| YouTube Channel

दक्ष् (dakS)

 
Capeller Eng
English
दक्ष् द॑क्षति द॑क्ष°ते
A.
 satisfy, please (dat. )
M.
be able or strong.
C.
 दक्ष॑यति make able or strong.
Spoken Sanskrit
English
दक्ष्- dakS- dextro-
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb increase
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb act quickly
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb go
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb grow
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb be able or strong
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb hurt
दक्षते { दक्ष् } dakSate { dakS } verb grow
दक्षति { दक्ष् } dakSati { dakS } verb act to the satisfaction of
दक्षयति { दक्ष् } dakSayati { dakS } verb caus. make able or strong
दक्ष्- dakS- dextro-
क्रियापटु kriyApaTu
adj.
 dextrous
दक्षधु dakSadhu
n.
 dextrose
Apte
English
दक्ष् [dakṣ], 1 Ā. (दक्षते)
To grow, increase.
To do, go or act quickly.
To hurt, kill.
To act conformably to another (P. ).
To be competent or able
सुशंसो यश्च दक्षते
Rv.*
 7.16.6.
To go, move.Caus.
To gladden
किंनु चित्रमधिवेदि भूपतिर्दक्षयन्द्विजगणान- पूयत
Śi.*
 14.35.
To make able or strong.
Apte 1890
English
दक्ष् {c1c} A. (दक्षते) 1 To grow, increase.
2 To do, go or act quickly.
3 To hurt, kill.
4 To act conformably to another (Paras.).
5 To be competent or able.
6 To go, move.
Monier Williams Cologne
English
दक्ष्
cl.
 1.
P.
 (Impv. 2.
pl.
 द॑क्षता) to act to the satisfaction of (dat.
Nir.
 i, 7),
RV.
 vii
Ā. द॑क्षते (p. द॑क्षमाण
pf. ददक्षे)
to be able or strong, 16, 6
AV.
 i
f.
ŚBr.
 ii, iv
to grow, increase,
Dhātup.
 xvi, 7
to act quickly, ib.
to go, xix, 8
to hurt, ib. :
Caus.
 दक्ष॑यति (aor. अददक्ष), to make able or strong,
ŚBr.
 ii, iv, viii, xi.
Monier Williams 1872
English
दक्ष् दक्ष्, cl. 1. P. A. दक्षति, -ते,
ददक्ष, दक्षितुम्, Ved. to act to the
satisfaction of another (with dat. in P.)
to be
competent, be able, be strong or powerful (A.)
to
grow, increase
to do or act quickly, go, move
to hurt, kill: Caus. P. दक्षयति, -यितुम्, Aor.
अददक्षत्, to make able or strong.
Macdonell
English
दक्ष् DAKṢ, Ⅰ. dákṣa, P. satisfy or suit 🞄any one (d.)
Ā. be able, skilful or strong
🞄cs. P. dakṣáya, make efficient.
Benfey
English
दक्ष् दक्ष्, i. 1, Par. ved. To
act in a satisfying manner. Ātm.
1.
To be strong, Lass. 101, 15 (read दक्-
षत्च्) = Rigv. vii. 16, 6, ved.
2. † To
increase.
3. To act quickly.
4. To
go or move.
5. † To hurt.
Apte Hindi
Hindi
दक्ष्
भ्वा*प्रेर* - -
प्रसन्न करना
दक्ष्
भ्वा*प्रेर* - -
सशक्त बनाना
Bopp
Latin
1. दक्ष् 1. A. (वृद्धौ K. स्यन्दे वृद्धौ V.) crescere
se move-
re. (Huc trahi posset goth. THIH crescere - nostrum
ge-deihen - nisi pertinet ad तृंह्.)
2. दक्ष् 1. A. (हिंसायाम् K. हन्त्यर्थे V.) laedere, ferire, oc-
cidere.
Lanman
English
√dakṣ (dákṣati, -te
dadakṣé
dakṣiṣyáte
). act. suit
mid. be able or dexterous
or strong. [cf. dakṣa and dakṣiṇa.]
Kridanta Forms
Sanskrit
दक्ष् (द꣡क्षँ॒ वृद्धौ शीघ्रार्थे च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = दक्षणम्
अनीयर् = दक्षणीयः - दक्षणीया
ण्वुल् = दक्षकः - दक्षिका
तुमुँन् = दक्षितुम्
तव्य = दक्षितव्यः - दक्षितव्या
तृच् = दक्षिता - दक्षित्री
क्त्वा = दक्षित्वा
ल्यप् = प्रदक्ष्य
क्तवतुँ = दक्षितवान् - दक्षितवती
क्त = दक्षितः - दक्षिता
शानच् = दक्षमाणः - दक्षमाणा
दक्ष् (द꣡क्षँ॒ गतिहिंसनयोः गतिशासनयोः वृद्धौ शीघ्रार्थे च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = दक्षणम्
अनीयर् = दक्षणीयः - दक्षणीया
ण्वुल् = दक्षकः - दक्षिका
तुमुँन् = दक्षितुम्
तव्य = दक्षितव्यः - दक्षितव्या
तृच् = दक्षिता - दक्षित्री
क्त्वा = दक्षित्वा
ल्यप् = प्रदक्ष्य
क्तवतुँ = दक्षितवान् - दक्षितवती
क्त = दक्षितः - दक्षिता
शानच् = दक्षमाणः - दक्षमाणा
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 दक्ष्
मूलधातुः:
 दक्ष
धात्वर्थः:
 वृद्धौ, शीघ्रार्थे च
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 दक्षते
धातुः:
 दक्ष्
मूलधातुः:
 दक्ष
धात्वर्थः:
 गतिशासनयोः
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 दक्षते
अनुबन्धादिविशेषः:
 घटादिः, षित्
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
दक्ष् *शीघ्रार्थे, S I, 350, 2 [दक्षस्व = शीघ्रा भव].
Capeller
German
दक्ष् द॑क्षति, °ते tüchtig sein o. handeln.
Caus. दक्ष॑यति tüchtig machen.
Grassman
German
√dakṣ, 1〉 act., es jemand [D.] recht machen
2〉 me., taugen, tüchtig sein.
Stamm dákṣa (unbetont {613, 8}):
-ata [-atā] 1〉 mahé {548, 9}
dakṣā́yiāya {613, 8}.
-ate 2〉 {532, 6}.
Burnouf
French
*दक्ष् दक्ष्। दक्षे et qqf. दक्षामि
p.
ददक्षे
etc. Se mouvoir
se hâter.
Etre fort et actif.
Croître.
Frapper, blesser, tuer.
Stchoupak
French
[दक्ष्-
véd. être utile servir. valoir].