दण्डपाणि (daNDapANi)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दण्डपाणि m.
  (-णिः)
	 1. YAMA.
	 2. A staff-bearer.
	 3. One of SIVA'S atten-
dants worshipped at Benares.
 E.
  दण्ड,  and पाणि a hand.

Capeller Eng

English

 दण्ड॑पाणि a.
  stick in hand
 m.
  police officer
 E.
  of
Yama. 

Yates

English

 दण्ड-पाणि (णिः) 2.
m.
  Yama
 a staff-
bearer
 attendant on
Shiva.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दण्डपाणि 	-	 daNDapANi 	-	 adj.
  	-	  staff-handed
दण्डपाणि 	-	 daNDapANi 	-	 m.
  	-	  yama
दण्डपाणि 	-	 daNDapANi 	-	 m.
  	-	  policeman

दण्डपाणि 	-	  daNDapANi 	-	 adj.
  	-	  staff-handed
वेत्रपाणि 	-	  vetrapANi 	-	 m.
  	-	  staff-handed
दण्डहस्त 	-	  daNDahasta 	-	 adj.
  	-	  staff-handed
दण्डिमुण्ड 	-	  daNDimuNDa 	-	 m.
  	-	  staffed-handed and bald

Wilson

English

 दण्डपाणि
m.
  (णिः)
1 YAMA.
2 A staffbearer.
3 One of ŚIVA'S attendants worshipped at Benares.
E.
  दण्ड,  and पाणि a hand.

Monier Williams Cologne

English

 दण्ड॑—पाणि (°ड॑-),  mfn.
   (g. आहिताग्न्य्-आदि) staff-handed,  ŚBr.
   xi
 Kathās.
  liv

 दण्ड॑—पाणि m.
  a policeman,  Hāsy.
 

 Yama,  ṢaḍvBr.  v,  4
 BhP.
   i,  v

 N.
  of the leader of 2 of Śiva's troops,  KāśīKh.
  xxxii

 of the father of Buddha's wife Go-pā,  Lalit.
   xii
 Suvarṇapr.
   xviii

 of a Kāśi king,  PadmaP.
  

 of a physician,  Bhpr.
   vii,  8,  137

 of a prince (grandfather of Kṣemaka),  BhP.
   ix,  22,  42
 VāyuP.
   ii,  37,  270 ff. 
 MatsyaP.
   l,  87
 BrahmāṇḍaP. 

 (खण्ड्°,  VP.
   iv,  21,  4.)

Macdonell

English

 दण्डपाणि daṇḍá-pāṇi,  a.
  holding a staff in 🞄oneʼs hand
 m.
  policeman
 ep. of Yama
 🞄-pāta,  m.
  (descent of the rod),  punishment,  🞄chastisement
 -pātana,  n.
  castigation
 -pāruṣya,  n.
  assault: du. bodily chastisement 🞄and admonition
 -pāla,  m.
  guardian of justice,  🞄judge: -tā,  f.
  abst. ɴ.
 -pāláka,  m.
  🞄guardian of justice,  judge
 -pāśaka,  m.
  policeman,  🞄watchman
 -praṇāma,  m.
  prostration 🞄at full length like a staff
 -pradāna,  n.
  presentation 🞄of the staff (at investiture)
 -bhaya,  🞄n.  fear of the rod
 -bhāj,  a.
  liable to punishment
 🞄-bhṛt,  a.
  wielding the rod
 m.
  ep. of 🞄Yama
 -mukhya,  m.
  leader of an army.

Apte Hindi

Hindi

दण्डपाणिः
पुं*
  दण्डः- पाणिः -
यम का विशेषण

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दण्डपाणि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಮಧರ್ಮರಾಯ
व्युत्पत्तिः - > दण्डः पाणौ यस्य

दण्डपाणि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಶೀಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರ

L R Vaidya

English

 daMqa-pARi {% m. %} an epithet of Yama.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Daṇḍapāṇi,  n. of a Śākya,  father of Gopā,  q.v.: LV 〔140.9 ff.〕
 〔153.20 ff.〕
 〔157.3〕
 Suv 〔199.8〕
 Gv 〔420.19〕.

Tamil

த3ண்ட3பாணி : முருகன்,  யமன்,  போலீஸ்காரன்.

Mahabharata

English

Daṇḍapāṇi^1 = Antaka: V,  5779 (iva)
 VI,  1952 (ºr ivāparaḥ).

