दर्दुर (dardura)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दर्दुर m.
  (-रः)
	 1. A frog.
	 2. A cloud.
	 3. A mountain. 
	 4. A sort or mu-
sical instrument,  a pipe or flute.
	 n.
  (-रं) A number of villages.
	 f.
 
(-रा) A name of DURGA.
 E.
  दॄ to tear,  Unadi affix उरच्,  and the ra-
dical repeated.

Capeller Eng

English

 दर्दुर m.
  frog,  flute
 N.
  of a mountain & sev.
  men. 

Yates

English

 दर्दुर (रः) 1.
m.
  A frog
 a cloud
a mountain
 a flute.
f.
  Durgā.
n.
  A number of villages.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दर्दुर 	-	 dardura 	-	 f.
 n.
  	-	  durgA
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 m.
  	-	  flute
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 m.
  	-	  sound of a drum
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 m.
  	-	  frog
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 m.
  	-	  kind of rice
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 m.
  	-	  cloud
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 n.
  	-	  assemblage of villages
दर्दुर 	-	 dardura 	-	 n.
  	-	  kind of talc

Wilson

English

 दर्दुर
m.
  (-रः)
1 A frog.
2 A cloud.
3 A mountain. 
4 A sort of musical instrument,  a pipe or flute.
n.
  (-रं) A number of
villages.
f.
  (-रा) A name of DURGĀ.
E.
  दॄ to tear,  Uṇādi affix उरच्,  and the radical repeated.

Apte

English

दर्दुरः [dardurḥ],  [दृणाति कर्णौ शब्देन उरच् नि˚ Tv.]

A frog
 पङ्कक्लिन्नमुखाः पिबन्ति सलिलं धाराहता दर्दुराः Mk.*
  5.14.

A cloud.

A kind of musical instrument such as a flute.

A mountain
 (दर्दुरोमलयसंनिकृष्टश्चन्दनगिरिः Rām.*
  2. 15.34. com. ).

N.
  of a mountain in the south (associated with Malaya)
 स्तनाविव दिशस्तस्याः शैलौ मलयदर्दुरौ R.*
  4.51.

The sound of a drum. 

A sort of rice.

A demon
 L.
  D. B. -रा,  -री N.
  of Durgā. -रम् A group or assembly of villages,  district,  province. Comp.
   -पुटः the mouth of a pipe
 शैलस्य दर्दुरपुटानिव वादयन्तः Śi.*
  5.9.

Apte 1890

English

 दर्दुरः [दृणाति कर्णौ शब्देन उरच् नि° Tv.] 1 A frog
 पंकक्लिन्नमुखाः पिबंति सलिलं धाराहता दर्दुराः Mk. 5. 14. 
2 A cloud. 
3 A kind of musical instrument such as a flute. 
4 A mountain. 
5 N. of a mountain in the south (associated with Malaya)
 स्तनाविव दिशस्तस्याः शैलौमलयदर्दुरौ R. 4. 51. 
6 The sound of a drum. 
7 A sort of rice. 
रा,  
री N. of Durgā. 
रं A group or assembly of villages,  district,  province. 
Comp. 
पुटः the mouth of a pipe. 

Monier Williams Cologne

English

 दर्दुर m.
  a frog (cf.   कूप-),  Mn.
   xii,  64
 MBh.
  
 R.
  &c.
  

 a flute (cf.   जल-),  Mṛcch. iii,  18/19
 BhP.
   i,  10,  15

 the sound of a drum,  L.
 

 a cloud,  L.
 

 a kind of rice,  Car.
  i,  27

 N.
  of a southern mountain (often named with Malaya),  MBh.
   ii f.
 
 Hariv.
 
 R.
 
 Ragh.
 
 VarBṛS.

 of a man,  BhP.
   ii,  7,  34

 of a singing master,  Kathās.
  lxxi,  73

 =
  °रक,  Mṛcch. ii,  11/12

 दर्दुर n.
  a kind of talc,  Bhpr.
  

 an assemblage of villages,  L.
 

 दर्दुर nf (आ,  ई). Durgā,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 दर्दुर,  अस्,  m. (perhaps an onomatopoetic
word),  a frog [cf. दार्दुर and दार्दुरिक]
 a sort
of musical instrument,  a pipe or flute
 the sound of
a drum
 a cloud
 a sort of rice
 a mountain
 N.
of a mountain in the south (sometimes associated with
the mountain Malaya)
 N. of a man
 of a gamester
(आ or ई),  f. a N. of Durgā
 (अम्),  n. an assem-
blage of villages,  a district,  a province.
—दर्दुर-
च्छदा,  f. or दर्दुर-पर्णी,  f.,  N. of a plant,  =
ब्राह्मी.
—दर्दुर-पुट,  अस्,  m. the mouth or
extremity of a pipe.

