दनु (danu)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishदनुः [danuḥ], of one of the daughters of Dakṣa given in marriage to Kaśyapa and mother of the Dānavas. of a monster, son of Śrī, cursed by Indra and killed by Rāma and Lakṣmaṇa. He had a headless trunk, and hence called दनुकबन्ध. -जः -पुत्रः, -संभवः, -सूनुः a demon
6.9.4. -अरिः, -द्विष्m. a god.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishदनु दनु, उस्, f., N. of one of the daughters
of Dakṣa, wife of Kaśyapa, and mother of the
demons called Dānavas, the Titans of Hindū mytho-
logy
the number of these Dānavas is stated to be
40 in Mahā-bh. 1. 252, but 100 &c. are reckoned
in other places
(उस्), m., N. of a son of Śrī, also
called Dānava
(he was originally very handsome,
but having offended Indra, was changed by him into
a deformed monster
see कबन्ध।)
—दनु-ज,
अस्, or दनु-सम्भव, अस्, or दनु-सूनु, उस्, m.
a son of Danu, a Dānava.
—दनुज-द्विष्, ट्, or
दनुजारि (°ज-अरि), इस्, m. an enemy of the Dānavas,
a god, a deity.
Apte Hindi
Hindiदनुः
- -
दक्ष की एक कन्या जो कश्यप को ब्याही गई थी यही दानवों की माता थी
Shabdartha Kaustubha
Kannadaदनु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಸರಸ್ಸಿನ ಮಗ
प्रयोगाः - > "दनुर्नाम श्रियः पुत्रः शापाद्राक्षसतां गतः । इन्द्रास्त्रकृतकाबन्ध्यः पूतोऽस्मि भवदाश्रयात् ॥" "तदनु दनुकबन्धेनादरादर्थिनौ" ।
उल्लेखाः - > म० वी० ५-३४, चं० रा० ३
दनु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು /ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿ
प्रयोगाः - > "प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्याः त्रयोदश । अदितिर्दितिर्दनुः काला दनायुः सिंहिका तथा ॥ क्रोधा प्राधा च विश्वा च विनता कपिला मुनिः । कद्रूश्च मनुजव्याघ्र दक्षकन्यैव भारत ॥"
उल्लेखाः - > भा० आदि० ६६-३३
L R Vaidya
Englishअभिधानरत्नमाला
Sanskritदिति
दिति, अदिति, दनु, कद्रू, निकषा, विनता
दितिरदितिर्दनुकद्रूनिकषाविनताश्च मातरः प्रोक्ताः ।
दैत्यसुरदानवोरगपिशिताशनपक्षिराजानाम् ॥ ११९ ॥
verse 1.1.1.119
page 0015
Mahabharata
EnglishDanu, daughter of Daksha and wife of Kaśyapa, mother of the Dānavas. § 84 (Ādivaṃśāvatāraṇap.): I, 64, 2486 (ºoḥ putrāḥ, i.e. the Dānavas, became incarnate on earth).-§ 87 (Aṃśāvat.): I, 65, 2520 (daughter of Daksha and wife of Kaśyapa).--§ 92 (do.): I, 65, 2529 (mother of 40 sons, of whom 32(?) are enumerated), 2534.--[§ 93 (do.): I, 65, 2536 (v. Danuputra, pl.).]--§ 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 456 (in the palace of Brahmán).--§ 331 (Kairātap.): III, 39, 1557 (Mūkaṃ nāma Dºoḥ putraṃ).--§ 349 (Indralokābhig.): III, 47, 1895 (Pātālavāsinaḥ…Dºoḥ putrāḥ).--§ 641 (Rājadh.): XII, 98, 3661 (ºoḥ putrān).-§ 664 (Mokshadh.): XII, 207, 7545 (mother of the Dānavas).
पुराणम्
Englishदनु १ / DANU I .1) General information. danu, the daughter of dakṣa was married to kaśyapa prajāpati. It is mentioned in mahābhārata that the Dānavas (demons) were born from danu.2) Sons. One hundred sons were born to danu. The following are the important among them.
1. vipracitti 3. namuci
2. Śibara 4. pulomā
5. Asilomā 20. Aśvagrīvan
6. Keśi 21. sūkṣma
7. durjaya 22. tuhuṇḍa
8. ayaśśiras 23. Ekapād
9. aśvaśiras 24. ekacakra
10. aśvaśaṅku 25. virūpākṣa
11. garga 26. Harihara
12. Amūrdhā 27. nicandra
13. vegavān 28. nikumbha
14. ketumān 29. kapaṭa
15. svarbhānu 30. śarabha
16. aśva 31. śalabha
17. aśvapati 32. sūrya
18. Vṛṣaparvan 33. candra.
19. ajaka
(This sun and the moon (sūrya and candra) are not the planets).