Daṇḍapāṇi^2 = Śiva: VII,  9455.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दण्डपाणिः,  पुं,
   (दण्डः पाणौ यस्य ।) यमः ।(यथा,  भागवते । १ । १७ । ३५ ।“परीक्षितैवमादिष्टः स कलिर्जातवेपथुः ।तमुद्यतासिमाहेदं दण्डपाणिमिवोद्यतम् ॥
”)काशीस्थशिवगणविशेषः । स पूर्णभद्रयक्षपुत्त्रःहरिकेशनामा शिवमाराध्य शिववरेण काश्यांदण्डनायकत्वमवाप्तवान् । यथा,  --“भक्तस्य धीरस्य तपोनिधेर्द्ददौहरो वराणां निकरं तदा मुदा ।क्षेत्रस्य यक्षास्य मम प्रियस्य भोभवाधुना दण्डधरो वरान्मम ॥
स्थिरस्त्वमद्यादि दुरात्मदण्डकःसुपालकः पुण्यकृताञ्च मतुप्रियः ।त्वं दण्डपाणिर्भव नामतोऽधुनासर्व्वान् गणान् शाधि ममाज्ञयोत्कटान् ॥
”“त्वत्सात्कृतक्षेत्रवरेऽद्य यक्षराट्कस्त्वामनाराध्य सुमुक्तिभाग्जनः ।सभाजनं प्रागत एव ते चरेत्ततः समर्च्चां मम भक्त आदरात् ॥
मद्भक्तियुक्तोऽपि विना त्वदीयांभक्तिं न काशीवसतिं लभेत ।गणेषु देवेषु हि मानवेषुतदग्रमान्यो भव दण्डपाणे ! ॥
”इति काशीखण्डे ३२ अध्यायः ।(स्वनामख्यातश्चन्द्रवंशीयनृपविशेषः । यथा, मात्स्ये । ५० । ८७ ।“वहीनरात्मजश्चैव दण्डपाणिर्भविष्यति ॥
”अयन्तु मासत्रयाधिकचत्वारिंशद्वर्षपर्य्यन्तं राज्यंचकार । यथा,  राजावल्याम् १ परिच्छेदे ।“चत्वारिंशत् समाश्चैव सोऽपि मासत्रयाधिकाः ।बुभुजे पृथिवीमेतां दण्डपाणिर्महाबलः ॥
”दण्डधरे,  त्रि । यथा,  महाभारते । १ । १३९ । २८ ।“भीमसेनो महाबाहुर्द्दण्डपाणिरिवान्तकः ।प्रविवेश महासेनां मकरः सागरं यथा ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दण्डपाणि पु०
  दण्डः यष्टिः पाणौ यस्य । दण्डधरे यमे ।काशीस्थे २ भैरवभेदे “विश्वेशं माधवं ढुण्ढिं दण्ड-पाणिञ्च भैरवम्” स च पूर्णभद्रयक्षसुतो हरिकेशनामाआराधितशिववरेण काश्यां दण्डपाणिनामत्वम-वाप । यथाह काशीख० ३२ अ० “इति श्रुत्वा वचःपत्न्याः पूर्णभद्रः स यक्षराट्” इत्थुपक्रमे “अन्तर्वत्न्यथकालेन तत्पत्नी सुषुवे सुतम् । तस्य नाम पिता चक्रेहरिकेश इति द्विज!” इत्यनेन तस्योत्पत्तिमुक्त्वा तस्यशिवाराधनमुपवर्ण्य तपसाप्रसन्नशिवस्य तस्मै वरदानमुक्तंयथा “भक्तस्य धीरस्य तपोनिधेदेदौ हरो वराणां निकरंतदा मुदे । क्षेत्रस्य यक्षास्य मम प्रियस्य भो भवाधुनादण्डधरो वरान्मम । स्थिरस्त्वमद्यादि दुरात्मदण्डकःसुपालकः पुण्टकृताञ्च मत्प्रियः । त्वं दण्डपाणिर्भवनामतोऽधुना सर्वान् गणान् शाधि ममाज्ञयोत्कटान् ।त्वत्सात्कृतक्षेत्रवरेऽद्य यक्षराट् कस्त्वामनाराध्य मुमु-क्तिभाजनम् । सभाजनं प्रागत एव ते चरेत् ततः समर्च्चामम भक्त आदरात् । मद्भक्तियुक्तोऽपि विना त्वदीयांभक्तिं न काशीवसतिं लभेत । गणेषु देवेषु हि मान-वेषु तदग्रमान्यो भव दण्डपाणे” । काश्यां तत्स्थिति-स्थानञ्च तत्रैवोक्तं यथा “त्वं दक्षिणस्यां दिशि दण्ड-पाणे! सदैव मे नेत्रसमक्षमत्र । त्वं दण्डयन् प्राण-भृतो दुरीहानिहास्व निस्वानभयं दिशन् वै” ।

Capeller

German

 दण्ड॑पाणि einen Stock in der Hand haltend.
m.
  Polizeibeamter
 Bein.  Yama's.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.