| YouTube Channel

दत्तात्मन् (dattAtman)

 
शब्दसागरः
English
दत्तात्मन्
mfn.
 (-त्मा-त्मा-त्म) Self-given.
m.
 (-त्मा) A youth or orphan, who
gives himself to persons disposed to take the place of parents.
E.
दत्त given, and आत्मन् self.
Yates
English
दत्ता-त्मन् (त्मा) 5.
m.
 A youth who
gives himself to another for sup-
port.
a. Self-devoted.
Spoken Sanskrit
English
दत्तात्मन् - dattAtman -
adj.
 - who gives himself
Wilson
English
दत्तात्मन्
mfn.
 (-त्मा-त्मा-त्म) Self-given.
m.
 (-त्मा) A youth or
orphan, who gives himself to persons disposed to take the place of parents.
E.
 दत्त given, and आत्मन् self.
Monier Williams Cologne
English
दत्तात्मन्
mfn.
 (with पुत्र, a son deserted by his parents) who gives himself (For adoption as a child),
Yājñ.
 ii, 131
दत्तात्मन्
m.
N.
 of one of the Viśve-devās,
MBh.
 xiii, 4359.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दत्तात्मन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾಯಿತಂದೆಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತಾನಾಗಿಯೇ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ದತ್ತಪುತ್ರನಾಗುವವನು /ನಾನು ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನಾಗಿರುವೆನೆಂದು ತಾನೇ ಹೇಳಿ ಬಂದ ತಾಯಿತಂದೆಗಳಿಲ್ಲದವನು
प्रयोगाः - > "दत्तात्मा तु स्वयन्दत्तो गर्भे विन्नः सहोढजः" । "मातापितृविहीनो यः त्यक्तो वा स्यादकारणात् । आत्मानं स्पर्शयेद्यस्मै स्यवन्दत्तस्तु स स्मृतः ॥"
उल्लेखाः - > याज्ञ० २-१३१, मनु० ९-१७७
Mahabharata
English
Dattātman, a Viśvadeva. § 749 (Ānuśāsanik.): XIII, 91, 4359 (enumeration).
पुराणम्
English
दत्तात्मन् / DATTĀTMAN. A Viśvadeva. (A class of gods concerned with sacrifice to the manes). (M.B. anuśāsana parva, Chapter 91, Stanza 34).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दत्तात्मन्
पु०
 द्वादशपुत्रान्तर्गते बुत्रभेदे “दत्तात्मा तु स्वयं-दत्तः” याज्ञ० । “मातापितृविहीनस्ताभ्यां मुक्ती वा तवाहंपुत्रो भवामीति स्वयंदत्त उपनतः” मिता० । “स्वय-मेव स्वात्मानमन्यस्मै दत्तवांस्तवाहं पुत्रो भवामीति स्वय-मुपगतो मातापितृविहीनस्ताभ्यां त्यक्तो वा सवर्णो-ऽपतितः स उच्यते तथा च मनुः “मातापितृविहीनोयस्त्यक्तो वा स्यादकारणात् । आत्मानं स्पर्शयेद्यस्तु स्वय-न्दत्तस्तु स स्मृतः” इति । अकारणात् पातित्यादिकार-णमन्तरेणैव दुर्भिक्षादौ पोषणाद्यसामर्थ्यादिना मातापि-तृभ्यान्त्यक्तः स्वतन्त्र इत्यर्थः” वी० मि० ।