Macdonell

English

 दर्दुर dar-dur-a,  m.
  [intv. √ dṝ] frog
 flute
 🞄N. of a mountain-range in the South
 N.: 🞄-ka,  m.
  N. of a gambler.

Benfey

English

 दर्दुर दर्दुर् + अ (anomal. frequent.
of दॄ),  m.
 
 1. A frog,  Man.  12,  64.
 2.
A flute,  Bhāg. P. 1,  10,  15.
 3. The
name of a mountain,  Rām,  5,  34,  7.
 4.
A proper name,  Bhāg. P. 2,  7,  34.
 --
 Comp.
 
कूप-,  m.
  A frog living in a
well,  Pañc. i. d. 21.

Apte Hindi

Hindi

दर्दुरः
पुं*
  - दृ + यङ् + उरच्
मेढक

दर्दुरः
पुं*
  - दृ + यङ् + उरच्
बादल

दर्दुरः
पुं*
  - दृ + यङ् + उरच्
बाँसुरी जैसा एक वाद्ययन्त्र

दर्दुरः
पुं*
  - दृ + यङ् + उरच्
पहाड़

दर्दुरः
पुं*
  - दृ + यङ् + उरच्
दक्षिण में स्थित एक पहाड़ का नाम

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दर्दुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಡೂಕ /ಕಪ್ಪೆ
निष्पत्तिः - > दॄ (विदारणे) - "उरच्" द्वित्वं अभ्यासस्य रुक् टिलोपश्च निपात्यते (उ० १-४०)
व्युत्पत्तिः - > दृणाति कर्णौ शब्दैः
प्रयोगाः - > "कौशेयं तित्तिरिर्हृत्वा क्षौमं हृत्वा तु दर्दुरः"
उल्लेखाः - > मनु० १२-६४
दर्दुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಪರ್ವತ
प्रयोगाः - > "स्तनाविव दिशस्तस्याः शैलो मलयदर्दुरौ"
उल्लेखाः - > रघु० ४-५१
दर्दुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಘ /ಮೋಡ
दर्दुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಾದ್ಯ
प्रयोगाः - > "पर्यन्तवर्त्मसु विचक्रमिरे महाश्वाः शैलस्य दर्द्रपुटानिव वादयन्तः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-९
विस्तारः - > "दर्दुरस्तोयदे भेके वाद्यभाण्डाद्रिभेदयोः" - मेदि० ।
दर्दुर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಳ್ಳಿಗಳ ಗುಂಪು /ಜಿಲ್ಲೆ /ಮಂಡಲ
विस्तारः - > "दर्दुरा चण्डिकायां स्यात् ग्रामजाले नपुंसकम्" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 dardura {% m. %} 1. A frog,  पिबंति सलिलं धाराहता दर्दुराः Mrich.v.
a sort of musical instrument
a cloud
name of a mountain,  R.iv.51.

Bopp

Latin

 दर्दुर m. (forma redupl. incerti orig.)
1) rana.
2) nubes.
3) mons quidam.
4) instrumentum musicum.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 dardura,  variant for dadrula,  q.v.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मण्डूके हरिशालूरप्लवभेकप्लवंगमाः ।
वर्षाभूः प्लवगः शालुरजिह्वव्यङ्गदर्दुराः ॥ १३५४ ॥
स्थले नरादयो ये तु ते जले जलपूर्वकाः ।
-wordlist-
 
मण्डूक (पुं),  हरि (पुं),  शालूर (पुं),  प्लव (पुं),  भेक (पुं),  प्लवङ्गम (पुं),  वर्षाभू (पुं),  प्लवग (पुं),  शालु (पुं),  अजिह्व (पुं),  व्यङ्ग (पुं),  दर्दुर (पुं)

