| YouTube Channel

दमुनस् (damunas)

 
शब्दसागरः
English
दमुनस्
m.
(-नाः)
1. A name of Agni or fire.
2. A name of SUKRA, regent
of Venus.
E.
दम् to tame (all things), Unadi affix उनसि
also ऊनसि
whence दमूनस्
m.
(-नाः.)
Yates
English
दमुनस् (नाः) 5.
m.
Shukra
Agni.
Wilson
English
दमुनस्
m.
(-नाः)
1 A name of Agni or fire.
2 A name of ŚUKRA, regent of Venus.
E.
दम to tame (all things), Uṇādi affix उनसि
also ऊनसि,
whence दमुनस्,
m.
(-नाः.)
Apte 1890
English
दमु(मू)नस् m. Fire.
Monier Williams Cologne
English
दमुनस् (Uṇ. iv)
m.
(for °मून्°) fire, Agni,
L.
Monier Williams 1872
English
दमुनस्, आस्, m., N. of Agni, the god of fire.
Apte Hindi
Hindi
दमुनस्
पुं*
- दम् + उनस्
आग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दमुनस्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ /ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > दमु (उपशमे) - अन्तर्भावितण्यर्थः "उनसिः" (उ० ४-२३४)
व्युत्पत्तिः - > दाम्यति
विस्तारः - > "सप्तार्चिर्दमुना शुक्रः" - अम०
L R Vaidya
English
damu(mU)nas {% m. %} Fire.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वह्निर्बृहद्भानुहिरण्यरेतसौ धनंजयो हव्यहविर्हुताशनः
कृपीटयोनिर्दमुना विरोचनाशुशुक्षणी छागरथस्तनूनपात् १०९७
कृशानुवैश्वानरवीतिहोत्रा वृषाकपिः पावकचित्रभानू
अप्पित्तधूमध्वजकृष्णवर्त्मार्चिष्मच्छमीगर्भतमोघ्नशुक्राः १०९८
शोचिष्केशः शुचिहुतवहोषर्बुधाः सप्तमन्त्र-
ज्वालाजिह्वो ज्वलनशिखिनौ जागृविर्जातवेदाः
बर्हिःशुष्मानिलसखवसू रोहिताश्वाश्रयाशौ
बर्हिर्ज्योतिर्दहनबहुलौ हव्यवाहोऽनलोऽग्निः १०९९
विभावसुः सप्तोदर्चिः स्वाहाग्नेयी प्रियास्य
-wordlist-
वह्नि (पुं), बृहद्भानु (पुं), हिरण्यरेतस् (पुं), धनञ्जय (पुं), हव्याशन (पुं), हविराशन (पुं), हुताशन (पुं), कृपीटयोनि (पुं), दमुनस् (पुं), विरोचन (पुं), आशुशुक्षणि (पुं), छागरथ (पुं), तनूनपाद् (पुं), कृशानु (पुं), वैश्वानर (पुं), वीतिहोत्र (पुं), वृषाकपि (पुं), पावक (पुं), चित्रभानु (पुं), अप्पित्त (क्ली), धूमध्वज (पुं), कृष्णवर्त्मन् (पुं), अर्चिष्मत् (पुं), शमीगर्भ (पुं), तमोघ्न (पुं), शुक्र (पुं), शोचिष्केश (पुं), शुचि (पुं), हुतवह (पुं), उषर्बुध (पुं), सप्तजिह्व (पुं), मन्त्रजिह्व (पुं), ज्वालाजिह्व (पुं), ज्वलन (पुं), शिखिन् (पुं), जागृवि (पुं), जातवेदस् (पुं), बर्हिःशुष्मन् (पुं), अनिलसख (पुं), वसु (पुं), रोहिताश्व (पुं), आश्रयाश (पुं), बर्हिर्ज्योति (पुं), दहन (पुं), बहुल (पुं), हव्यवाह (पुं), अनल (पुं), अग्नि (पुं), विभावसु (पुं), सप्तार्चिस् (पुं), उदर्चिस् (पुं), स्वाहा (स्त्री), आग्नेयी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सप्तार्चिस्
सप्तार्चिस्, बहुल, शिखिन्, हुतवह, वैश्वानर, अग्नि, वसु, वह्नि, वायुसख, सितेतरगति, स्वाहाप्रिय, पावक, अर्चिष्मत्, ज्वलन, कृशानु, अनल, धूमध्वज, हव्यवाह्, बर्हिर्ज्योतिस्, उषर्बुध, दहन, चित्रभानु, शुचि, कृपीटयोनि, दमुनस्, कृष्णवर्त्मन्, आशुशुक्षणि, विभावसु, अपांपित्त, जातवेदस्, तनूनपाद्, वीतिहोत्र, बृहद्भानु, आश्रयाश, धनञ्जय, हिरण्यरेतस्, तमोघ्न, रोहिताश्व, हुताशन
सप्तार्चिर्बहुलः शिखी हुतवहो वैश्वानरोऽग्निर्वसु-
र्वह्निर्वायुसखः सितेतरगतिः स्वाहाप्रियः पावकः
अर्चिष्मान् ज्वलनः कृशानुरनलो धूमध्वजो हव्यवाट्,
बर्हिर्ज्योतिरुषर्बुधश्च दहनः स्याच्चित्रभानुः शुचिः ६२
कृपीटयोनिर्दमुनाः कृष्णवर्त्माशुशुक्षणिः
विभावसुरपांपित्तं जातवेदास्तनूनपात् ६३
वीतिहोत्रो बृहद्भानुराश्रयाशो धनञ्जयः
हिरण्यरेतास्तमोघ्नो रोहिताश्वो हुताशनः ६४
verse 1.1.1.62
page 0009
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दमु(मू)नस्
पु०
दम--ऊनसि पृषो० वा ह्रस्वः अग्नौ, अमरः२ शुक्राचार्य्ये उणा० निरुक्ते “जुष्टो दमूना अति-थिर्दूरोणाः” ऋचमधिकृत्य अस्य अन्या निरुक्तिरुक्ता यथा“दमूना दममना वा दान्तमना वापि वा दम इति गृह-नाम तन्मनाः स्यान्मना मनोतेः” दमयितरि
त्रि०
।“दमूना गृहपतिर्दम आँ” ऋ० ६०४ “दमयतिराक्षसादिकमिति दमूनाः” भा०
Burnouf
French
दमुनस् दमुनस् et दमूनस्
m.
Agni [qui dompte tout],
Vd.
Śukra.