| YouTube Channel

त्विष् (tviS)

 
शब्दसागरः
English
त्विष्
f.
(-त्विट्)
1. Light.
2. Splendour, beauty.
3. Speech.
4. Wish,
desire.
5. Custom, practice, usage.
E.
त्विष् to shine, affix क्विप्
also
with टाप् added त्विषा.
Capeller Eng
English
1 त्विष् (no
pres.
)
pp.
त्विषित॑ stir, move (tr. &
intr.
)
glitter, sparkle.
2 त्वि॑ष्
f.
stir, agitation, violence
light, splendour,
beauty.
Yates
English
त्विष् (औ, ङ) त्वेषते 1.
d. To shine.
With अव to give
to dwell.
त्विष् (त्विट्) 5.
f.
Light
beauty
speech
wish
custom.
Spoken Sanskrit
English
त्विष् - tviS -
f.
- vehemence
त्विषि - tviSi -
f.
- vehemence
सान्द्रता - sAndratA -
f.
- vehemence
वेग - vega -
m.
- vehemence
संवेग - saMvega -
m.
- vehemence
भ्रशिमन् - bhraziman -
m.
- vehemence
रभस - rabhasa -
m.
- vehemence
रय - raya -
m.
- vehemence
विनोद - vinoda -
m.
- vehemence
संराग - saMrAga -
m.
- vehemence
संरम्भ - saMrambha -
m.
- vehemence
कौतुक - kautuka -
n.
- vehemence
भार्श्य - bhArzya -
n.
- vehemence
मूर्छन - mUrchana -
n.
- vehemence
ओषम् - oSam -
ind.
- with ardour or vehemence
शान्तघोरविमूढत्व - zAntaghoravimUDhatva -
n.
- calmness and vehemence and infatuation
त्विष् - tviS -
f.
- violence
त्विष् - tviS -
f.
- beauty
त्विष् - tviS -
f.
- perplexity
त्विष् - tviS -
f.
- brightness
त्विष् - tviS -
f.
- light
त्विष् - tviS -
f.
- brilliance
त्विष् - tviS -
f.
- speech
त्विष् - tviS -
f.
- vehemence
त्विष् - tviS -
f.
- colour
त्विष् - tviS -
f.
- violent agitation
त्विष् - tviS -
f.
- fury
त्विष् - tviS -
f.
- fury
त्विष् - tviS -
f.
- authority
त्विष् - tviS -
f.
- glitter
त्विष् - tviS -
f.
- splendour
त्विष् - tviS -
f.
- fury
त्वेषते { त्विष् } - tveSate { tviS } - verb - glitter
त्वेषते { त्विष् } - tveSate { tviS } - verb - instigate
त्वेषते { त्विष् } - tveSate { tviS } - verb - shine
त्वेषते { त्विष् } - tveSate { tviS } - verb - excite
त्वेषति { त्विष् } - tveSati { tviS } - verb - be violently agitated or moved or excited or troubled
त्विषते { त्विष् } - tviSate { tviS } - verb 1 Atm - be agitated
त्विषति { त्विष् } - tviSati { tviS } - verb 1 Atm - be agitated
अवत्वेषति { अव- त्विष् } - avatveSati { ava- tviS } - verb - glitter
अवत्वेषति { अव- त्विष् } - avatveSati { ava- tviS } - verb - shine
अवत्वेषति { अव- त्विष् } - avatveSati { ava- tviS } - verb - give
अवत्वेषति { अव- त्विष् } - avatveSati { ava- tviS } - verb - dwell
Wilson
English
त्विष्
f.
(-त्विट्)
1 Light.
2 Splendour, beauty.
3 Speech.
4 Wish, desire.
5 Custom, practice, usage.
E.
त्विष to shine, affix क्विप्
also with टाप् added त्विषा.
Apte
English
त्विष् [tviṣ], 1
U.
(त्वेषति-ते) To shine, glitter, sparkle, blaze
अधारयत् तन्वं तित्विषाणः
Rv.*
8.96.15
Bhāg.*
1.46.45.
त्विष् [tviṣ],
f.
