| YouTube Channel

दभ् (dabh)

 
Capeller Eng
English
दभ् दम्भ्, द॑भति, दभ्नोति,
pp.
दब्ध॑ harm,
injure, deceive, beguile.
P.
suffer damage or loss.
C.
दम्भ॑यति,
द॑भति, दभ्नोति,
pp.
दब्ध॑ harm, injure, deceive, beguile.
P.
suffer damage or loss.
C.
दम्भ॑य°ते ward off, strike down.
D.
दि॑प्सति wish to hurt or destroy. hurt, injure. उप
C.
destroy, annihilate.
Yates
English
दभ् (क) दभयति 10.
a. To command.
(इ) दम्भयति.
Idem
to boast.
Apte
English
दभ् [dabh] दन्भ् [danbh], दन्भ् I. 1, 5
P.
(दभति or दभ्नोति, दब्ध
desid.
धिप्सति, धीप्सति, दिदभिषति)
To injure, hurt.
To deceive, cheat.
To go. -II. 1
U.
(दम्भयति-ते) To impel, propel, drive onward. अस्मान् कदा चना दभन्
Rv.*
1.84.2.
Apte 1890
English
दभ्, दंभ् I. {c1c} {c5c} P. (दभति or दभ्नोति, दब्ध
desid. धिप्सति, धीप्सति, दिदंभिषति) 1 To injure, hurt.
2 To deceive, cheat.
3 To go. -II. {c10c} U. (दंभयति-ते) To impel, propel, drive onward.
Monier Williams Cologne
English
दभ् or दम्भ्
cl.
1. (Subj. द॑भत् and °भाति,
RV.
pl.
°भन्ति, vii, °भन्, i
f.
, x and
AV.
Pot.
°भेयम्,
TS.
i, 6, 2, 4) and
cl.
5.दभ्नो॑ति (‘to go’,
Naigh.
ii, 14
Impv.
°नुहि,
AV.
x, 3, 3
cf.
Ā.,
Pass.
दभ्यते,
RV.
i, 41, 1
pf. ददाभ, v, 32, 7
°द॑म्भ [Pāṇ. i, 2, 6
Siddh.
]
AV.
v, 29
pl.
देभुर् [Pāṇ. vi, 4, 120,
Vārtt.
4,
Pat.
]
RV.
i, 147, 3
=
iv, 4, 13
x, 89, 5
also ददम्भुर् and 2.sg. देभिथ or ददम्भिथ,
Pāṇ.
i, 2, 6
Siddh.
aor.
pl.
ददभन्त,
RV.
i, 148, 2
अदम्भिषुर्,
Bhaṭṭ.
xv, 3)
to hurt, injure, destroy,
RV.
AV.
TS.
ŚBr.
ṢaḍvBr.
Bhaṭṭ.
to deceive, abandon,
RV.
i, 84, 20
VS.
iv
f.
, viii :
Caus.
(Subj. and
p.
दमेभ॑यत्
2. sg. °यस्, °य)
to destroy,
RV.
AV.
दम्भयति or दाभ्°, to impel,
Dhātup.
xxxii, 132
दम्ब्कयते, to accumulate, xxx, 4 :
Desid.
दि॑प्सति (Subj. [AV. iv, 36, 1
f.
] and
p.
दि॑प्सत्) to intend to injure or destroy,
RV.
AV.
VS.
xi, 80
धिप्स्°, धीप्स्°, दिदम्भिषति,
Pāṇ.
vii, 2, 49 and 4, 56 (i, 2, 10
Pat.
)
Monier Williams 1872
English
दभ् दभ् (connected with rt. दम्भ्,
q. v.), cl. 1. 5. P. दभति, दभ्नोति,
&c., to hurt, injure, destroy
to go
cl. 10. P.
दाभयति or दम्भयति, &c., to send, impel, order,
command
[cf. Gr. θάμβος, ἔταφον, τέθηπα
Old
Germ. tepyan or depyan.]
Macdonell
English
दभ् DABH, दम्भ् DAMBH, (V.) P. Ⅰ. 🞄dábha, Ⅴ. dabhnó, injure, hurt
deceive
🞄cs. dambháya, P. Ā. avert
des. dípsa, 🞄P. wish to hurt or destroy.
Benfey
English
दभ् दभ्, and दम्भ् दम्भ्,
i. 1, दभ, ii. 5, दभ्नु, Par.
1. To
hurt (ved.).
2. To deceive.
Comp.
ptcple. of the fut. pass. अ-दाभ्य, Not
to be checked, Bhāg. P. 4, 23, 4. i.
10, दाभय, and दम्भय, Par. To
send, to impel. दम्भय, Ātm. To
gather. -- Cf. probably θάμβος, ἔταϕον, τέθηπα
O.H.G. tepjan or depjan.
Apte Hindi
Hindi
दभ्
"भ्वा* स्वा* पर* , दभ्नोति दब्ध" - -
"क्षति पहुँचाना, चोट पहुँचाना"
दभ्
"भ्वा* स्वा* पर* , दभ्नोति दब्ध" - -
"धोखा देना, ठगना"
दभ्
"भ्वा* स्वा* पर* , दभ्नोति दब्ध" - -
जाना
दभ्
"भ्वा* स्वा* पर* इच्छा* , , " - -
"क्षति पहुँचाना, चोट पहुँचाना"
दभ्
"भ्वा* स्वा* पर* इच्छा* , , " - -
"धोखा देना, ठगना"
दभ्
"भ्वा* स्वा* पर* इच्छा* , , " - -
जाना
दभ्
"चुरा* उभ* , " - -
"ठेलना, उकसाना, ढकेलना"
Bopp
Latin
दभ्
1) 10. P. दभयामि (नोदे K.) mittere.
