| YouTube Channel

दण्डधर (daNDadhara)

 
शब्दसागरः
English
दण्डधर
mfn.
(-रः-रा-रं)
1. Having a stick or staff.
2. Having authority
to punish.
m.
(-रः)
1. A name of YAMA.
2. A king.
3. A potter.
4. A mendicant carrying a staff.
E.
दण्ड punishment, a stick, &c.
and धर who holds or possesses
also दण्डधार
m.
(-रः) दण्डधारिन्,
&c. दण्डं लगुडं वा धरति धर-अच्
Capeller Eng
English
दण्डधर
a.
bearing the scepter or power
m.
king,
general, judge.
Yates
English
दण्ड-धर (रः) 1.
m.
A name of
Yama
a king
a potter
a mendicant.
a. Having a rod, staff or sceptre.
Spoken Sanskrit
English
दण्डधर - daNDadhara -
adj.
- punisher
शासन - zAsana -
adj.
- punisher
दण्डकर्तृ - daNDakartR -
m.
- punisher
दाण्डिक - dANDika -
m.
- punisher
विनेतृ - vinetR -
m.
- punisher
शासितृ - zAsitR -
m.
- punisher
शास्तृ - zAstR -
m.
- punisher
कामशासन - kAmazAsana -
m.
- punisher of kAma
कंसकृष् - kaMsakRS -
m.
- punisher of kaMsa
प्रत्येनस् - pratyenas -
m.
- punisher of criminals
पाकशासन - pAkazAsana -
m.
- punisher of the demon pAka or instructor of the ignorant
Wilson
English
दण्डधर
mfn.
(-रः-रा-रं)
1 Having a stick or staff.
2 Having authority to punish.
m.
(-रः)
1 A name of YAMA.
2 A king.
3 A potter.
4 A mendicant carrying a staff.
E.
दण्ड punishment, a stick, &c. and धर who holds or possesses
also दण्डधार
m.
(-रः) दण्डधारिन्, &c.
Monier Williams Cologne
English
दण्ड—धर
mfn.
‘rod-bearer’, punisher (of.
gen.
), ix, 245
MBh.
xii
R.
vi
BhP.
दण्ड—धर
m.
a king, ix,
Ragh.
ix, 3
Rājat.
iv
Yama, 655
a judge, vii, 1458
=
-मुख,
Daś.
viii, 209
a door-keeper,
Dharmaśarm.
ii, 76
a mendicant,
W.
a potter,
W.
Apte Hindi
Hindi
दण्डधर
वि* दण्डः-धर -
"डण्डा रखने वाला, दण्डधारी"
दण्डधर
वि* दण्डः-धर -
"दण्ड देने वाला, ताड्ना करने वाला"
दण्डधरः
पुं*
दण्डः-धरः -
राजा
दण्डधरः
पुं*
दण्डः-धरः -
यम
दण्डधरः
पुं*
दण्डः-धरः -
"न्यायाधीश, सर्वोच्च दण्डाधिकरण"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दण्डधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಮಧರ್ಮರಾಯ
व्युत्पत्तिः - > दण्डम् प्राणिनां कर्मानुसारिणीं शिक्षां धरति दण्डस्य धरः
दण्डधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜ /ದೊರೆ
प्रयोगाः - > "बलनिषूदनमर्थपतिं तं श्रमनुदं मनुदण्डधरान्वयम्"
उल्लेखाः - > रघु० ९-३
दण्डधर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವವನು
दण्डधर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕುಲಾಲ /ಕುಂಭಾರ
दण्डधर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡುವವನು /ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವವನು
L R Vaidya
English
daMqa-Dara {% (I) a. %} carrying a staff.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दण्डधर m. Türsteher, Dharmaśarm. 2, 76.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
यमः कृतान्तः पितृदक्षिणाशाप्रेतात्पतिर्दण्डधरोऽर्कसूनुः
कीनाशमृत्यू समवर्तिकालौ शीर्णाङ्घ्रिहर्यन्तकधर्मराजाः १८४
यमराजः श्राद्धदेवः शमनो महिषध्वजः
कालिन्दीसोदरश्चापि धूमोर्णा तस्य वल्लभा १८५
-wordlist-
