| YouTube Channel

दक्षपितृ (dakSapitR)

 
Capeller Eng
English
द॑क्षपितृ
a.
 having Dakṣa as father or gifted with
cleverness.
Monier Williams Cologne
English
द॑क्ष—पितृ (द॑क्ष्°),
m.
 ‘id.’ or ‘having D° as father’ (Mitra & Varuṇa, the gods
&c.
 ), vi-viii (du. °तरा
pl.
 °तरस्),
VS.
TS.
 i, 2 (pl. °तारस्),
ŚāṅkhŚr.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दक्षपितृ
पु०
 दक्षः दक्षप्रजापतिः पिता उत्पादकोऽस्य स-मासान्तविधेरनित्यत्वात् न कप् । दक्षप्रजापतिजातप्रा-णाभिमानिदेवे “ये देवा मनोजाता मनोयुजः सुदक्षाःदक्षपितारस्तेनः पान्तु” तैत्ति० १ । २ । ३ । १ । दक्षपितार इत्यत्रगौणत्यात् वृद्धिः । चक्षुरादिप्राणाभिमानिनो ये देवाः सन्तितेऽस्मान् पयःपानरूपव्रतानुष्ठायिनोऽन्तर्बर्हिश्च शुद्धि-सम्पादनेन पालयन्तु । कीदृशा देवाः । उत्पत्तिकालेमनसा सहोत्पन्नाः । व्यवहारकालेऽपि मनसा युज्यन्ते ।अन्यमनस्कस्य चक्षुरादिभिः सन्निहिनविषयाणामप्यनवगमात् । सति तु मनःसाहाय्ये स्वस्वविषयेषु सुदक्षाःकुशलाः । दक्षः प्रजापतिरुत्पादको येषां ते दक्षपितारः”भा० । लोके तु कप् । दक्षपितृका अश्विन्यादिषु स्त्री ।दक्षस्य वीर्य्यस्य पिता पालक! । ३ वीर्य्योत्पादके दक्षशब्द-शेषे उदा० दृश्यम् ।
Grassman
German
dákṣa-pitṛ, a., 1〉 Geisteskräfte verleihend
2〉 Geisteskräfte bewahrend [BR.].
-arā [d.] (mitrā́váruṇā) {582, 2} neben sudákṣā.
-aras 2〉 (vayám) {672, 10}.
-ṝn 1〉 devā́n {491, 2}.