| YouTube Channel

दन्तावल (dantAvala)

 
शब्दसागरः
English
दन्तावल
m.
 (-लः) An elephant.
E.
 दन्त a tooth, वलच् affix, and the final
of दन्त made long.
Yates
English
दन्ता_वल (लः) 1.
m.
 An elephant.
Spoken Sanskrit
English
दन्तावल - dantAvala -
m.
 - elephant
दन्तावल - dantAvala -
m.
 - tusked
Wilson
English
दन्तावल
m.
 (-लः) An elephant.
E.
 दन्त a tooth, वलच् affix, and the final of दन्त made long.
Apte
English
दन्तावलः [dantāvalḥ] दन्तिन् [dantin], दन्तिन्
m.
 An elephant
Bv.*
 1.6
तृणैर्गुणत्वमापन्नेर्बध्यन्ते मत्तदन्तिनः
H.*
 1.35
R.*
 1.71
Ku.*
 16.2
दृष्ट्यैवाङ्कुशमुद्रया निगडितो दारिद्र्यदन्तावलः Sūktisundara 5.3. The Nm. adds: दन्ती तु वारणे, क्रोडे, श्वाने, व्याघ्रे, मृगा- धिपे । ओषधीनागहेरम्बसोमेष्वप्यथ...... ॥
Comp.
 -दन्तः ivory.-मदः the juice exuding from the temples of an elephant in rut. -वक्त्रः Gaṇeśa.
Apte 1890
English
दंतावलः, दंतिन् m. An elephant
Bv. 1. 60
तृणैर्गुणत्वमापन्नैर्बध्यंते मत्तदंतिनः H. 1. 35
R. 1. 71
Ku. 16. 2.
Comp.
दंतः ivory.
मदः the juice exuding from the temples of an elephant in rut.
Monier Williams Cologne
English
दन्तावल
m.
 (113
vi, 3, 118) ‘tusked’, an elephant,
Mn.
 vii, 106
Kull.
N.
 of a man,
GopBr.
 i, 2, 5.
Monier Williams 1872
English
दन्तावल or दन्ताबल, अस्, m. an elephant
(? for दन्त-वल = दन्तिन्).
Macdonell
English
दन्तावल dantā-vala,
m.
 elephant.
Apte Hindi
Hindi
दन्तावलः
पुं*
 - "अतिशायितौ दन्तौ यस्य- दन्त + वलच्, दीर्घः"
हाथी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दन्तावल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಜ /ಆನೆ
निष्पत्तिः - > दन्त - "वलच्" (५-२-११३) । पूर्वपददीर्घः ।
व्युत्पत्तिः - > अतिशयितौ दन्तौ स्तः अस्य
प्रयोगाः - > "सिंहः प्रबलमतिस्थूलमपि दन्तावलं हन्तुमाक्रमते"
L R Vaidya
English
daMtAvala {% m. %} An elephant, Bh.V.i.60, R.i.71.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
हस्ती मतङ्गजगजद्विपकर्यनेकपा मातङ्गवारणमहामृगसामयोनयः ।
स्तम्बेरमद्विरदसिन्धुरनागदन्तिनो दन्तावलः करटिकुञ्जरकुम्भिपीलवः ॥ १२१७ ॥
इभः करेणुर्गर्जोऽस्य स्त्री धेनुका वशापि च ।
-wordlist-
हस्तिन् (पुं), मतङ्गज (पुं), गज (पुं), द्विप (पुं), करिन् (पुं), अनेकपा (पुं), मातङ्ग (पुं), वारण (पुं), महामृग (पुं), सामयोनि (पुं), स्तमेरम (पुं), द्विरद (पुं), सिन्धुर (पुं), नाग (पुं), दन्तिन् (पुं), दन्तावल (पुं), करटिन् (पुं), कुञ्जर (पुंक्ली), कुम्भिन् (पुं), पीलु (पुं), इभ (पुं), करेणु (पुंस्त्री), गर्ज (पुं), धेनुका (स्त्री), वशा (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दन्तावलः,
पुं,
 (अतिशयितौ दन्तौ अस्य ।दन्त + “दन्तशिखात् संज्ञायाम् ।” ५ । २ । ११३ ।इति वलच् । “वले ।” ६ । ३ । ११८ । इतिदीर्घः ।) हस्ती । इत्यमरः । २ । ८ । ३४ ॥
(यथा, मनुटीकायां कुल्लूकभट्टः । ७ । १०६ ।“सिंहः प्रबलमतिस्थूलमपि दन्तावलं हन्तुमा-क्रमति ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दन्तावल
पु०
 दन्त + अस्त्यर्थे वलच् पूर्वपददीर्घः । हस्तिनि अमरः ।
Stchoupak
French
दन्तावल-
m.
 éléphant.