यम (पुं), कृतान्त (पुं), पितृपति (पुं), दक्षिणाशापति (पुं), प्रेतपति (पुं), दण्डधर (पुं), अर्कसूनु (पुं), कीनाश (पुं), मृत्यु (पुं), समवर्तिन् (पुं), काल (पुं), शीर्णाङ्घ्रि (पुं), हरि (पुं), अन्तक (पुं), धर्मराज (पुं), यमराज (पुं), श्राद्धदेव (पुं), शमन (पुं), महिषध्वज (पुं), कालिन्दीसोदर (पुं), यमवल्लभा (स्त्री), धूमोर्णा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
शमन
शमन, समवर्तिन्, प्रेतपति, पितृपति, कीनाश, वैवस्वत, कृतान्त, कालिन्दीसोदर, काल, अन्तक, धर्मराज, यम, दण्डधर, हरि, दक्षिणाशापति, श्राद्धदेव
शमनः समवर्ती प्रेतपतिः पितृपतिश्च कीनाशः
वैवस्वतः कृतान्तः कालिन्दीसोदरः कालः ७१
अन्तको धर्मराजश्च यमो दण्डधरो हरिः
दक्षिणाशापतिः सद्भिः श्राद्धदेवश्च कथ्यते ७२
verse 1.1.1.71
page 0010
पुराणम्
English
दण्डधर / DAṆḌADHARA I. A kṣatriya King of magadha. The following information about this King is available from the mahābhārata.1) daṇḍadhara was born as the rebirth of a giant known as krodhavardhana. (M.B. Ādi Parva, Chapter 67, Stanza 46).2) Bhīmasena, during his conquest of the countries, overcame King daṇḍadhara and his brother daṇḍa. (M.B. Sabhā Parva, Chapter 30, Stanza 17).3) In the battle between the pāṇḍavas and the kauravas, daṇḍadhara fought from the back of an elephant against the pāṇḍavas. When daṇḍadhara began to exterminate the army of the pāṇḍavas, śrī kṛṣṇa persuaded arjuna to fight against daṇḍadhara, who was killed in the fight. (M.B. karṇa Parva, Chapter 8, Stanzas 1 to 13).
दण्डधर / DAṆḌADHARA II. One of the hundred sons of dhṛtarāṣṭra. Bhīmasena killed this daṇḍadhara in the battle of kurukṣetra. (M.B. karṇa Parva, Chapter 84, Stanza 5).
दण्डधर / DAṆḌADHARA III. A king who helped the pāṇḍavas. Very often the name maṇimān also occurs along with the name of daṇḍadhara. They might have been brothers or sons of the same father by separate mothers. In the mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 186, Stanza 7, mention is made that these two had been present at the marriage of draupadī. Droṇācārya killed both of them in the battle of bhārata. (M.B. karṇa Parva, Chapter 6, Stanza 13).
दण्डधर / DAṆḌADHARA IV. A warrior born and bred in the country of pāñcāla. He kept the rear of the army of yudhiṣṭhira in the battle of bhārata against the kauravas. He died by an arrow of karṇa. (M.B. karṇa Parva, Chapter 49, Stanza 27).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दण्डधरः,
पुं,
(दण्डस्य धरः दण्डं धारयति ।धृञ् धारणे + पचाद्यचि णिलुक् इत्युज्ज्वल-दत्तः २२ ।) यमः इत्यमरः ६२
(यथा, राजतरङ्गिण्याम् ६५९ ।“ब्रह्मदण्डकृतं दण्डं भुक्त्वा दण्डधराधिपः ।अकाण्डदण्डस्रष्टाथ ययौ दण्डधरान्तिकम्
”)राजा इति जटाधरः
(यथा, रघुः ।“बलनिषूदनमर्थपतिञ्च तंश्रमनुदं मनुदण्डधरान्वयम्
”)त्रि, लगुडधारकः
(शासकः यथा, महा-भारते १२ २३ ४३ ।“एवमेतन्मया कार्य्यं नाहं दण्डधरस्तव
”चतुर्थोपाययुक्तः यथा, भागवते २१ २२ ।“अहं दण्डधरो राजा प्रजानामिव योजितः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दण्डधर
पु०
दण्डं लोकानां कर्मानुसारिणं दण्डं लगुडं वाधरति धर--अच् त० यमे अमरः नृपे लगुड-धारके
त्रि०
“श्रमनुदं मनुदण्डधरान्वयम्” रघुः ।“ईशो दण्डस्य वरुणो राज्ञां दण्डधरो हि सः” मनुः ।“नाहं दण्डधरस्तव” भा० शा० २३ अ०
Capeller
German
दण्डधर den Stock tragend, die Richtergewalt
ausübend
m.
Fürst, Richter.