| YouTube Channel

दर्वी (darvI)

 
Capeller Eng
English
द॑र्वी
f.
 the same
the hood of a snake.
Spoken Sanskrit
English
दर्वी - darvI -
f.
 - spoon
चमस - camasa -
m.
 - spoon
चमसेन - camasena - adverb - withspoon
मेल्लिस्सा चमसमितां शर्करां जलेन योजितवती - mellissAcamasamitAMzarkarAMjalenayojitavatI -
sent.
 - Mellissamixedaspoonfulofsugarwiththewater.
जलं यदा क्वथति तदा चमसमितं चायचूर्णं जले योजयतु - jalaMyadAkvathatitadAcamasamitaMcAyacUrNaMjaleyojayatu -
sent.
 - Whenthewaterboilsaddonespoonofteapowertothewater.
कटच्छु - kaTacchu -
f.
 - spoon
लेखिणी - lekhiNI -
f.
 - spoon
वितण्डा - vitaNDA -
f.
 - spoon
कलाचिक - kalAcika -
m.
 - spoon
खज - khaja -
m.
 - spoon
लेखन - lekhana -
m.
 - spoon
लक्षण - lakSaNa -
n.
 - spoon
ग्रह - graha -
m.
 - spoonful
दर्व्या भक्षति { भक्ष् } - darvyA bhakSati { bhakS } - verb 1, 10 - spoon up
दर्वी - darvI -
f.
 - big spoon
दर्व्या भक्षति { भक्ष् } - darvyA bhakSati { bhakS } - verb 1, 10 - spoon out
अयोदर्वि - ayodarvi -
f.
 - iron spoon
चमसमित - camasamita -
adj.
 - spoonful of
पाणिका - pANikA -
f.
 - kind of spoon
कडच्छक - kaDacchaka -
m.
 - kind of spoon
कम्बि - kambi -
f.
 - ladle or spoon
खजिका - khajikA -
f.
 - ladle or spoon
पुष्कल - puSkala -
n.
 - bowl of a spoon
पुष्कर - puSkara -
n.
 - bowl of a spoon
मन्थ - mantha -
m.
 - spoon for stirring
दारुहस्त - dAruhasta -
m.
 - wooden spoon or ladle
दारुहस्तक - dAruhastaka -
m.
 - wooden spoon or ladle
प्रसेक - praseka -
m.
 - bowl of a spoon or ladle
प्रसेचन - prasecana -
n.
 - bowl of a spoon or ladle
अग्निहोत्रहवनी - agnihotrahavanI -
f.
 - spoon used at the agnihotra
धूपकटच्छुक - dhUpakaTacchuka -
n.
 - small spoon with frankincense
पारिप्लवा - pAriplavA -
f.
 - small spoon used at sacrifices
दर्व्युदायुवन - darvyudAyuvana -
n.
 - remnants clinging to the spoon
ग्रहत्व - grahatva -
n.
 - state of a ladleful or spoonful
परिप्लवा - pariplavA -
f.
 - sort of spoon used at sacrifices
आयवन - Ayavana -
n.
 - spoon (or similar instrument) for stirring
ग्रह - graha -
m.
 - as much as can be taken with a ladle or spoon out of a larger vessel
दर्वी - darvI -
f.
 - ladle
समदर्वी - samadarvI -
f.
 - ladle
रन्ध्रदर्वी - randhradarvI -
f.
 - ladle
उपयमनी - upayamanI -
f.
 - ladle
कवि - kavi -
f.
 - ladle
खजा - khajA -
f.
 - ladle
खजाका - khajAkA -
f.
 - ladle
लेखिणी - lekhiNI -
f.
 - ladle
वितण्डा - vitaNDA -
f.
 - ladle
उपयाम - upayAma -
m.
 - ladle
कडच्छक - kaDacchaka -
m.
 - ladle
कलाचिक - kalAcika -
m.
 - ladle
खज - khaja -
m.
 - ladle
दर्व - darva -
m.
 - ladle
दर्विक - darvika -
m.
 - ladle
लेखन - lekhana -
m.
 - ladle
नेत्रिक - netrika -
n.
 - ladle
ग्रह - graha -
m.
 - ladleful
उद्धरते { उद्धृ } - uddharate { uddhR } - verb - ladle up
उद्धरति { उद्धृ } - uddharati { uddhR } - verb - ladle up
Apte 1890
English
दर्वी(र्विः) f. [दॄ-विन् वा ङीप्] 1 A ladle, spoon.
2 The expanded hood of a snake
Śi. 20. 42.
Comp.
करः a snake, serpent.
