दयिता (dayitA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Monier Williams Cologne

English

 दयिता a f.
  a wife,  beloved woman,  Ragh.
  ii,  30
 Megh.
  4
 Śiś.
  ix,  70
 Kathās.
 
 Dhūrtas.
  ii,  13.

 दयिता b f.
  of °त.

Apte Hindi

Hindi

दयिता
स्त्री*
  - -
"पत्नी,  प्रेयसी"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दयिता
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತ್ನಿ /ಹೆಂಡತಿ
प्रयोगाः - > "प्रत्यासन्ने नभसि दयिताजीवितालम्बनार्थी" । "लोलदृष्टि वदनं दयितायाः" ।
उल्लेखाः - > मेघ० १-४,  किरा० ८-४७

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

L R Vaidya

English

 dayita {% (I) a. (f. ता) %} Beloved,  desired,  Bt.x.9.

 dayitA {% f. %} 1. A wife,  Bh.V.ii.182
 2. a mistress
 3. a woman in general.

Kridanta Forms

Sanskrit

दय् (द꣡यँ॒ दानगतिरक्षणहिंसादानेषु - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  दयनम्
अनीयर् =  दयनीयः - दयनीया
ण्वुल् =  दायकः - दायिका
तुमुँन् =  दयितुम्
तव्य =  दयितव्यः - दयितव्या
तृच् =  दयिता - दयित्री
क्त्वा =  दयित्वा
ल्यप् =  प्रदय्य
क्तवतुँ =  दयितवान् - दयितवती
क्त =  दयितः - दयिता
शानच् =  दयमानः - दयमाना

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कान्ता,  दयिता,  प्रियतमा,  प्रियसहचरी,  रमा,  वल्लभा
noun
 
सा स्त्री यस्याम् अनुरागः अस्ति।
 "राधा कृष्णस्य कान्ता आसीत्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
प्रेयसी दयिता कान्ता प्राणेशा वल्लभा प्रिया ॥ ५१५ ॥
हृदयेशा प्राणसमा प्रेष्ठा प्रणयणी च सा ।
-wordlist-
 
प्रेयसी (स्त्री),  दयिता (स्त्री),  कान्ता (स्त्री),  प्राणेशा (स्त्री),  वल्लभा (स्त्री),  प्रिया (स्त्री),  हृदयेशा (स्त्री),  प्राणसमा (स्त्री),  प्रेष्ठा (स्त्री),  प्रणयिनी (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

रामा
रामा,  वामा,  वामनेत्रा,  पुरन्ध्री,  नारी,  भीरु,  भामिनी,  कामिनी,  योषा,  योषित्,  वासिता,  वर्णिनी,  स्त्री,  सीमन्तिनी,  अङ्गना,  सुन्दरी,  अबला,  महिला,  ललना,  प्रमदा,  रमणी,  नितम्बिनी,  वनिता,  दयिता,  प्रतीपदर्शिनी,  कान्ता,  वधू,  वशा,  युवति
रामा वामा वामनेत्रा पुरन्ध्री, 
नारी भीरुर्भामिनी कामिनी च ।
योषा योषिद्वासिता वर्णिनी स्त्री, 
स्यात्सीमन्तिन्यङ्गना सुन्दरी च ॥ ४८१ ॥
अबला महिला ललना प्रमदा रमणी नितम्बिनी वनिता ।
दयिता प्रतीपदर्शिन्युक्ता कान्ता वधूर्वशा युवतिः ॥ ४८२ ॥
verse 2.1.1.481
page 0055

नाममाला

Sanskrit

वल्लभा,  प्रेयसी,  प्रेष्ठा,  रमणी,  दयिता,  प्रिया,  इष्टा,  प्रमदा,  कान्ता,  चण्डी,  प्रणयिनी
वल्लभा प्रेयसी प्रेष्ठा रमणी दयिता प्रिया ।
इष्टा च प्रमदा कान्ता चण्डी प्रणयिनी तथा ॥ ३३ ॥
verse 0.1.1.33
page 0017

Tamil

த3யிதா : மனைவி.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दयिता,  स्त्री,
   (दयित + टाप् ।) भार्य्या । इतिहलायुधः ॥
 (यथा,  रघुः । २ । ३ ।“निवर्त्त्य राजा दयितां दयालु-स्तां सौरभेयीं सुरभिर्यशोभिः ॥
”)

