दर्प (darpa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दर्प m.
  (-र्पः)
	 1. Pride,  arrogance.
	 2. Musk.
	 3. Heat.
 E.
  दृप् to be proud, 
to inflame,  affix भावे घञ्,  कर्त्तरि अच् वा ।

Capeller Eng

English

 दर्प m.
  extravagance,  petulance,  temerity,  arrogance,  pride
in (instr.   or —°).

Yates

English

 दर्प (र्पः) 1.
m.
  Pride
 musk
 heat.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   दर्प  darpa  m.
   insolence  
   दर्प  darpa  m.
   arrogance   
   दर्प  darpa  m.
   musk  
   दर्प  darpa  m.
   imprudence   
   दर्प  darpa  m.
   name of dharmA  
   दर्प  darpa  m.
   conceit   
   दर्प  darpa  m.
   haughtiness  
   दर्प  darpa  m.
   pride     
            

 
   दर्प  darpa m.
   conceit   
   स्मय  smaya m.
   conceit    
   अतितत  atitata adj.
   conceited  
   असंनद्ध  asaMnaddha adj.
   conceited   
   उदित  udita adj.
   conceited  
   गर्वित  garvita adj.
   conceited   
   प्रदृप्त  pradRpta adj.
   conceited  
   विचल  vicala adj.
   conceited   
   श्रियम्मन्य  zriyammanya adj.
   conceited  
   अवलिस  avalisa ppp.  conceited   
   आत्मसम्भावना  AtmasambhAvanA f.
   self-conceit   
   साहङ्कारता  sAhaGkAratA f.
   self-conceit    
   अहङ्कारः  ahaGkAraH m.
   self-conceit   
   स्वाभिमान  svAbhimAna m.
   self-conceit    
   अभिमान  abhimAna m.
   self-conceit   
   अस्मिमान  asmimAna m.
   self-conceit    
   आटोप  ATopa m.
   self-conceit   
   उत्कर्ष  utkarSa m.
   self-conceit    
   मान  mAna m.
   self-conceit   
   ममत्वन्  mamatvan n.
   self-conceit        

 
   दर्प  darpa  m.
   pride   
   दर्प  darpa  m.
   insolence    
   दर्प  darpa  m.
   arrogance   
   दर्प  darpa  m.
   musk    
   दर्प  darpa  m.
   imprudence   
   दर्प  darpa  m.
   name of dharmA    
   दर्प  darpa  m.
   conceit   
   दर्प  darpa  m.
   haughtiness    

Wilson

English

 दर्प
m.
  (-र्पः)
1 Pride,  arrogance.
2 Musk.
3 Heat.
E.
  दृप to be proud,  to inflame,  affix घञ्.

Apte

English

दर्प [darpa],  [दृप् भावे घञ् कर्तरि अच् वा]

Pride,  arrogance,  insolence,  haughtiness
 भृतो नार्तो न कुर्याद्यो दर्पात्कर्म यथोदितम् (स दण्ड्यः) Ms.*
  8.215
 Bg.*
  16.4.

Rashness.

Vanity,  conceit.

Sullenness,  sulkiness.

Heat.

Musk.Comp.   -आध्मात a.
  inflated or puffed up with pride.-उपशान्तिः allaying pride. -कल a.
  uttering a proud and agreeable sound
 तुषारसंघातशिलाः खुराग्रै समुल्लिखन्दर्प- कलः ककुद्मान् Ku.*
  1.56. -छिद्,  हर a.
  humbling,  humiliating. -दः,  हन् m.
  N.
  of Viṣṇu.

दर्पः [darpḥ] दर्पण [darpaṇa] दर्पित [darpita],  दर्पण दर्पित &c.
  See under दृप्.

Apte 1890

English

 दर्पः,  दर्पण,  दर्पित &c. See under दृप्. 

 दर्पः [दृप् भावे घञ् कर्तरि अच् वा] 1 Pride,  arrogance,  insolence,  haughtiness
 Ms. 8. 217
 Bg. 16. 4. 
2 Rashness. 
3 Vanity,  conceit. 
4 Sullenness,  sulkiness. 
5 Heat. 
6 Musk. 
Comp. 
आध्मात a. inflated or puffed up with pride. 
कल a. uttering a proud and agreeable sound
 Ku. 1. 56. 
छिद्,  हर a. humbling,  humiliating. 
दः,  हन् m. N. of Viṣṇu. 

