| YouTube Channel

थ (tha)

 
शब्दसागरः
English
थ The seventeenth consonant of the Deva Nagri alphabet, and second
of the dental class
the aspirate of the preceding letter, and express-
ed by Th.
थ
n.
 (थं)
1. Auspiciousness.
2. Fear, terror, 3. Preserving, preservation.
m.
 (थः)
1. A mountain.
2. Eating.
3. A disease.
E.
 स्था to stand,
affix ड.
Yates
English
थ
th The aspirate of the preceding.
थ (थं) 1.
n.
 Auspiciousness
fear
preservation.
m.
 A mountain
act of eating
a disease.
Spoken Sanskrit
English
थ - tha - aspirate of the preceding letter
थ - tha -
m.
 - eating
थ - tha -
m.
 - mountain
थ - tha -
m.
 - protector
थ - tha -
m.
 - sign of danger
थ - tha -
n.
 - auspicious prayer
थ - tha -
n.
 - fear
थ - tha -
n.
 - preservation
Wilson
English
थ The seventeenth consonant of the Nāgarī alphabet, and second of
the dental class
the aspirate of the preceding letter, and expressed by
Ṭh.
थ
n.
 (थं)
1 Auspiciousness.
2 Fear, terror.
3 Preserving, preservation.
m.
 (-थः)
1 A mountain.
2 Eating.
3 A disease.
E.
 स्था to stand, affix ड.
Apte
English
थः [thḥ], 1 A mountain.
A protector.
A sign of danger.
A kind of disease.
Eating.
थम् Protection, preservation.
Terror, fear.
Auspiciousness.
Apte 1890
English
थः 1 A mountain.
2 A protector.
3 A sign of danger.
4 A kind of disease.
5 Eating.
थं 1 Protection, preservation.
2 Terror, fear.
3 Auspiciousness.
Monier Williams Cologne
English
1. थ aspirate of the preceding letter.
2. थ
m.
 a mountain,
L.
a protector,
L.
a sign of danger,
L.
N.
 of a disease,
L.
eating,
L.
थ
n.
 preservation,
L.
fear,
L.
an auspicious prayer,
L.
Monier Williams 1872
English
थ 1. थ, the second consonant of the
dental class and the aspirate of the preceding letter,
having much the sound of थ् in अन्त्-हिल्ल्, but more
dental.
—थ-कार, अस्, m. the letter or sound थ्।
2. थ, अस्, m. a mountain
a protector, preserver
a sign of danger
a kind of disease
eating
(अम्),
n. preserving, preservation
fear, terror
auspicious-
ness
a prayer for the welfare of another.
Apte Hindi
Hindi
थः
पुं*
 - थुड् + ड
पहाड़
थम्
नपुं*
 - -
"रक्षा, प्ररक्षा"
थम्
नपुं*
 - -
"त्रास, भय"
थम्
नपुं*
 - -
मांगलिकता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
थ
थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತ /ಬೆಟ್ಟ
थ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಣೆ
थ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಯ
थ
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂಗಳ
थ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವವನು
विस्तारः - > "थं रक्षणेच् मङ्गले च साध्वसे च नपुंसकम् । शिलोच्चये पुमानेव क्वचित्तु भयरक्षणे" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
Ta {% (I) m. %} A mountain.
Ta {% (II) n. %} 1. Protection, preservation
2. fear
3. auspiciousness.
Abhyankara Grammar
English
थ (l) personal-ending of the 2nd pers. pl. Parasmaipada, substituted for the ल् of the ten lakara affixes
(2) substitute ( थल् ) for the 2nd pers sing. personal ending सिप् in. the perfect tense: (3) unadi affix ( थक् ) added to the roots पा, तॄ, तुद् etc. e. g. पीथः, तीर्थः, etc.
cf unadi sutra II. 7
(4) unadi affix ( क्थन् ) | added to the roots हन्, कुष् ，नी etc.
e. g, हथः, कुष्टं, नीथः etc. cf unadi sutra II. 2: (5) unadi affix (थन्) added to the roots उष्, कुष्, गा and ऋ, e. g. ओष्ठः, कोष्ठम् etc. cf unadi sutra_II. 4
(6) a technical term for the term अभ्यस्त or the redu- plicated wording of Panini ( cf. उभे अभ्यस्तम् ) P. VI. 1. 5, used in the Jainendra Vyakarana.