2) 1. P. in dial.
Vêd. laedere, occidere, v. दम्भ् cl. 5. RIG-V. 84. 20.:
मा ऊतयो वसो ऽस्मान् कदाचना दभन् «non tua
auxilia, domicilii largitor! nos unquam perire sinant»
Vv. 32. 12. (v. Westerg. s. r. दम्भ्): तन् दभन्ति
रिपः (hostes). -- Desid. in dial. Vêd. दिप्स् (e दि-
धप्स् ejectâ syllabâ ध) laedendi, occidendi cupidum es-
se. RIG-V. 25. 14.: यन् दिप्सन्ति दिप्सवः «quem
deum non caedere affectant caedendi cupidi»
Vv. (v.
Westerg. s. r. दम्भ्): यो नो दिवा दिप्सति यश्च न-
क्तम्.
Lanman
English
√dabh or dambh (dábhati
dadā́bha,
dadámbha, debhús
ádabhat
dabdhá
dábdhum). harm with guile
hurt
deceive.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. दभ् mit उप jemandem (Gen.) zum Schaden gereichen. इदम् उपदम्भिषक् Āpast. Śr. 13, 7, 13. Zur Form vgl. Ind. St. 4, 412. Mit प्रति s. oben unter दघ्.
Capeller
German
दभ् दम्भ् द॑भति, दभ्नो॑ति schädigen,
verletzen, hintergehen
Pass. zu Schaden
kommen. Caus. दम्भ॑यति, °ते zu Schanden
machen. Desid. दि॑प्सति schädigen o.
täuschen wollen.
Grassman
German
√dabh, √dambh, 1〉 jemand [A.] durch Trug beschädigen
2〉 auch ohne ausgedrücktes Object
3〉 jemand [A.] täuschen (vgl. ádabdha)
4〉 jemand [A.] im Stiche lassen
5〉 verderben, vernichten
6〉 vereiteln, nichtig machen
7〉 desid., jemand [A.] beschädigen wollen
8〉 desid., schaden wollen (o. Obj.).
Mit abhí in abhidipsú.
ā́, beschädigen.
Stamm I. dábha:
-at [C.] 1〉 dábhiam {934, 4}. ā: yám {572, 15}.
dabha:
-anti 1〉 tám {548, 12} (rípas).
-āti [C.] 1〉 (erg. tā́s) {469, 3} (táskaras)
asmā́n {991, 3} (hetís).
-at ā́ {178, 2} (índras).
-an 1〉 nas {223, 2} (rípas). 2〉 andhā́s {148, 5}. 4〉 asmā́n {84, 20} (te rā́dāṃsi). ā́: tvā {485, 12}.
Stamm II. dabhnu:
-uvanti ā́: tvā {55, 7} (kétās).
Stamm des Pass. dabhya:
-ate 1〉 jánas {41, 1}.
Perf. stark dadā́bh:
-bha [3. s.] 1〉 yád īm vájrasya prábhṛtau {386, 7}.
Perf. schwach debh:
-bhus 1〉 (tā́n) {147, 3} = {300, 13} (ripávas)
índram {915, 5} (pratimā́nāni).
Aorist dabh:
-bhús ā: śátrum {250, 2}
{487, 10}.
Aor. dadabha:
-anta 4〉 dadānám íd mánma {148, 2}. [Page576]
Stamm des Caus. dambháya:
-as 5〉 śúṣṇasya jātám {848, 11}.
-at 5〉 duritā́ {459, 10}.
dambhaya:
-as 5〉 púras {54, 6}.
-a 5〉 ójas dāsásya {660, 6}. 6〉 vádhar dāsásya {848, 8}.
Stamm des Desid. dípsa (tonlos {620, 20}):
-ati 7〉 nas {219, 10} (stenás)
{620, 11}
rásam {620, 10}.
-anti 7〉 yám {25, 14} (dipsávas)
índram {620, 20} (dipsávas).
Part. Caus. dambháyat:
-an 1〉 dhúnim ca cúmurim ca {939, 9} (índras).
Part. Desid. dípsat:
-antas 8〉 ripávas {147, 3}
{300, 13}
ādityā́sas {218, 3}.
Part. II. dabdha (beschädigt, getäuscht)
enthalten in ádabdha.
Infin. dábha:
-āya in der Verbindung dábhāya mit dem Nominativ 3〉 nicht zu täuschen {398, 2}
{607, 2}
{785, 8}.
Verbale dábh als Infinitiv:
-ábhe ā: te dāmā́nas ā {641, 16}.
dabh,
Stamm dabha:
-an 1〉 tvā {913, 9}
{946, 4}
ā́ tvā {665, 23}.
Burnouf
French
*दभ् दभ्, Vd. दभामि 1 et दभयामि 10.
Envoyer
[lancer
frapper, blesser, tuer
laisser périr
cf.
दम्भ्।