दत्तकपुत्र (dattakaputra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritदत्तकपुत्त्रः, (दत्तक एव पुत्त्रः ।) द्वादशविध-पुत्त्रान्तर्गतपुत्त्रविशेषः । यथा, याज्ञवल्क्ये ।“दद्यान्माता पितावा यं स पुत्त्रो दत्तको भवेत् ॥
”तत्परिग्रहणस्य प्रकारो यथा, --“शुक्रशोणितसम्भवः पुत्त्रो मातापितृनिमित्तकः ।तस्य प्रदानविक्रयत्यागेषु मातापितरौ प्रभवतः ॥
नत्वेकं पुत्त्रं दद्यात् प्रतिगृह्णीयाद्वा स हि सन्ता-नाय पूर्व्वेषाम् ।स्त्री पुत्त्रं न दद्यात् प्रतिगृह्णीयाद्वा अन्यत्रानु-ज्ञानाद्भर्त्तुः ॥
पुत्त्रं प्रतिग्रहीष्यन् बन्धूनाहूय राजनि निवेद्यनिवेशनस्य मध्ये व्याहृतिभिर्हुत्वा प्रतिगृह्णीया-दिति ।” इति वशिष्ठः ॥
तस्य गोत्रधनप्राप्ति-र्यथा, --“गोत्रऋक्थे जनयितुर्न हरेद्दत्त्रिमः सुतः ।गोत्रऋक्थानुगः पिण्डो व्यपैति ददतः स्वघा ॥
पितुर्गोत्रेण यः पुत्त्रः संस्कृतः पृथिवीपते ! ।आचूडान्तं न पुत्त्रः स पुत्त्रतां याति चान्यतः ॥
चूडाद्या यदि संस्कारा निजगोत्रेण वै कृताः ।दत्ताद्यास्तनयास्ते स्युरन्यथा दास उच्यते ॥
ऊर्द्ध्वन्तु पञ्चमाद्बर्षान्न दत्ताद्याः सुता नृप ! ।गृहीत्वा पञ्चवर्षीयपुत्त्रेष्टिं प्रथमञ्चरेत् ॥
”इत्युद्वाहतत्त्वम् ॥
दत्तको द्विविधः । केवलदत्तकः द्व्यामुष्यायणदत्त-कश्च । केवलदत्तको जनकेन प्रतिग्रहीत्रर्थमेवदत्तः तस्यैव पुत्त्रः । द्व्यामुष्यायणस्तु जनकप्रति-ग्रहीतृभ्यामावयोरयमितिसंप्रतिपन्नः स उभयो-रपि पुत्त्रः ।” इति मिताक्षरा ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.