From the sons named above ten families of Dānavas (asuras) arose. The founders of the families are mentioned below:
1. ekākṣa 6. tapana
2. Amṛtapa 7. Śara
3. pralamba 8. mahāhanu
4. naraka 9. Garviṣṭha
5. vātāpi 10. dīrghajihva
All the dānavas or Asuras belong to one of these ten families. (M.B. Ādi Parva, Chapter 65).
दनु २ / DANU II. A King. Two sons rambha and karambha were born to this king. (See karambha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritदनुः, कश्यपपत्नी । सा दक्षकन्या दानवमाताच । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(यथा, मत्स्यपुराणे६ अध्याये ।“कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि पत्नीभ्यः पुत्त्रपौत्त्रकान् ।अदितिर्दितिर्दनुश्चैव अरिष्टा सुरसा तथा ॥
सुरभिर्विनता तद्वत् ताम्रा क्रोधवशा इरा ।कद्रूर्विश्वा मुनिस्तद्वत्तासां पुत्त्रान्निबोधत ॥
”“दनुः पुत्त्रशतं लेभे कश्यपाद् बलदर्पितम् ।विप्रचित्तिः प्रधानोऽभूत् येषां मध्ये महाबलः ॥
द्विमूर्द्धा शकुनिश्चैव तथा शङ्कुशिरोधरः ।अयोमुखः शम्बरश्च कपिलो वामनस्तथा ॥
मरीचिर्मेघवांश्चैव इरा गर्भशिरास्तथा ।विद्रावणश्च केतुश्च केतुवीर्य्यः शतह्रदः ॥
इन्द्रजित् सत्यजिच्चैव वज्रनाभस्तथैव च ।एकचक्रो महाबाहुर्वज्राक्षस्तारकस्तथा ॥
असिलोमा पुलोमा च बिन्दुर्बाणो महासुरः ।स्वर्भानुर्वृषपर्व्वा च एवमाद्या दनोः सुताः ॥
”दानवविशेषे, पुं । यथा, गोः रामायणे कबन्ध-स्योक्तौ । ३ । ७५ । २४ ।“श्रियोमां मध्यमं पुत्त्रं दनुं नाम्ना च दानवम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritदनु स्त्री दक्षकन्याभेदे सा च कश्यपर्षिपत्नी दानवमाता ।“प्रजज्ञिरे महाभाया दक्षकन्यास्त्रयोदश । अदिति-र्द्दितिर्द्दनुः काला दनायुः सिंहिका तथा । क्रोधा प्रधाच विश्वा च विनता कपिला मुनिः । कद्रूश्च मनुज-व्याघ्र! दक्षकन्यैव भारत । एतासां वीय्यं सभ न्नंपुत्रपौत्रमनन्तकम् । “चत्वारिंशद्दनोः पुत्राः ख्याताःसर्वत्र भारत । तेषां पथमजो राजा विप्रक्षित्ति-र्महायशाः । सात्ररो नमुचिश्चेव पुलोमा चेति विश्रुतः ।असिलोमा च केशी च दुर्ज्जनश्चैवादानवः । अयः-शिरा अश्वश्विरा अश्वशङ्कुश्च वीर्य्यवान् । तथागगनमूर्द्धा च वेगवान् केतुमांश्च सः । स्वर्भानुरश्वा-ऽश्वपतिर्वृषपर्य्याजक्रस्तथा । अश्वग्रीवश्च सूक्ष्मश्च तुहु-ण्डश्च महाबलः । एकपादेकवक्रच विरूपाक्षमहो-दरौ । निचन्द्रश्च निकुम्भश्च कुजटः कपटस्तथा ।शरभः शलभश्चैव सूर्य्यचन्द्रमसौ तथा । एते ख्यातादनोर्वंशे दानवाः परिकीर्त्तिताः । अन्यौ तु खलुदेवानां सूर्य्याचन्द्रमसौ स्मृतौ । अन्यौ दानवमुख्यानांसूर्य्यचन्द्रमसौ तथा । इमे च वंशाः प्रथिताः सत्त्वे-वन्तो महाबलाः । दनुपुत्रा महाराज! दश दानव-वंशजाः । एकाक्षोऽमृतपो वीरः प्रलम्बनरकावपि ।वातापिः शक्रतपनः शठश्चैव महासुरः । गविष्ठश्चवनायुश्च दीर्घजिह्वश्च दानवः । असंख्येयाः स्मृता-स्तेषां पुत्राः पौत्राश्च भारत!” भा० आ० ६५ अ० । दनो-रपत्यम् अण् । दानव दनोरपत्ये पुंस्त्री स्त्रियां ङीप् ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
