| YouTube Channel

दन्दशूक (dandazUka)

 
शब्दसागरः
English
दन्दशूक
mfn.
 (-कः-का-कं) Mischievous, malignant, venomous.
m.
 (-कः)
1.
A snake or serpent.
2. A Rakshasa, a demon or goblin.
E.
दश to bite, affix ऊक, the radical reiterated, and नुक् inserted.
Capeller Eng
English
दन्दशू॑क
a.
 mordacious, mischievous
m.
 a snake.
Yates
English
दन्दशूक (कः) 1.
m.
 A snake or ser-
pent
a goblin.
a. Mischievous.
Wilson
English
दन्दशूक
mfn.
 (-कः-का-कं) Mischievous, malignant, venomous.
m.
(-कः)
1 A snake or serpent.
2 A Rākṣasa, a demon or goblin.
E.
 दश to bite, affix ऊक, the radical reiterated, and नुक्
inserted.
Apte
English
दन्दशूकः [dandaśūkḥ], a [दंश्-यङ्-ऊक]
Biting, venomous. उवाचो- पायं नितरां दन्दशूकाः प्रमादिनः । सर्पसत्रे प्रयास्यन्ति तीक्ष्णा विषधराः क्षयम् ॥ Bm. 1.163-4.
Mischievous, malignant
Mb.
 * 5.35.64.
कः A serpent, snake
Bhāg.*
 5.26.33.
A reptile in general.
A demon, Rākṣasa
इषु- मति रघुसिंहे दन्दशूकाञ्जिघांसौ
Bk.*
 1.26.
Apte 1890
English
दंदशूक a. [दंश्-यङ्-ऊक] 1 Biting, venomous.
2 Mischievous.
कः 1 A serpent, snake.
2 A reptile in general.
3 A demon, Rākṣasa
इषुमति रघुसिंहे दंदशूकाञ्जिघासौ Bk. 1. 26.
Monier Williams Cologne
English
दन्दशू॑क
mfn.
 , iii, 2, 166 mordacious,
VS.
TS.
ŚBr.
MBh.
malignant, v, 1245
Car.
 iii, 8
दन्दशू॑क
m.
 a snake,
Yājñ.
 iii, 197
MBh.
 xiv
BhP.
 iv-vii
N.
 of a hell infested by serpents, v, 26
of a Rākṣasa,
L.
Monier Williams 1872
English
दन्दशूक, अस्, आ, अम्, mordacious, biting, mis-
chievous, malignant, venomous
(अस्), m. a snake,
serpent
a particular kind of serpent
N. of a hell
infested by serpents
a Rākṣasa, a demon or goblin.
Macdonell
English
दन्दशूक dan-daś-ū́ka,
a.
 mordacious
m.
 🞄kind of snake.
Benfey
English
दन्दशूक दन्दश् + ऊक (Frequent. of
दंश्), + ऊक,
I.
adj.
1. Mordacious,
MBh. 1, 1199.
2. Mischievous, MBh. 5,
1254.
II.
m.
1. A snake, Yājñ. 3, 197.
2. A kind of snake, Bhāg. P. 6, 6, 27.
3. The name of a hell, 5, 26, 7.
Apte Hindi
Hindi
दन्दशूक
वि* - दंश् + यङ् + ऊक्
"काटने वाला, विषैला"
दन्दशूक
वि* - दंश् + यङ् + ऊक्
उत्पाती
दन्दशूकः
पुं*
 - -
"साँप, सर्प"
दन्दशूकः
पुं*
 - -
रेंगने वाला जन्तु
दन्दशूकः
पुं*
 - -
राक्षस
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दन्दशूक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಪ /ಹಾವು
निष्पत्तिः - > दंश (दशने) - "यङ्" (३-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > गर्हितं दशति
प्रयोगाः - > "दन्दशूकं पतङ्गो वा भवेत्कीटोऽथवा कृमिः"
उल्लेखाः - > याज्ञ० ३-१९७
दन्दशूक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಕ್ಷಸ
प्रयोगाः - > "इषुमति रघुसिंहे दन्दशूकान् जिघांसौ"
उल्लेखाः - > भट्टि० १-२६
विस्तारः - > "दन्दशूकस्तु पुल्लिङ्गो राक्षसे च सरीसृपे" - मेदि० ।
दन्दशूक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಚ್ಚುವ ಪ್ರಾಣಿ /ನಾಯಿ ಮೊದಲಾದುದು
विस्तारः - > "दन्दशूकास्तु सञ्ज्ञकाः" - वैज० ।
L R Vaidya
English
daMdaSUka {% (I) a. (f. का) %} Venomous, mischievous.