Light, lustre, splendour, brilliance
चयस्त्विषामित्यबधारितं पुरा
Śi.*
1.3
9.13
R.*
4.75
Ratn.*
1.18.
Beauty
Bhāg.*
1.33.14.
Authority, weight
-तिग्मा अग्ने तव त्विषः
Rv.*
8.43.3.
Wish, desire.
Custom, practice.
Violence, vehemence.
Speech.
Comp.
-ईशः, the sun
also त्विषांपतिः or त्विषामीशः.
Apte 1890
English
त्विष् {c1c} U. (त्वेषति-ते) To shine, glitter, sparkle, blaze.
त्विष् f. 1 Light, lustre, splendour, brilliance
चयस्त्विषामित्यवधारितं पुरा Śi. 1. 3, 9. 13
R. 4. 75
Ratn. 1. 18.
2 Beauty.
3 Authority, weight.
4 Wish, desire.
5 Custom, practice.
6 Violence, vehemence.
7 Speech.
Comp.
ईशः, the sun
also त्विषांपातः or त्विषामीशः
Monier Williams Cologne
English
1. त्विष् (cl. 1. त्वेषति, °ते,
Dhātup.
aor.
अत्विक्षत् [cf.
Pāṇ.
vii, 2, 10
Kār.
]
Vop.
pl.
अ॑त्विषुर्, °षन्त, अ॑तित्विषन्त
pf. तित्विषे॑,
p.
°षाण॑) Ā. to be violently agitated or moved or excited or troubled,
RV.
(P. ),
Bhaṭṭ.
Ā.
P.
to excite, instigate,
RV.
i, x
to shine, glitter, viii, 96, 15
Nir.
BhP.
x, 46, 45 (pr.
p.
त्विष्यत्)
cf.
अव-.
2. त्वि॑ष्
f.
violent agitation, vehemence, violence, fury, perplexity,
RV.
iv
f.
, viii, x
VS.
light, brilliance, glitter, splendour, beauty, authority,
RV.
viii, 43, 3
MBh.
&c.
colour,
VarBṛS.
xxxii, 21
lxiv, 3
Suśr.
Ratnāv.
Kathās.
speech,
L.
Monier Williams 1872
English
त्विष् 1. त्विष्, cl. 1. P. A. त्वेषति, -ते,
तित्वेष, तित्विषे (part. तित्विषाण),
त्वेक्ष्यति, -ते, अत्विक्षत्, अत्विक्षत (Ved. forms
अत्विषुस्, अत्विषन्त, अतित्विषन्त), त्वेष्टुम्,
Ved. inf. त्विषे, to be violently agitated or moved
to be excited
to be troubled or perplexed
to ex-
cite, instigate
to shine, glitter, sparkle
to be
brilliant, to blaze: Caus. त्वेषयति, -यितुम्, Aor.
अतित्विषत्: Desid. तित्विक्षति, -ते: Intens. तेत्वि-
ष्यते, तेत्वेष्टि।
2. त्विष्, ट्, f. violent agitation or quivering motion
of any kind, vehemence, violence, fury, perplexity
light, brilliance, glitter, any shining colour, splendor,
beauty
authority, weight, consideration
speech
wish, desire
custom, practice, usage
[cf. अचल-त्°
and वात-त्°।]
Macdonell
English
त्विष् TVIṢ, Ⅵ. tviṣa, (V.) be excited 🞄or agitated
stimulate, quicken
sparkle, 🞄shine, flame.
त्विष् tvíṣ,
f.
excitement
vehemence, fury
🞄light, ray
splendour
beauty
colour.
Benfey
English
1. त्विष् त्विष्, i. 1, Par., Ātm.
1.
To be excited (ved.).
2. To shine.
2. त्विष् त्विष्,
f.
1. Light, Daśak in
Chr. 195, 23.