होमः an oblation made with a ladle.
Monier Williams Cologne
English
द॑र्वी
f.
=
 °वि, a ladle,
VS.
 ii, 49 (voc. °वि
cf.
Pāṇ.
 vii, 3, 109,
Vārtt.
 2),
Kauś.
ĀśvGṛ.
PārGṛ.
Gobh.
MBh.
&c.
the hood of a snake,
L.
N.
 of a country, vi, 362.
Hindi
Hindi
(स्त्री) सेवारत चम्मच करछुल,
Apte Hindi
Hindi
दर्वी
वि* - "दृ + विन्, वा ङीष्"
"कड़छी, चम्मच"
दर्वी
वि* - "दृ + विन्, वा ङीष्"
साँप का फैलाया हुआ फण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दर्वी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾವಿನ ಹೆಡೆ
निष्पत्तिः - > वा "ङीष्" (ग० ४-१-४५)
L R Vaidya
English
darvI(rvi) {% f. %} 1. A ladle, a spoon
2. the expanded hood of a snake.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दर्वी, दर्विकः, स्रुवः
noun
दर्वाणाम् एकः प्रकारः।
"दर्विकेण पाकस्य संमिश्रणं क्रियते।"
Synonyms:
 दर्विकः, चमसः, चमसं, दर्विः, दर्वी, दार्वी, कम्बिः, खजः, खजिका, पाणिका, स्रुच्, स्रुक्
noun
लघुः चमसः।
"माता दर्विकेन बालं दुग्धं पाययति। "
Synonyms:
 स्फटः, फणः, फुटः, सर्पफणः, स्फुटः, कालापः, दर्वः, दर्विः, दर्वी
noun
सर्पावयवविशेषः।
"स्वरक्षणार्थं नागः स्फटम् उन्नयति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skya ba shing
दर्वी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अग्निहोत्र्यग्निचिच्चाहिताग्नावथाग्निरक्षणम् ॥ ८३५ ॥
अग्न्याधानमग्निहोत्रं दर्वी तु घृतलेखनी ।
-wordlist-
अग्निहोत्रिन् (पुं), अग्निचित् (पुं), आहिताग्नि (पुं), अग्निरक्षण (क्ली), अग्न्याधान (क्ली), अग्निहोत्र (क्ली), दर्वी (स्त्री), घृतलेखनी (स्त्री)
--source--
भोगोऽहिकायो दंष्ट्राशीर्दर्वी भोगः फटः स्फटः ।
फणोऽहिकोशे तु निर्ल्वयनी निर्मोककञ्चुकाः ॥ १३१५ ॥
-wordlist-
भोग (पुं), अहिकाय (पुं), दंष्ट्रा (स्त्री), आशिस् (स्त्री), दर्वी (स्त्री), भोग (पुं), फट (पुं), स्फट (पुं), फण (पुं), अहिकोश (पुं), निर्ल्वयनी (स्त्री), निर्मोक (पुं), कञ्चुक (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दर्वी
दर्वी, तर्दू, खजिका, दारुहस्तक
दर्वी तर्दूश्च खजिका कथ्यते दारुहस्तकः ।
verse 2.1.1.312
page 0037
Tamil
Tamil
த3ர்வீ : சிறு கரண்டி, பாம்பின் படம்.
Mahabharata
English
Darvī (B. Dāº), a country(?). § 574 (Jambūkh.): VI, 9, 362.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दर्व्वी,
स्त्री,
 (दर्व्वि + वा ङीष् ।) दर्व्विः । इतिशब्दरत्नावली ॥
(यथा, उत्तरगीतायाम् ।२ । ३७ ।“आलोच्य चतुरो वेदान् धर्म्मशास्त्राणि सर्व्वदा ।योऽहंब्रह्म न जानाति दर्व्वी पाकरसं यथा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दर्वि(र्वी) स्त्री दॄ--विन् वा ङीप् । व्यञ्जनदारके (हाता)ख्याते पदार्थे खजाकायाम् ।“इध्मजातीयमिध्मार्द्धप्रमाणं मेक्षणं भवेत् । वृत्तंचाङ्गुष्ठपृथ्वग्रमवदानक्रियाक्षमम् । एषैव दर्वी यस्तत्रविशेषस्तमहं ब्रुवे । दर्वी द्व्यङ्गलपृथ्वग्रा तुरीयोनन्तुमेक्षणम्” कात्या० स० । “मासर्तुदर्वीपरिघट्टनेन”भा० व० यक्षप्रश्ने । २ अहिफणायां शब्दरत्ना-दर्वीकरः ।