daMdaSUka {% (II) m. %} 1. A demon, इषुमति रघुसिंहे दंदशूकाञ्जिघांसौ Bt.i.26
2. a snake
3. a reptile.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दन्दशूक für die Bedeutung रक्षस् zitiert der Komm. zu Hem. An. 4, 15 die Stelle Bhaṭṭikāvya I, 26. [Z.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
जाहक (पुं), गात्रसङ्कोचिन् (पुं), मण्डलिन् (पुं), नकुल (पुं), पिङ्गल (पुं), सर्पहन् (पुं), बभ्रु (पुं), सर्प (पुं), अहि (पुंस्त्री), पवनाशन (पुं), भोगिन् (पुं), भुजङ्ग (पुं), भुजग (पुं), उरग (पुं), द्विजिह्व (पुं), व्याल (पुं), भुजङ्गम (पुं), सरीसृप (पुं), दीर्घजिह्व (पुं), काकोदर (पुं), विषधर (पुं), फणभृत् (पुं), पृदाकु (पुं), दृक्कर्ण (पुं), कुण्डलिन् (पुं), बिलेशय (पुं), दन्दशूक (पुं), दर्वीकर (पुं), कञ्चुकिन् (पुं), चक्रिन् (पुं), गूढपाद् (पुं), पन्नग (पुं), जिह्मग (पुं), लेलिहान (पुं), कुम्भीनस (पुं), आशीविष (पुं), दीर्घपृष्ठ (पुं), राजसर्प (पुं), भुजङ्गभोजिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विषधर
विषधर, दन्दशूक, पवनाशन, सर्प, सरीसृप, उरुग, व्याल, भुजग, भुजङ्ग, कुम्भीनस, पन्नग, नाग, भोगिन्, अहि, फणभृत्, पृदाकु, काकोदर, कञ्चुकि, चक्रिन्, गूढपाद्, द्विरसन, काद्रवेय, दर्वीकर, अदृक्श्रुति, भुजङ्गम, आशीविष, दीर्घपृष्ठ, कुण्डलिन्, जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।
verse 3.1.1.640
page 0073
पुराणम्
English
दन्दशूक / DANDAŚŪKA. A hell. See the para naraka under kāla.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दन्दशूकः,
पुं,
 (गर्हितं दशतीति । दन्श + यङ् +“यजजपदशां यङः ।” ३ । २ । १६६ । इतिऊकः ।) सर्पः । (यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् ।“चक्षुःश्रवा दन्दशूको गूढपात् पन्नगोरगाः ॥
”)राक्षसः । इति मेदिनी । के, १९३ ॥
(हिंस्रे, त्रि ।यथा, भट्टिः । १ । २६ ।“इषुमति रघुसिंहे दन्दशूकान् जिघांसौधनुररिभिरसह्यं मुष्टिपीडं दधाने ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दन्दशूक पुंस्त्री गर्हितं दशति दन्श--गर्हार्थे यङ्--ऊक ।१ राक्षसे, “दन्दशूकान् जिघांसौ” भट्टिः २ सरीसृपे, ३ सर्पे च मेदि० । “दन्दशूकः पतङ्गो वा भवेत् कीटो-ऽथवा कृमिः” याज्ञ० ।
Capeller
German
दन्दशू॑क bissig.
Burnouf
French
दन्दशूक दन्दशूक
m.
 serpent (cf. le mot suivant).
Stchoupak
French
दन्दशूक-
a. qui mord continuellement, très méchant
m.
 serpent
n.
 d'un enfer.