2. Splendour, Arj. 10, 65.
Apte Hindi
Hindi
त्विष्
"भ्वा* उभ* , " - -
"चमकना, जगमगाना, दमकना, दहकना"
त्विष्
स्त्री*
- त्विष् + क्विप्
"प्रकाश, प्रभा, दीप्ति, चमक-दमक"
त्विष्
स्त्री*
- -
सौन्दर्य
त्विष्
स्त्री*
- -
"अधिकार, भार"
त्विष्
स्त्री*
- -
"अभिलाषा, इच्छा"
त्विष्
स्त्री*
- -
"प्रथा, प्रचलन"
त्विष्
स्त्री*
- -
हिंसा
त्विष्
स्त्री*
- -
वक्तृता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्विष्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂತಿ
त्विष्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಾಶ /ಪ್ರಭೆ
निष्पत्तिः - > त्विष (दीप्तौ) - "क्विप्" (३-२-१७८)
प्रयोगाः - > "सरलासक्तमातङ्गग्रैवेयस्फुरितत्विषः" "चयस्त्विषामित्यवधारितं पुरा"
उल्लेखाः - > रघु० ४-७५, माघ० १-३
L R Vaidya
English
tviz {% vi. 1U (pres. त्विषति-ते) %} To shine, to glitter, to sparkle.
tviz {% f. %} 1. Light, lustre, brilliancy, splendour, विविशुर्ज्वलनं त्विषः Sis.ix.13, R.iv.75, Sis.i.3
2. beauty
3. authority, weight
4. wish, desire
5. custom, practice
6. speech.
Bopp
Latin
1. त्विष् 1. P. A.
1) lucere, splendere. BHATT. 14. 70.: ति-
त्विषुः
RIG - V. 52. 6.: तित्वेष.
2) in dial. Vêd.
collustrare, ornare. RIG-V. 102. 7.: अमात्रन् त्वा धि-
षणा तित्विषे मही «immensum te hymnus ornavit
magnus».)
2. त्विष् f. (a praec.) splendor, lumen. RAGH. 3. 15. 4. 75.
v. त्विषाम्पति.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
त्विष्
मूलधातुः:
त्विष
धात्वर्थः:
दीप्तौ
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
त्वेषति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. त्विष् Z. 6. 7 lies अव statt und wohnen statt nehmen.
त्विष् f. *Rede, Wort, S I, 195, 5.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रकाशः, द्युतिः, दीप्तिः, तेजः, प्रदीपः, ज्योतिः, ज्योतिः, प्रभा, आभा, छविः, आलोकः, रुचिः, रुच्, कान्तिः, छटा, निभा, भा, भाः, छाया, त्विषा, त्विष्, शोचिः, शोभा, वर्चः, महः, द्योतः, दूशानम्, मरीचिः, झल्लिका
noun
सा शक्तिः तत्त्वं वा यया अन्यानि वस्तूनि दृग्गोचराणि भवन्ति।
"सूर्यस्य आगमनेन दिशः प्रकाशेण कास्यन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ९९
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा १००
-wordlist-
रोचिस् (क्ली), उस्र (पुं), रुचि (स्त्री), शोचिस् (क्ली), अंशु (पुं), गो (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उपधृति (पुं), अभीशु (पुं), प्रग्रह (पुं), शुचि (पुं), मरीचि (पुंस्त्री), दीप्ति (स्त्री), धामन् (क्ली), केतु (पुं), घृणि (पुं), रश्मि (पुं), पृश्नि (पुंस्त्री), पाद (पुं), दीधिति (स्त्री), कर (पुं), द्युति (स्त्री), द्युत् (क्ली), रुच् (क्ली), विरोक (पुं), किरण (पुं), त्विषि (स्त्री), त्विष् (स्त्री), भास् (पुंस्त्री), प्रभा (स्त्री), वसु (पुं), गभस्ति (पुं), भानु (पुं), भा (स्त्री), मयूख (पुं), महस् (क्ली), छवि (स्त्री), विभा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्चिस्
अर्चिस्, कीला, ज्वाला, वर्चस्, तेजस्, त्विष्, ज्योतिस्, हेति, द्युति, दीप्ति, रुच्, शिखा, प्रभा, रश्मि
अर्चिः कीला ज्वाला वर्चस्तेजस्त्विषस्तथा ज्योतिः
हेतिद्युतिदीप्तिरुचः शिखाप्रभारश्मयः समानार्थाः ६५
verse 1.1.1.65
page 0009
Tamil
Tamil
த்விஷ் : பிரகாசம், ஒளி, அழகு, அதிகாரம், சுமை, பளு, விருப்பம், பழக்கம், பேச்சு, தீங்கிழைத்தல்.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्विष्(षा) स्त्री त्विष्--सम्प० भावे क्विप् दीप्तौ “निशीथ-दीपाः सहसा हतत्विषः” रघुः “रुचिधाम्नि भर्तरिपरलोकमम्युपगते विविशुः ज्वलनं त्विषः कथमिवेत-रथा” “चयस्त्विषामित्यवधारितं पुरः” माघः हलन्त-त्वात् वा टाप् तत्रार्थे शब्दरत्ना०
Capeller
German
1. त्विष् (ohne Praes.) erregt sein, funkeln,
gläzen.