--source--
 
क्षीजनं तु कीचकानां भेर्या नादस्तु दर्दुरः ।
-wordlist-
 
क्षीजन (क्ली),  दर्दुर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मण्डूक
मण्डूक,  प्लवक,  भेक,  शालूर,  दर्दुर,  हरि,  प्लवङ्गम,  प्लवग
मण्डूकः प्लवको भेकः शालूरो दर्दुरो हरिः ।
प्लवङ्गमः प्लवगः स्याद्वर्षाभूस्तद्वधूः स्मृता ॥ ६६२ ॥
verse 3.1.1.662
page 0075

Mahabharata

English

Dardura,  a mountain. § 269 (Vaiśravaṇasabhāv.): II,  10,  412 (among the mountains in the palace of Kubera).--§ 295 (Dyūtap.): II,  52,  1892 (precious gifts from the Malaya and Dardura mountains brought to Yudhishṭhira).--§ 534 (Hanumatpratyāg.): III,  282,  16239 (in the south).-§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII,  166,  7658 (only B.
 C. has by error Dururdadaḥ).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दर्द्दुरं,  क्ली,
   ग्रामजालम् । इति मेदिनी । रे,  १६७ ॥

 दर्द्दुरः,  पुं,
   (दृणाति कर्णौ शब्देनेति । दॄ +“मकुरदर्द्दुरौ ।” उणां । १ । ४१ । इति उरच्प्रत्ययेन निपातनात् साधुः ।) भेकः । इत्यमरः ।१ । १० । २४ ॥
 (यथा,  --“भद्रं कृतं कृतं मौनं कोकिलैर्जलदागमे ।दर्द्दुरा यत्र वक्तारस्तत्र मौनं हि शोभनम् ॥
”इत्युद्भटः ॥
)मेघः । वाद्यभाण्डभेदः । पर्व्वतविशेषः । इतिमेदिनी । रे,  १६७ ॥
 (यथा,  रघौ । ४ । ५१ ।“स निर्विश्य यथाकामं तटेष्वालीनचन्दनौ ।स्तनाविव दिशस्तस्याः शैलौ मलयदर्द्दुरौ ॥
”)राक्षसः । इति संक्षिप्तसारे उणादिवृत्तिः ॥
(अभ्रकधातुभेदः । यथा,  भावप्रकाशे ।“पिनाकं दर्द्दुरं नागं वज्रञ्चेति चतुर्व्विधम् ॥
”“दर्द्दरं स्वग्निनिक्षिप्तं कुरुते दर्द्दुरध्वनिम् ।गोलकान् बहुशः कृत्वा स स्यान्मृत्युप्रदायकः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दर्दुर न०
  दृणाति कर्णौ शब्देन उरच् नि० । १ भेके २ मेघे३ वाद्यभेदे ४ पर्वतभेदे “शैलस्य दर्दुरपुटानिव वादयन्तः”माघः “कौषेयं तित्तिरिर्हृत्वा क्षौमं हृत्वा तु दर्दुरः”मनुः “स्तनाविव दिशस्तस्याः शैलौ मलयदर्दुरौ” रघुः ।“हिमवान् पारिपात्रश्च विन्ध्यकैलासमन्दराः । मलयोदर्दूरश्चैव महेन्द्रो गन्धमादनः” भा० स० १० अ० ।“निर्याय तस्मादुद्देशात् पश्यामो लवणाम्भसः । समीपेसह्यमलयौ दर्दुरञ्च महागिरिम्” भा० व० २८१ अ० ।“मलयात् दर्दुराच्चैव चन्दनागुरुसञ्चयान्” ५१ अ० ।दर्दुरः पर्वतः सन्निकृष्टतयास्त्यस्य अच् । ५ तत्सन्निकृष्टेदेशभेदे च । स च देशः “अथ दक्षिणेन लङ्का” इत्यु-पक्रमे “गिरिनगरवनादर्दुरमहेन्द्रमालिच्चमरुकच्छाः”वृ० स० १४० अ० दक्षिणस्यामुक्तः । ६ राक्षसमेदे संक्षिप्त-सारः । ७ चण्डिकायां स्त्री मेदि० ।

Capeller

German

 दर्दुर m.
  Frosch
 N. eines Gebirges.

Burnouf

French

 दर्दुर दर्दुर m.
  (cf.  दरद्) montagne
		 au fig. nuage.
		 Grenouille.
		 Sorte d'instrument de musique. -- N. réunion de
villages. -- F. Durgā.

Stchoupak

French

 दर्दुर-
 m.
  grenouille 
 sorte de flûte 
 n.
  d'une montagne 
 de divers
hommes 
 -क- n.
  d'un joueur.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.