| YouTube Channel

दन्तकाष्ठं (dantakASThaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दन्तकाष्ठं,
क्ली,
(दन्तधावनार्थं यत् काष्ठम् ।)विकङ्कतवृक्षः इति राजनिर्घण्टः
दन्तधाव-नार्थकाष्ठम् तद्यथा नरसिंहपुराणे ।“दन्तकाष्ठस्य वक्ष्यामि समासेन प्रशस्तताम् ।सर्व्वे कण्टकिनः पुण्याः क्षीरिणश्च यशस्विनः
”महाभारते ।“तिक्तं कषायं कटुकं सुगन्धि कण्टकान्वितम् ।क्षीरिणो वृक्षगुल्माद्या भक्षयेद्दन्तधावनम्
”निषिद्धकाष्ठानि यथा, --“गुवाकतालहिन्तालास्तथा ताडी केतकी ।खर्ज्जूरनारिकेलौ सप्तैते तृणराजकाः
तृणराजशिरापत्रैर्यः कुर्य्याद्दन्तघावनम् ।तावद्भवति चाण्डालो यावद्गङ्गां पश्यति
”तस्य स्थौल्यं परिमाणञ्चाह विष्णुः ।“कनिन्यग्रसमं स्थौल्यं सकूर्च्चं द्बादशाङ्गुलम् ।प्रातर्भूत्वा यतवाक् भक्षयेद्दन्तधावकम्
”मरीचिः ।“द्वादशाङ्गुलन्तु विप्राणां क्षत्त्रियाणां नवाङ्गुलम् ।अष्टाङ्गुलञ्च वैश्यानां शूद्राणान्तु षडङ्गुलम्
चतुरङ्गुलमानेन नारीणां विधिरुच्यते ।अन्तरप्रभवाणाञ्च षडङ्गुलमुदाहृतम्
”इत्याह्निकतत्त्वम्