| YouTube Channel

दम्पती (dampatI)

 
Apte
English
दम्पती [dampatī],
m.
 (du. )
The lord of the house (Agni, Indra, the Aśvins)
दम्पतीव क्रतुविदा जनेषु
Rv.*
 2.39.2.
(comp. of जाया and पति) Husband and wife
तौ दम्पती वसिष्ठस्य गुरोर्जग्मतुराश्रमम्
R.*
 1.35
2.7
Ms.*
 3.116.
Apte Hindi
Hindi
दम्पती
स्त्री*
 - जाया च पतिश्च द्व* स*- जायाशब्दस्य दमादेशः द्विवचन
पति और पत्नी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दम्पती
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪತಿ /ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಗಂಡ
निष्पत्तिः - > जायाशब्दस्य वा दम् भावो निपात्यते (२-२-३१)
व्युत्पत्तिः - > जाया च पतिश्च
प्रयोगाः - > "तौ दम्पती वसिष्ठस्य गुरोर्जग्मतुराश्रमम्" । "तौ दम्पती त्रिः परिणीय वह्निमन्योन्यसंस्पर्शनिमीलिताक्षौ" ।
उल्लेखाः - > रघु० १-३५, कुमा० ७-८०
Bopp
Latin
दम्पती v. 2. दम्.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दम्पती, जम्पती, भार्यापती, जायापती
noun
जायाश्च पतिश्च।
"दम्पती उद्याने उपविशतः।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khyo shug
१) जम्पती २) दम्पती
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जम्पती दम्पती भार्यापती जायापती समाः ॥ ५१९ ॥
-wordlist-
जम्पती (पुंद्वि), दम्पती (पुंद्वि), भार्यापती (पुंद्वि), जायापती (पुंद्वि)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
जायापती
जायापती, जम्पती, दम्पती
जायापती च विद्वद्भिर्जम्पती दम्पती तथा ॥ १२० ॥
verse 1.1.1.120
page 0015
अमरकोशः
Sanskrit
Word: दम्पती
Root: दम्पती
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ wife and husband
Shloka(s):
2|6|38|1 ► दम्पती जम्पती जायापती भार्यापती च तौ। (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|38|1 ⇢ दम्पतीः (दम्पती) (पुं)
➠ 2|6|38|1 ⇢ जम्पतीः (जम्पती) (पुं)
➠ 2|6|38|1 ⇢ जायापतीः (जायापती) (पुं)
➠ 2|6|38|1 ⇢ भार्यापतीः (भार्यापती) (पुं)
Related word(s):
जातिः ➡ मनुष्यः
उपाधि ➡ समूहः
परा_अपरासंबन्धः ➡ श्वश्रूश्वशुरौ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दम्पती,
पुं,
 (जाया च पतिश्च । राजदन्तादिगणेपाठात् जायाया दम्भावो वा निपात्यते ।)भार्य्यापती । इत्यमरः । २ । ६ । ३८ ॥
(यथा, मनुः । ३ । ११६ ।भुक्तवत्स्वथ विप्रेषु स्वेषु भृत्येषु चैव हि ।भुञ्जोयातां ततः पश्चादवशिष्टन्तु दम्पती ॥
”)
Burnouf
French
दम्पती दम्पती
m.
 du. (दम्
f.
 ) le mari et la femme, le
maître et la maîtresse de maison.