धारा दर्शकास्तथा
”)त्रि, दर्शयिता (यथा, कुमारे ५२ ।“विधिप्रयुक्तसत्कारैः स्वयं मार्गस्य दर्शकः
”)प्रवीणः इति मेदिनी के, १०३
(प्रका-शकः यथा, हितोपदेशे ११ ।“अनेकसंशयोच्छेदि परोक्षार्थस्य दर्शकम् ।सर्व्वस्य लोचनं शास्त्रं यस्य नास्त्यन्ध एव सः
”दृश + ण्वुल् द्रष्टा यथा, महाभारते ।१ १४१ १७ ।“एकाग्रः स्यादविवृतो नित्यं विवरदर्शकः ।राजन्राज्यं सपत्नेषु नित्योद्विग्नः समाचरेत्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दर्शक
त्रि०
पश्यति दृश--ण्वुल् दर्शयति दृश--णिच् ण्वुल्वा द्रष्टरि प्रधाने निपुणे मेदि० द्वारपालेपु० अमरः हि द्वारदेशे समागतान् निवेद्य राजानंदर्शयतीति तस्य तथात्वम् दर्शयितरि “कर्ण्णधारइवापारे भगवान् पारदर्शकः” भाग० १३ ३८ तुमर्थेण्वुल् द्रष्टुमित्यर्थे अनिमन्त्रितोन गच्छेत यज्ञं गच्छेतदर्शकः” भा० अनु० १०४ अ० दर्शकः द्रष्टुमित्यर्थःएतद्योगेन कर्म्मणि षष्ठीत्यतः यज्ञमित्यत्र द्वितीया
Capeller
German
दर्शक sehend, schauend, zeigend, offenbarend
(Gen. o. —°).
Burnouf
French
दर्शक दर्शक a. (दृश् au c.) qui fait voir. -- S.
m.
portier, gardien.
Homme versé dans qqc. et pouvant en donner
l'explication.
Stchoupak
French
दर्शक-
ag. qui regarde, voit
ifc. qui attend qqch.
qui montre,
indique, fait voir qqch. (gén. ifc.)
लोहितस्य द्। (qui fait voir le sang)
qui bat jusqu'au sang.