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“दय दानगतिरक्षणहिंसाऽऽदानेषु”@} 2 आदानम् = ग्रहणम्। 
 दायकः-यिका,  दायकः-यिका,  दिदयिषकः-षिका,  दादयकः-यिका
   दयिता-त्री,  दाययिता-त्री,  दिदयिषिता-त्री,  दादयिता-त्री
   -- दाययन्-न्ती,  दाययिष्यन्-न्ती-ती
   -- -- 3 4 दयमानः,  5 दाययमानः,  दिदयिषमाणः,  दादय्यमानः
   दयिष्यमाणः,  दाययिष्यमाणः,  दिदयिषिष्यमाणः,  दादयिष्यमाणः
   6 सुदत्-सुदतौ-सुदतः
   -- -- -- दयितम् 7 -तः,  दायितः,  दिदयिषितः,  दादयितः-तवान्
   दयः,  8 दयिता,  9 दयालुः,  10 11 रत्नदायः,  12 दायः,  दिदयिषुः,  दादयः
   13 दयितव्यम्,  दाययितव्यम्,  दिदयिषितव्यम्,  दादयितव्यम्
   दयनीयम्,  दायनीयम्,  दिदयिषणीयम्,  दादयनीयम्
   दाय्यम्,  दाय्यम्,  दिदयिष्यम्,  दादय्यम्
   ईषद्दयः-दुर्दयः-सुदयः
   -- -- -- दय्यमानः,  दाय्यमानः,  दिदयिष्यमाणः,  दादय्यमानः
   दायः,  दायः,  दिदयिषः,  दादयः
   दयितुम्,  दाययितुम्,  दिदयिषितुम्,  दादयितुम्
   14 दया,  दायना,  दिदयिषा,  दादया
   दयनम्,  दायनम्,  दिदयिषणम्,  दादयनम्
   दयित्वा,  दाययित्वा,  दिदयिषित्वा,  दादयित्वा
   प्रदय्य,  प्रदाय्य,  प्रदिदयिष्य,  प्रदादय्य
   दायम् २,  दयित्वा २,  दायम् २,  दाययित्वा २,  दिदयिषम् २,  दिदयिषित्वा २,  दादयम् २
   दादयित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (८२०)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-४८१। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  [[५। कर्तरि शानच्। ‘अधीगर्थदयेशां कर्मणि’ (२-३-५२) इति कर्मणि शेषे षष्ठी। अन्यत्र द्वितीयैव--‘रामं दयमानः’ इति।]]
 04 =>
  [रामस्य]
 05 =>
  [[आ। ‘रामस्य दयमानोऽसावध्येति तव लक्ष्मणः।’ भ। का। ८। १२०।]]
 06 =>
  [[६। क्विपि,  धातुयकारस्य ‘लोपो व्योर्वलि’ (६-१-६६) इति लोपे,  तुक्।]]
 07 =>
  [[B। ‘न गजा नगजा दयिता दयिता विगतं विगतं ललितं ललितम्।’ भ। का। १०। ९।]]
 08 =>
  [[७। तच्छीलादिषु कर्तृषु,  ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति प्राप्तस्य युचः,  ‘न यः’ (३-२-१५२) इति निषेधात्,  ‘तृन्’ (३-२-१३५) इत्यौत्सर्गिकस्तृन्।]]
 09 =>
  [[८। ‘स्पृहिगृहिपतिदयि--’ (३-२-१५८) इत्यालुच् तच्छीलादिषु कर्तृषु।]]
 10 =>
  [[C। ‘निवर्त्य राजा दयितां दयालुस्तां सौरमेयीं सुरभिर्यशोभिः।’ रघुवंशे २। ३।]]
 11 =>
  [[९। ‘अण् कर्मणि च’ (३-३-१२) इत्यणि रूपमेवम्।]]
 12 =>
  [[ड्। ‘तं रत्नदायं जितमृत्युलोका रात्रिञ्चराः कान्तिमृतोऽन्वसर्पन्।’ भ। का। १२। ११।]]
 13 =>
  [पृष्ठम्०७२४+ २६]
 14 =>
  [[१। भिदादेः (३-३-१०४) आकृतिगणत्वात् स्त्रियामङि रूपमेवम्।]]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.