| YouTube Channel

दर्पः (darpaH)

 
Apte
English
दर्पः [darpḥ] दर्पण [darpaṇa] दर्पित [darpita], दर्पण दर्पित
&c.
See under दृप्.
Apte 1890
English
दर्पः, दर्पण, दर्पित &c. See under दृप्.
दर्पः [दृप् भावे घञ् कर्तरि अच् वा] 1 Pride, arrogance, insolence, haughtiness
Ms. 8. 217
Bg. 16. 4.
2 Rashness.
3 Vanity, conceit.
4 Sullenness, sulkiness.
5 Heat.
6 Musk.
Comp.
आध्मात a. inflated or puffed up with pride.
कल a. uttering a proud and agreeable sound
Ku. 1. 56.
छिद्, हर a. humbling, humiliating.
दः, हन् m. N. of Viṣṇu.
Hindi
Hindi
हेकड़ी
Apte Hindi
Hindi
दर्पः
पुं*
- "दृप् + घञ्, अच् वा"
"घमण्ड, अहङ्कार, धृष्टता, अभिमान"
दर्पः
पुं*
- "दृप् + घञ्, अच् वा"
उतावलापन
दर्पः
पुं*
- "दृप् + घञ्, अच् वा"
"गर्व, दम्भ"
दर्पः
पुं*
- "दृप् + घञ्, अच् वा"
"रोष, विक्षोभ"
दर्पः
पुं*
- "दृप् + घञ्, अच् वा"
गर्मी
दर्पः
पुं*
- "दृप् + घञ्, अच् वा"
कस्तूरी
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अहङ्कारः, अभिमानः, गर्वः, स्मयः, अवलेपः, दर्पः, अवश्यायः, टङ्कः
noun
मनसि प्रादुर्भूता अहं सर्वोत्कृष्टः इति अभिमानात्मिका अन्तःकरणवृत्तिः।
"अहङ्कारात् सर्वं विनश्यति।"
Tamil
Tamil
த3ர்ப: : கர்வம், அஹம்பாவம், டம்பம், பொறுமை இல்லாத.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दर्पः,
पुं,
(दृप्यते इति दृप् + भावे घञ् ।)उच्छृङ्खलत्वम् इति नीलकण्ठः कस्तूरी ।इति मेदिनी पे,
उष्मा इति त्रिकाण्ड-शेषः
अहङ्कृतिः तत्पर्य्यायः गर्व्वः अह-ङ्कारः अवलिप्तता अभिमानः ममता ६मानः चित्तोन्नतिः स्मयः इति हेम-चन्द्रः २३१
*
“अहङ्कारश्च सर्व्वेषां पापबीजममङ्गलम् ।ब्रह्माण्डेषु सर्व्वेषां गर्व्वपर्य्यन्तमुन्नतिः
येषां येषां भवेद्दर्पो ब्रह्माण्डेषु परात्परे ।विज्ञाय सर्व्वं सर्व्वात्मा तेषां शास्ताहमेव
क्षुद्राणां महताञ्चैव येषां गर्व्वो भवेत् प्रिये ! ।एवंविधमहं तेषां चूर्णीभूतं करोमि
चकार दर्पभङ्गञ्च महाविष्णोः पुरा विभुः ।ब्रह्मणश्च तथा विष्णोः शेषस्य शिवस्य
धर्म्मस्य यमस्यापि शाम्बस्य चन्द्रसूर्य्ययोः ।गरुडस्य वह्नेश्च गुरोर्दूर्व्वाससस्तथा
दौवारिकस्य भक्तस्य जयस्य विजयस्य ।सुराणामसुराणाञ्च भवतः कामशक्रयोः
लक्ष्मणस्यार्ज्जुनस्यापि बाणस्य भृगोस्तथा ।सुमेरोश्च समुद्राणां वायोश्च वरुणस्य
सरस्वत्याश्च दुर्गायाः पद्मायाश्च भुवस्तथा ।सावित्र्याश्चैव गङ्गाया मनसायास्तथैव
प्राणाधिष्ठातृदेव्याश्च प्रियायाः प्राणतोऽपि ।प्राणाधिकाया राधाया अन्येषामपि का कथा ।हत्वा दर्पञ्च सर्व्वेषां प्रसादञ्च चकार सः
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डम्