दय (daya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishWilson
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit दय्
दय
दान-गति-रक्षण-हिंसा-आदानेषु
भ्वादिः
सकर्मकः
सेट्
आत्मनेपदी
दयते
धातुप्रदीपः
Sanskritदयँ दय दान, गति, रक्षण, हिंसा, आदानेषु
- दयते । सर्पिषो दयते । ''दयाञ्चक्रे न राक्षसः'' । दया । दयालुः ।। 480 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritक्षीरतरङ्गिणी
Sanskritदयँ दय दान, गति, रक्षण, हिंसा, आदानेषु
- दयते अधीगर्थदयेषां कर्मणि (2352) षष्टी-मातुर्दयते दय्यते दयिता दयायासश्च (3137) इति लिट्याम्-दयाञ्चक्रे स्पृहिगृहिपतिदयि (32168) इत्यालुच्-दयालुः भिदादित्वाद् (द्र0 33104) दया दयितम् देङ् रक्षणे (1681) मातरं दयते, दीयते, दाता 469
धातुवृत्तिः
Sanskritदयँ दय (अर्थः) दान, गति, रक्षण, हिंसा, आदानेषु
(सर्पिषो दयते सर्पिर्दयते) "अधीगर्थदयेशां कर्मणि''इति कर्मणि शेषे षष्ठी अशेषे तु द्वितीयैव दयां चक्रे "दयायासश्च'' इत्याम् (दयिता) इत्यादि वयिवत् (दयालुः ) "स्पृहिगृहपितिदयिनद्रातन्द्राश्रद्धाभ्य आलुच्'' इति ताच्छीलिक आलुच्, दया दयतिर्भिदादिषु द्रष्टव्यः 477
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“दय दानगतिरक्षणहिंसाऽऽदानेषु”@} 2 आदानम् = ग्रहणम्।
दायकः-यिका, दायकः-यिका, दिदयिषकः-षिका, दादयकः-यिका
दयिता-त्री, दाययिता-त्री, दिदयिषिता-त्री, दादयिता-त्री
-- दाययन्-न्ती, दाययिष्यन्-न्ती-ती
-- -- 3 4 दयमानः, 5 दाययमानः, दिदयिषमाणः, दादय्यमानः
दयिष्यमाणः, दाययिष्यमाणः, दिदयिषिष्यमाणः, दादयिष्यमाणः
6 सुदत्-सुदतौ-सुदतः
-- -- -- दयितम् 7 -तः, दायितः, दिदयिषितः, दादयितः-तवान्
दयः, 8 दयिता, 9 दयालुः, 10 11 रत्नदायः, 12 दायः, दिदयिषुः, दादयः
13 दयितव्यम्, दाययितव्यम्, दिदयिषितव्यम्, दादयितव्यम्
दयनीयम्, दायनीयम्, दिदयिषणीयम्, दादयनीयम्
दाय्यम्, दाय्यम्, दिदयिष्यम्, दादय्यम्
ईषद्दयः-दुर्दयः-सुदयः
-- -- -- दय्यमानः, दाय्यमानः, दिदयिष्यमाणः, दादय्यमानः
दायः, दायः, दिदयिषः, दादयः
दयितुम्, दाययितुम्, दिदयिषितुम्, दादयितुम्
14 दया, दायना, दिदयिषा, दादया
दयनम्, दायनम्, दिदयिषणम्, दादयनम्
दयित्वा, दाययित्वा, दिदयिषित्वा, दादयित्वा
प्रदय्य, प्रदाय्य, प्रदिदयिष्य, प्रदादय्य
दायम् २, दयित्वा २, दायम् २, दाययित्वा २, दिदयिषम् २, दिदयिषित्वा २, दादयम् २
दादयित्वा २।
01 (८२०)
02 (१-भ्वादिः-४८१। सक। सेट्। आत्म।)
03 [[५। कर्तरि शानच्। ‘अधीगर्थदयेशां कर्मणि’ (२-३-५२) इति कर्मणि शेषे षष्ठी। अन्यत्र द्वितीयैव--‘रामं दयमानः’ इति।]]
04 [रामस्य]
05 [[आ। ‘रामस्य दयमानोऽसावध्येति तव लक्ष्मणः।’ भ। का। ८। १२०।]]
06 [[६। क्विपि, धातुयकारस्य ‘लोपो व्योर्वलि’ (६-१-६६) इति लोपे, तुक्।]]
07 [[B। ‘न गजा नगजा दयिता दयिता विगतं विगतं ललितं ललितम्।’ भ। का। १०। ९।]]
08 [[७। तच्छीलादिषु कर्तृषु, ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति प्राप्तस्य युचः, ‘न यः’ (३-२-१५२) इति निषेधात्, ‘तृन्’ (३-२-१३५) इत्यौत्सर्गिकस्तृन्।]]
09 [[८। ‘स्पृहिगृहिपतिदयि--’ (३-२-१५८) इत्यालुच् तच्छीलादिषु कर्तृषु।]]
10 [[C। ‘निवर्त्य राजा दयितां दयालुस्तां सौरमेयीं सुरभिर्यशोभिः।’ रघुवंशे २। ३।]]
11 [[९। ‘अण् कर्मणि च’ (३-३-१२) इत्यणि रूपमेवम्।]]
12 [[ड्। ‘तं रत्नदायं जितमृत्युलोका रात्रिञ्चराः कान्तिमृतोऽन्वसर्पन्।’ भ। का। १२। ११।]]
13 [पृष्ठम्०७२४+ २६]
14 [[१। भिदादेः (३-३-१०४) आकृतिगणत्वात् स्त्रियामङि रूपमेवम्।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.