| YouTube Channel

दधिघर्म (dadhigharma)

 
Monier Williams Cologne
English
दधि—घर्म॑
m.
a warm oblation of दधि,
ŚBr.
xiv
KātyŚr.
ĀśvŚr.
ŚāṅkhŚr.
Lāṭy.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दधिघर्म्म
पु०
दधिसंस्कारके वैदिके कर्म्मभेदे “दधिघर्म्मेणचरन्ति प्रवर्ग्यवांश्चेत्” आश्व० श्रौ० १३ दधिघर्मोनाम कर्मविशेषः” नारा० कात्या० श्रौ० उक्तोयथा १० २० “सप्रवर्ग्ये दधिघर्म्मः” सू० दध्या-हरेति प्रेषितो दधिघर्मार्थं दध्याहरति तच्च यागार्थ-त्वात् सान्नास्यधर्मेण वत्सापाकरणादिना संस्कार्य्यंतत्र दध्नो द्व्यहसाध्यत्वात् पूर्वस्मिन्नहनि प्रातःसवनिकदध्यर्थदोहानन्तरं दधिचर्मः दध्यर्थमपि रात्रौ दोह आत-ञ्चनान्तः कर्त्तव्यः तत्सम्बन्धिनो वत्सापाकरणादयो-ऽप्यनेनैव क्रमेण कर्त्तव्याः प्रवर्ग्यवत्येवायं दधिवर्मः”कर्कः तत्करणप्रकारमपि तदुत्तरसूत्रैराह यथा “उप-विश्य सदसः पुरस्तात् सपवित्रायामग्निहोत्रहवण्यांग्रहणं ययोक्तम्” २१ सू० तत् प्रतिप्रस्थात्राहृतदधिउत्तरवेदेः पश्चादासाद्यालभ्य ततः सदसः पश्चादुपविश्यसपवित्रायामग्निहोत्रहवण्यां शाखापवित्रेणाग्निहो-त्रहवण्याम यथोक्तं यथा प्रवर्ग्याध्यायोक्तं तथाग्रहणं करोति अतो यावतीति मन्त्रान्ते स्थालीमुखेनै-वाग्निहोत्रहवण्यां निनयनं कर्त्तव्यम् आनयनञ्च नि-नयनमेव” कर्कः विस्तरः तदुत्तरसूत्रेषु दर्शितः तादृश-कर्मममुदायश्च दधिघर्मशब्दार्थः