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
थ, भयरक्षण, भूधर, भार
विलक्षणे विकल्पार्थे थो भवेद् भयरक्षणे ।
verse 1.1.1.24
page 0120
पुराणम्
English
थ / THA ({#Ta#}) This letter means taking food. (Chapter 348, agni purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
थ, थकारः । स व्यञ्जनसप्तदशवर्णः । तवर्ग-द्वितीयवर्णश्च । अस्योच्चारणस्थानं दन्तः ।इति व्याकरणम् ॥
(यथा, शिक्षायाम् । १७ ।“स्युर्मूर्द्धन्या ऋटुरसा दन्त्या ऌतुलसाः स्मृताः ॥
”)अस्य स्वरूपं यथा, --“थकारं चञ्चलापाङ्गि ! कुण्डली मोक्षरूपिणी ।त्रिशक्तिसहितं वर्णं त्रिबिन्दुसहितं सदा ॥
पञ्चदेवमयं वर्णं पञ्चप्राणात्मकं सदा ।अरुणादित्यसङ्काशं थकारं प्रणमाम्यहम् ॥
”इति कामधेनुतन्त्रम् ॥
(वङ्गीयवर्णमालायाम्) अस्य लेखनप्रकारोयथा, --“कुञ्चिता कुण्डली भूत्वा वामाद्दक्षिणतस्ततः ।वामतः कुञ्चिता भूत्वा दक्षाधोदक्षतो गता ॥
ऊर्द्ध्व ऋज्वायता रेखा सुरा गङ्गादयः क्रमात् ।वाणी भवानी लक्ष्मीश्च ध्यानमस्य प्रचक्षते ॥
”अस्य ध्यानादि यथा, --“नीलवर्णां त्रिनयनां षड्भुजां वरदां पराम् ।पीतवस्त्रपरीधानां सदा सिद्धिप्रदायिनीम् ॥
एवं ध्यात्वा थकारन्तु तन्मन्त्रं दशधा जपेत् ।पञ्चदेवमयं वर्णं पञ्चप्राणमयं सदा ॥
तरुणादित्यसङ्काशं थकारं प्रणमाम्यहम् ॥
”इति वर्णोद्धारतन्त्रम् ॥
* ॥
अस्य नामानि यथा, --“थः स्थिरामी महाग्रन्थिर्ग्रन्थिग्राहो भयानकः ।शिली शिरसिजो दण्डी भद्रकाली शिलोच्चयः ॥
कृष्णो बुद्धिर्व्विकर्म्मा च दक्षनाशाधिपोऽमरः ।वरदा भोगदा केशो वामजानुरसोऽनलः ॥
लोलौजज्जयिनी गुह्यः शरच्चन्द्रविदारकः ॥
”इति नानातन्त्रशास्त्रम् ॥
थं,
क्ली,
 रक्षणम् । मङ्गलम् । साध्वसम् । इतिमेदिनी । थे, १ ॥
थः,
पुं,
 (थुड संवृतौ + डः ।) पर्व्वतः । भय-रक्षकः । इति मेदिनी । थे, १ ॥
व्याधिभेदः ।भयचिह्नम् । भक्षणम् । इति शब्दरत्नावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
थ थकारः तवर्गीयद्वितीयवर्ण्णो व्यञ्जनवर्णविशेषः अस्यो-च्चारणस्थानम् दन्तमूलं तस्वीच्चारणे दन्तमूलेन सहजिह्वाग्रस्यस्पर्शः आभ्यन्तरप्रयत्नः, अतएवास्य स्पर्शवर्णता ।बाह्यप्रयत्नास्तु विवारश्वासाघीषामहाप्राणश्च । अस्यवाचकशब्दा वर्णाभिधाने उक्ता यथाथस्त्रिवासी महाग्रन्थिर्ग्रन्थिग्राहो भयानकः ।शिली शिरसिजो दन्ती भद्रकाली शिलोच्चयः । कृष्णोबुद्धिर्विकर्णा च दक्षिणाशाधिपोऽमरः । वरदा भोगदाकेशो वामजङ्घाऽलसोऽनलः । नोज्जयिनी पृथुर्गुह्यःशरच्चन्द्रो विदारकः” । मातृकान्यासे अस्य वामजङ्घायांन्यासः । अस्याधिष्ठातृदेवीध्ये यरूपं यथा “नीलवर्णांत्रिनयनां षड्भुजां वरदां पराम् । पीतवस्त्रपरीधानांसदा सिद्धिप्रदायिनीम् । एवं ध्यात्वा थकारन्तु तन्मन्त्रदशधा जपेत् । पञ्चदेवमयं वर्णं पञ्चप्राणमयं सदा ।तरुणादित्यशङ्काशं थकारं प्रणमाम्यहम्” अस्यस्वरूपं यथा “थकारं चञ्चलापाङ्गि! कुण्डली मोक्ष-रूपिणी । त्रिशक्तिसहितं वर्णं त्रिविन्दुसहितं सदा ।पञ्चदेवमयं वर्णं पञ्चप्राणात्मकं सदा । तरुणादित्य-शङ्काशं जकारं प्रणमाम्यहम्” कामधेनुतन्त्रम् । का-व्यादौ अस्यं प्राक्प्रयोगे युद्धं फलम् “थस्तु युद्धम्”वृ० र० टीको क्तेः ।
थ
पु०
 थुड--थुर्व वा ड । १ पर्वते २ भयत्रायके
त्रि०
 ३ मङ्गले४ भये रक्षणे
न०
 मेदि० ।
Burnouf
French
थ थ 31ᵉ lettre et 2ᵉ dentale de l'alphabet
sanscrit. C'est le त aspiré, répondant le plus souvent au त्
des autres langues âryennes.
थ थ
m.
 montagne.
Maladie.
Action de manger.
-- N. peur.
Préservation.
Bon augure.