त्वरा (tvarA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
Englishत्वरा - tvarA - - speed
वेग - vega - - speed
द्रुतनौका - drutanaukA - - speedboat
प्रवेग - pravega - - highspeed
घटीवेग - ghaTIvega - - clockspeed [ computer ]
स्पन्दनवेग - spandanavega - - clockspeed [ computer ]
स्फुरणवेग - sphuraNavega - - clockspeed [ computer ]
द्रुतगतिकविपरिवर्तक - drutagatikaviparivartaka - - high-speedmodem [ computer ]
वेगवद्विपरिवर्तक - vegavadviparivartaka - - high-speedmodem [ computer ]
आरोग्यं त्वरितं भूयात् - ArogyaMtvaritaMbhUyAt - - Wishyouaspeedyrecovery.
मूलाधार - mUlAdhAra - - backbone-High-speednetworksthatcarryInternettraffic [ computer ]
पृष्ठवंश - pRSThavaMza - - backbone-High-speednetworksthatcarryInternettraffic [ computer ]
जूर्णि - jUrNi - - speed
जूति - jUti - - speed
तूर्णि - tUrNi - - speed
प्रतूर्ति - pratUrti - - speed
रंहति - raMhati - - speed
रंहि - raMhi - - speed
वेगिता - vegitA - - speed
शीघ्रता - zIghratA - - speed
त्वरा - tvarA - - haste
ईषणा - ISaNA - - haste
त्वरि - tvari - - haste
परीप्सा - parIpsA - - haste
प्रसृति - prasRti - - haste
प्रतूर्ति - pratUrti - - haste
आटोप - ATopa - - haste
आरम्भ - Arambha - - haste
उपताप - upatApa - - haste
रभस - rabhasa - - haste
वेग - vega - - haste
सम्भ्रम - sambhrama - - haste
प्रजव - prajava - - haste
तीक्ष्ण - tIkSNa - - haste
त्वरित - tvarita - - haste
रङ्घस् - raGghas - - haste
प्रपित्व - prapitva - - haste
अङ्घते - aGghate - verb - hasten
सृजति - sRjati - verb - hasten
चोदति { चुद् } - codati { cud } - verb - hasten
त्वरा - tvarA - - hurry
त्वरा - tvarA - - speed
किमर्थम् एवं त्वरा ? - kimarthamevaMtvarA? - - Whysuchhurry?
त्वरा - tvarA - - quickness
त्वरा - tvarA - - haste
त्वरा tvarA haste
ईषणा ISaNA haste
त्वरि tvari haste
परीप्सा parIpsA haste
प्रसृति prasRti haste
प्रतूर्ति pratUrti haste
आटोप ATopa haste
आरम्भ Arambha haste
उपताप upatApa haste
रभस rabhasa haste
वेग vega haste
सम्भ्रम sambhrama haste
प्रजव prajava haste
तीक्ष्ण tIkSNa haste
त्वरित tvarita haste
रङ्घस् raGghas haste
प्रपित्व prapitva haste
अङ्घते aGghate verb hasten
सृजति sRjati verb hasten
चोदति { चुद् } codati { cud } verb hasten
त्वरा tvarA quickness
जूति jUti quickness
भृमि bhRmi quickness
लघुता laghutA quickness
वेगिता vegitA quickness
शीघ्रता zIghratA quickness
सत्वरता satvaratA quickness
जवनिमन् javaniman quickness
वेग vega quickness
आशुत्व Azutva quickness
क्षैप्र kSaipra quickness
क्षैप्र्य kSaiprya quickness
पाटव pATava quickness
रंहस् raMhas quickness
लघुत्व laghutva quickness
वेगित्व vegitva quickness
शीघ्रत्व zIghratva quickness
शीघ्र्य zIghrya quickness
सत्वरत्व satvaratva quickness
हेषस् heSas quickness
आशव Azava quickness
जुवस् juvas quickness
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishत्वरा [tvarā] त्वरिः [tvariḥ], त्वरिः [त्वर्-अङ्]
Haste, hurry, speed
औत्सुक्येन कृतत्वरा सहभुवा व्यावर्तमाना ह्रिया 1.2.
Urgency or pressing nature
मनसा कार्यसंसिद्धौ त्वरादिगुण- रंहसा 2.63. -आरोहः a pigeon.