Monier Williams Cologne

English

 दर्प m.
  (√ 2. दृप्) pride,  arrogance,  haughtiness,  insolence,  conceit,  Mn.
   viii
 MBh.
   &c.
   (pl.  Śāntiś.
  iv,  22)

 Pride (son of A-dharma and Śrī),  MBh.
   xii,  3388
 MārkP.
   l,  25

 of Dharma,  VP.
   i,  7,  26
 BhP.
   iv,  1,  51

 musk,  Hcat.
  i,  7,  1311

 cf.
   अति-,  स-, 

Monier Williams 1872

English

 दर्प दर्प,  अस्,  m. (fr. rt. 3. दृप् or 2. दृप्
according to some,  also अम्,  n.),  pride,  arrogance, 
haughtiness,  insolence,  rashness,  temerity
 vanity,  con-
ceit
 sullenness,  sulkiness
 Pride &c. personified as a
son of Śrī,  or of A-dharma and Śrī,  or of Dharma and
Lakṣmī,  or of Unnati
 heat
 musk
 [cf. अति-द्°
and स-द्°।]
—दर्प-च्छिद्,  त्,  त्,  त्,  destroying pride, 
humbling.
—दर्प-द,  अस्,  m.,  N. of Śiva.
—दर्-
प-ध्मात,  अस्,  आ,  अम्,  puffed up or swelling with
pride.
—दर्प-नारायण,  अस्,  m.,  N. of a king.
—दर्प-पत्त्रक,  अस्,  m. a kind of grass
 [cf. दर्-
भ-पत्त्र।]
—दर्प-पूर्ण,  अस्,  आ,  अम्,  full of
pride.
—दर्प-सार,  अस्,  m.,  N. of a man.
—दर्-
प-ह or दर्प-हर,  अस्,  आ,  अम्,  pride-destroying, 
humbling,  humiliating.
—दर्प-हन्,  आ,  m.,  N. of
Śiva.
—दर्पारम्भ (°प-आर्°),  अस्,  m. beginning
of pride,  incipient pride,  conceit.
—दर्पोपशान्ति
(°प-उप्°),  इस्,  f. allaying pride,  conciliating or sub-
duing arrogance.

Macdonell

English

 दर्प darp-a,  m.
  wildness,  wantonness,  impudence,  🞄[Page117-1] 🞄arrogance,  pride (in,  in.  or —°): -ka,  🞄m.  id.
 Kāma. 

Benfey

English

 दर्प दर्प,  i. e. दृप् + अ,  m.
  Arro-
gance,  Rām.  1,  56,  3
 pride,  Hit. 28,  2.
 -- Comp.
 
अति-,  1. m.
  excessive arro-
gance,  Cāṇ. 50. 2. the name of a
snake,  Pañc. 170,  23. भग्न- (vb.
भञ्ज्),  adj.
  humbled.
स-,  adj.
  lofty.
सम्-इद्ध- (vb. इन्ध्),  adj.
  inflamed
with pride.

Hindi

गर्व (पु)

Apte Hindi

Hindi

दर्पः
पुं*
  - "दृप् + घञ्,   अच् वा"
"घमण्ड,  अहङ्कार,   धृष्टता,  अभिमान"

दर्पः
पुं*
  - "दृप् + घञ्,   अच् वा"
उतावलापन

दर्पः
पुं*
  - "दृप् + घञ्,   अच् वा"
"गर्व,  दम्भ"

दर्पः
पुं*
  - "दृप् + घञ्,   अच् वा"
"रोष,   विक्षोभ"

दर्पः
पुं*
  - "दृप् + घञ्,   अच् वा"
गर्मी

दर्पः
पुं*
  - "दृप् + घञ्,   अच् वा"
कस्तूरी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दर्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೊಕ್ಕು /ಕೊಬ್ಬು /ಗರ್ವ
निष्पत्तिः - > दृप (हर्षमोहनयोः) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "दर्पोदयोल्लसितफेनजलानुसारसंलक्ष्यपल्ययनवर्ध्रपदास्तुरङ्गाः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-५३
दर्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುಡುಕು /ಉತಾವಳಿ /ಹಿರಿಯರನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾಣುವ ಬುದ್ಧಿ
दर्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಹಂಕಾರ /ಹೆಮ್ಮೆ
प्रयोगाः - > "दर्पः स्यादमृतेन चेदिह तदप्यस्त्येव बिम्बाधरे"
उल्लेखाः - > रत्ना० ३-१३
दर्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಸ್ತೂರಿ
विस्तारः - > "दर्पोऽहङ्कारकस्तूर्योः" - नानार्थर० ।
दर्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾವು /ಬಿಸುಪು /ಉಷ್ಣತೆ
दर्प
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಸಾಹ
प्रयोगाः - > "तेजोविहीनं विजहाति दर्पः"
उल्लेखाः - > किरा० १७-१६

L R Vaidya

English

 darpa {% m. %} 1. Pride,  arrogance,  insolence,  Bg.xvi.4
vanity,  conceit
sullenness,  sulkiness
heat
musk.

