| YouTube Channel

दक्षिणाप्रष्टि (dakSiNApraSTi)

 
Spoken Sanskrit
English
दक्षिणाप्रष्टि dakSiNApraSTi
m.
 horse harnessed on the right side of the yoke-horses
Monier Williams Cologne
English
दक्षिणा—प्रष्टि॑
m.
 the horse harnessed on the right side of the yoke-horses,
ŚBr.
 v, 1, 4
ix, 4, 2
KātyŚr.
Vedic Reference
English
Dakṣiṇā-praṣṭi denotes ‘the side horse on the right.’ It
appears from two passages of the Śatapatha Brāhmaṇa^1 that
there were at times four horses yoked to the chariot, the right
and the left yoke horse (dakṣiṇā-yugya, savyā-yugya) in the middle,
flanked by one on each side, the two latter of course not being
fastened to the yoke at all, but presumably by traces alongside
of the yoke horses. See Ratha.
1) v. 1, 4, 9
ix. 4, 2, 11 (this passage appears to speak of three horses only,
but of. v. 4, 3, 17). Cf. also Pañcaviṃśa Brāhmaṇa, xvi. 13, 12.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दक्षिणाप्रष्टि
पु०
 धुर्य्यापेक्षया प्रकृष्टं देशमश्नोति प्र + अश-क्तिच् पृषो० दक्षिणा दक्षिणभागे प्रष्टिः वाह्यः । धुर्य्य-मध्ये दक्षिणस्थे पुष्टाङ्गे प्र कृष्टदेशस्थे वा अश्व-भेदे “दक्षिणाप्रष्टिं जवो यस्त इति” कात्या० श्रौ०१४ । ३ । ८ । “रथे तृतीयमश्वं युनक्ति धुर्य्यापेक्षया प्रकृष्टंदेशमश्नोतीति प्रष्टिर्बाह्यो युग्यः” सं० व्या० । दक्षिणस्यांस इव इति विग्रहे २ दक्षिणस्थे प्रष्टिसदृशेऽश्वे च ।“अथ द--क्षिणा प्रष्टिं युनक्ति सव्यप्रष्टिं वा” शत० ब्रा०५ । १ । ४ । ९ । “प्रष्टिर्नाम पादत्रयोपेतो भोजनपात्रादिका-धारः” (तेषाइ) भा० ।