Apte 1890
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishHindi
Hindiजल्दी
Apte Hindi
Hindiत्वरा
- त्वर् + अङ् + टाप्
"शीघ्रता, क्षिप्रता, वेग"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaत्वरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆತುರ /ಅವಸರ /ವೇಗ
निष्पत्तिः - > ञित्वरा (सम्भ्रमे) - "अङ्" (३-३-१०४)
प्रयोगाः - > "औत्सुक्येन कृतत्वरा सहभुवा व्यावर्तमाना ह्रिया तैस्तैर्बन्धुवधूजनस्य वचनैर्नीताभिमुख्यं पुनः"
उल्लेखाः - > रत्ना० १-२
त्वरा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದುರ್ಗಾದೇವಿ
L R Vaidya
EnglishWordnet
Sanskrit त्वरा, रभसः, त्वरिः, त्वरितम्, त्वरणः, त्वरणम्, त्वरणा, ईषणा, आरम्भः, आवेगः, उपतापः, परीप्सा, प्रजवः, तूर्णिः, संवेगः
कार्ये अतिशयितः वेगः यः अनुचितं मन्यते।
"त्वरा कार्यघातिनी अस्ति।"
शीघ्रता, सत्वरता, त्वरा
शीघ्रस्य अवस्था।
"वायुः शीघ्रतया वहति।"
शीघ्रता, सत्वरता, द्रुतता, क्षिप्रता, शैघ्र्यम्, त्वरा, त्वरणम्, अविलम्बः, लघुता, वेगिता
शीघ्रस्य अवस्था भावो वा।
"तस्य कार्ये शीघ्रता वर्तते।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआवेगस्तु त्वरिस्तूर्णिः संवेगः संभ्रमस्त्वरा ।
आवेग (पुं), त्वरि (स्त्री), तूर्णि (स्त्री), संवेग (पुं), सम्भ्रम (पुं), त्वरा (स्त्री)
अमरकोशः
SanskritWord: त्वरा
Root: त्वरा
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ haste
⇒ hurry
⇒ speed
⇒ quickness
Shloka(s):
3|2|26|2 ► स्यादभ्यादानमुद्धात आरम्भः सम्भ्रमस्त्वरा॥ (सङ्कीर्णवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|2|26|2 ⇢ सम्भ्रमः (सम्भ्रम) (पुं) ⇒ awe, zeal, fear, error, grace, hurry, haste, beauty, flurry, respect, excited, mistake, bustling, activity, delusion, agitated, deference, confusion, agitation, eagerness, rolling about, embarrassment, whirling round
➠ 3|2|26|2 ⇢ त्वरा (त्वरा) (स्त्री)
➠ 3|2|26|2 ⇢ (त्वरा) (पुं)
Related word(s):
जातिः ➡ मानसिकभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritत्वरा, (त्वरणमिति । त्वर + “घटादयःषितः ।” इति अङ् । ततः स्त्रीलिङ्गत्वात् टाप् ।)वेगः । तत्पर्य्यायः । सम्भ्रमः २ । इत्यमरः । ३ ।२ । २६ ॥
आवेगः ३ त्वरिः ४ तूर्णिः ५ संवेगः६ । इति हेमचन्द्रः । २ । २३६ ॥
(यथा, महा-भारते । ३ । २७९ । २७ ।“असकृत्त्वं मया पूर्व्वं निर्ज्जितो जीवितप्रियः ।मुक्तो ज्ञातिरिति ज्ञात्वा का त्वरा मरणे पुनः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritकृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“ञि त्वरा सम्भ्रमे”@} 2 घटादिः, षिच्च।
‘सम्भ्रमः = आशुकारिता’ इति क्षीरस्वामी।