Bopp

Latin

 दर्प m. (r. दृप् i.e. दर्प् s. अ) superbia. BH. 16. 4.

Lanman

English

 darpa,  m. wildness
 wantonness
 impudence
 pride. [√dṛp.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rgyags pa
१) चमस २) दर्प ३) दर्पित ४) प्रमद ५) मद ६) मान ७) विस्मय

nga rgyal
अस्मिमान / अहंकार / आभिमानिक / दर्प / मान

nga rgyal
१) अग्र २) अस्मिमान ३) अहंकार ४) आभिमानिक ५) दर्प ६) मान ७) ° मानिन्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आलस्यं तन्द्रा कौसीद्यं हर्षश्चित्तप्रसन्नता ॥ ३१५ ॥
ह्लादः प्रमोदः प्रमदो मुत्प्रीत्यामोदसंमदाः ।
आनन्दानन्दथू गर्वस्त्वहंकारोऽवलिप्तता ॥ ३१६ ॥
दर्पोऽभिमानो ममता मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।
-wordlist-
 
आलस्य (क्ली),  तन्द्रा (स्त्री),  कौसीद्य (क्ली),  हर्ष (पुं),  चित्तप्रसन्नता (स्त्री),  ह्लाद (पुं),  प्रमोद (पुं),  प्रमद (पुं),  मुद् (स्त्री),  प्रीति (स्त्री),  आमोद (पुं),  सम्मद (पुं),  आनन्द (पुं),  आनन्दथु (पुं),  गर्व (पुं),  अहङ्कार (पुं),  अवलिप्तता (स्त्री),  दर्प (पुं),  अभिमान (पुं),  ममता (स्त्री),  मान (पुंक्ली),  चित्तोन्नति (स्त्री),  स्मय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

दर्प
दर्प,  मद,  अवलेप,  मान,  गर्व,  अहङ्कार,  आवेश,  संवेग,  संरम्भ,  सम्भ्रम,  आटोप
दर्पो मदोऽवलेपो मानो गर्वो भवेदहङ्कारः ।
आवेशः संवेगः संरम्भः सम्भ्रमस्तथाटोपः ॥ ७२२ ॥
verse 4.1.1.722
page 0083

Mahabharata

English

Darpa,  son of Adharma and Śrī. § 641 (Rājadh.): XII,  90,  3388 (Dºo nāma Śriyaḥ putro jajñe 'dharmād),  3390.