2. त्विष्
f.
Erregung, Strahl, Glanz, Schönheit,
Farbe.
Grassman
German
√tviṣ (vgl. lit. tviskù, -kéti, leuchten, vom Blitze). Der Grundbegriff ist der der heftigen Bewegung, welcher im RV überwiegend hervortritt. Aus ihm ging der des Glänzens hervor: 1〉 in heftiger Bewegung sein, erregt sein, leidenschaftlich bewegt sein, von Personen
2〉 erregt sein, von der Kraft
3〉 anregen, hervorrufen [A.]
4〉 med., erregen, aufregen [A.]
5〉 glänzen. Mit sám, beben vor [Ab.].
Imperf. átviṣ:
-ṣus 3〉 yā́ni {882, 4}.
Imperf. atviṣa:
-anta 1〉 sūráyas {703, 7}.
Perf. titviṣ:
-ṣe [1. s.] sám: ámāt {632, 24}.
-ṣé [3. s.] 2〉 śávas {52, 6}.
-ṣe [3. s.] 2〉 ójas {626, 5}. 4〉 tvā {102, 7} (dhiṣáṇā).
Aor. átitviṣa:
-anta 1〉 (erg. marútas) {408, 12}.
Part. Perf. titviṣāṇá:
-ás 1〉 (índras) {881, 1}. 5〉 drapsás {705, 15}.
-ásya 1〉 agnés {362, 5} (tvíṣis).
Part. II. tviṣitá:
-ás 1〉 agnís iva {910, 2} (manyús).
Verbale als Inf. tvíṣ:
-iṣé 3〉 mahé śulkā́ya (Dat. durch Attraction) {598, 6}.
Anm. Das Verbale tvíṣ ist ferner enthalten in: %%tvíṣ%%.
tvíṣ [von tviṣ], f., 1〉 Aufregung, Ungestüm
2〉 Schrecken
3〉 Glanz. Vgl. vā́ta-tviṣ.
-iṣā́ 1〉 {688, 8}
{904, 6}.
-iṣé 2〉 {406, 12}.
-iṣás [Ab.] 1〉 táva (índrasya) {313, 2}
áhes {702, 14}.
-íṣas [N. p.] 3〉 tigmā́s agne táva {663, 3}.
Burnouf
French
*त्विष् त्विष्। त्वेषामि, त्वेषे 1
p.
तित्वेष, तित्विषे
f.
त्वेक्ष्यामि, त्वेक्ष्ये
a1.
अत्विक्षम्, अत्विक्षि। Briller, luire.
Faire briller, illustrer,
célébrer: अमात्रं त्वा धिषणा तित्विषे मही un grand
hymne a répandu son éclat sur toi qui es immense, Vd.
त्विष् त्विष्
f.
et त्विषा
f.
lumière, éclat
beauté, splendeur.
Parole, discours.
Désir.
Usage, coutume.
त्विषाम्पति
m.
le maître des lumières, c-à-d. le Soleil.
त्विषि
f.
rayon de lumière.
Stchoupak
French
त्विष्-
f.
scintillement, éclat, clarté, beauté, couleur
puissance,
autorité.