पुराणम्

English

दर्प / DARPA. A king of the family of yayāti. (bhāgavata,  skandha 9).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दर्पः,  पुं,
   (दृप्यते इति । दृप् + भावे घञ् ।)उच्छृङ्खलत्वम् । इति नीलकण्ठः । कस्तूरी ।इति मेदिनी । पे,  ७ ॥
 उष्मा । इति त्रिकाण्ड-शेषः ॥
 अहङ्कृतिः । तत्पर्य्यायः । गर्व्वः २ अह-ङ्कारः ३ अवलिप्तता ४ अभिमानः ५ ममता ६मानः ७ चित्तोन्नतिः ८ स्मयः ९ । इति हेम-चन्द्रः । २ । २३१ ॥
 * ॥
“अहङ्कारश्च सर्व्वेषां पापबीजममङ्गलम् ।ब्रह्माण्डेषु च सर्व्वेषां गर्व्वपर्य्यन्तमुन्नतिः ॥
येषां येषां भवेद्दर्पो ब्रह्माण्डेषु परात्परे ।विज्ञाय सर्व्वं सर्व्वात्मा तेषां शास्ताहमेव च ॥
क्षुद्राणां महताञ्चैव येषां गर्व्वो भवेत् प्रिये ! ।एवंविधमहं तेषां चूर्णीभूतं करोमि च ॥
चकार दर्पभङ्गञ्च महाविष्णोः पुरा विभुः ।ब्रह्मणश्च तथा विष्णोः शेषस्य च शिवस्य च ॥
धर्म्मस्य च यमस्यापि शाम्बस्य चन्द्रसूर्य्ययोः ।गरुडस्य च वह्नेश्च गुरोर्दूर्व्वाससस्तथा ॥
दौवारिकस्य भक्तस्य जयस्य विजयस्य च ।सुराणामसुराणाञ्च भवतः कामशक्रयोः ॥
लक्ष्मणस्यार्ज्जुनस्यापि बाणस्य च भृगोस्तथा ।सुमेरोश्च समुद्राणां वायोश्च वरुणस्य च ॥
सरस्वत्याश्च दुर्गायाः पद्मायाश्च भुवस्तथा ।सावित्र्याश्चैव गङ्गाया मनसायास्तथैव च ॥
प्राणाधिष्ठातृदेव्याश्च प्रियायाः प्राणतोऽपि च ।प्राणाधिकाया राधाया अन्येषामपि का कथा ।हत्वा दर्पञ्च सर्व्वेषां प्रसादञ्च चकार सः ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दर्प पु०
  दृप--भावे घञ् कर्त्तरि अच् वा । १ अहङ्कारे पराव-धीरणाहेतौ गुरुनृपाद्यतिक्रामके २ चित्तवृत्तिभेदे । गर्व०भेदे ३ हर्षजन्यगर्वे ४ मृगमदे मेदि० । ५ ऊष्मणि त्रिका० ।६ उच्छृङ्खलत्वे ७ धर्म्म मर्य्यादातिक्रमे नीलकण्ठः दर्पलक्षणविषयभेदादिकं ब्रह्मवैव० जन्मस्य० उक्तं यथा“अहङ्कारश्च सर्वेषां पापवीजममङ्गलम् । ब्रह्मा-ण्डेषु च सुर्वेषां सर्वपर्य्यन्तमुन्नतिः । वेषां येषां भवेद्दर्पोब्रह्माण्डेषु परात्परे । विज्ञाय सर्वं सर्वात्मा तेषांशान्ताहमेव च । क्षुद्राणां महताञ्चैव येषां गर्वो भवेत्प्रिये! । एवंविधमहं तेषां चूर्णीभूतं करोमि च ।चकार दर्पभङ्गञ्च महाविष्णोः पुरा विभुः । ब्रह्मणश्चतथा विष्णोः शेषस्य च शिवस्य च । धर्मस्य च यमस्यापिशाम्बस्य चन्द्रसूर्य्ययोः । गरुडस्य च वह्नेश्च गुरोर्दुर्वासस-स्तथा । दौवारिकस्य भक्तस्य जयस्य विजयस्य च ।सुराणामसुराणाञ्च भवतः कामशक्रयोः । लक्ष्मणस्या-र्जुनस्यापि वाणस्य च भृगोस्तथा । सुमेरोश्च समुद्राणांवायोश्च वरुणस्य च । सरस्वत्याश्च दुर्गायाः पद्मायाश्चभुवस्तथा । सावित्र्याश्चैव गङ्गाया मनसायास्तथैवच । प्राणाधिष्ठातृदेव्याश्च प्रियायाः प्राणतोऽपि च ।प्राणाधिकाया राधाया अन्येषामपि का कथा । हत्वादर्पञ्च सर्वेषां प्रसादञ्च चकार सः” ।८ उत्साहे मल्लिना० “तेजो विहीनं विजहाति दर्पः”किरा० “दर्प उत्साहः” मल्लि० ।

Capeller

German

 दर्प m.
  Ausgelassenheit,  Übermut,  Stolz
auf (Instr. o. —°).

Burnouf

French

 दर्प दर्प m.
  (दृप्) orgueil,  arrogance.
		 Musc.
Chaleur
 éclat,  lumière.
दर्पक m.
  surn.  de Kāma ou Kandarpa.
दर्पन m.
  miroir. -- N. œil.
		 Illumination,  embrasement.
दर्पयामि (c. de दृप्) rendre orgueilleux.

Stchoupak

French

 दर्प-
 m.
  orgueil,  arrogance,  vanité,  fatuité 
 Orgueil personnifié, 
fils d'Adharma.
°कल- a. qui a une voix ou une résonance fière et douce à la fois.
°पूर्ण- a. plein d'orgueil,  arrogant.
°बहुलता- f.
  excès d'orgueil.
°सार- m.
  n.
  d'un homme.
दर्पोपशान्ति- f.
  apaisement de l'orgueil.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.