त्वारकः-रिका 3 त्वरकः-रिका, तित्वरिषकः-षिका, तात्वरकः-रिका
त्वरिता-त्री, त्वरयिता-त्री, तित्वरिषिता-त्री, तात्वरिता-त्री
-- 4 त्वरयन्-न्ती, त्वरयिष्यन्-न्ती-ती
-- त्वरमाणः, -- तित्वरिषमाणः
तात्वर्यमाणः
त्वरिष्यमाणः, -- तित्वरिषिष्यमाणः, तात्वरिष्यमाणः
5 तूः-तूरौ-तूरः
-- -- -- 6 7 तूर्णम् 8 9 10 11 आदित्त्वम्, अस्य सूत्रस्य 12 भावादिकर्मणोरप्रवृत्तिज्ञापनार्थम्।
तथा च विकल्पप्रवृत्त्या तच्चरितार्थम्।
तेनान्येषां तयोर्विकल्पो न।” इति बृहच्छब्देन्दुशेखरे व्याख्यातम्।]] तूर्णः-तूर्णवान्-त्वरितम् 13-तः-तवान्, त्वरितः, तित्वरिषितः, तात्वरितः-तवान्
त्वरः, त्वरः, तित्वरिषुः, तात्वरः
त्वरितव्यम्, त्वरयितव्यम्, तित्वरिषितव्यम्, तात्वरितव्यम्
त्वरणीयम्, त्वरणीयम्, तित्वरिषणीयम्, तात्वरणीयम्
त्वार्यम्, त्वर्यम्, तित्वरिष्यम्, तात्वर्यम्
ईषत्त्वरः-दुस्त्वरः-सुत्वरः
-- -- त्वर्यमाणः, त्वर्यमाणः, तित्वरिष्यमाणः, तात्वर्यमाणः
त्वारः, त्वरः, तित्वरिषः, तात्वरः
त्वरितुम्, त्वरयितुम्, तित्वरिषितुम्, तात्वरितुम्
14 त्वरा, तूर्तिः, त्वरणा, तित्वरिषा, तात्वरा
त्वरणम्, त्वरणम्, तित्वरिषणम्, तात्वरणम्
त्वरित्वा, त्वरयित्वा, तित्वरिषित्वा, तात्वरित्वा
सन्त्वर्य, 15 प्रत्वरय्य, प्रतित्वरिष्य, प्रतात्वर्य
16 त्वरम् २, त्वरित्वा २, 17 त्वरम् २-त्वारम् २, त्वरयित्वा २, तित्वरिषम् २, तित्वरिषित्वा २, तात्वरम् २
तात्वरित्वा २।
01 (८०५)
02 (१-भ्वादिः-७७५। अक। सेट्। आत्म।)
03 [[१। ‘घटादयो मितः’ (ग। सू। भ्वादौ) इति वचनात् मित्त्वम्। तेन ण्यन्ते, ‘मितां ह्रस्वः’ (६-४-९२) इति उपधाह्रस्वः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
04 [[२। ‘अणावकर्मकात् चित्तवत्कर्तृकात्’ (१-३-८८) इति ण्यन्तात् परस्मैपदमेव।]]
05 [[३। क्विपि, ‘ज्वरत्वरस्रिव्यविमवामुपधायाश्च’ (६-४-२०) इति उपधावकारयोरूठ्। सवर्णदीर्घः, विसर्गश्च।]]
06 [पृष्ठम्०७११+ २९]
07 [[१। ‘आदितश्च’ (७-२-१६) इति सूत्रेण निष्ठायामिण्णिषेधे प्राप्ते, ‘रुष्यमत्वरसंघुषा- ऽऽस्वनाम्’ (७-२-२८) इति निषेधविकल्पः। तेन इड्विकल्पः। इडभावपक्षे ‘ज्वरत्वर--’ (६-४-२०) इत्युपधावकारयोरूठि दीर्घे, ‘रदाभ्यां निष्ठातो नः--’ (८-२-४२) इति निष्ठानत्वे, णत्वे च तूर्णम् इत्यादिरूपम्। इट्पक्षे त्वरितम् इत्यादि भवति। एतच्च निष्ठायाः भावार्थे बोध्यम्।]]
08 [[आ। ‘जघान रुषितो रुष्टांस्त्वरितस्तूर्णमागतान्।।’ भ। का। ९। २०।]]
09 [[२। भावकर्मार्थयोस्तु, ‘विभाषा भावादिकर्मणोः’ (७-२-१७) इतीण्णिषेधविकल्पः। तूर्णमनेन, त्वरितमनेन इति प्रयोगो भवति।]]
10 [अनेन]
11 [[३। ‘ञीतः क्तः’ (३-२-१८७) इति कर्तरि क्तप्रत्ययः। कर्त्रर्थेऽपि रुष्यमत्वर--’ (७-२-२८) इति इण्णिषेधविकल्पः। “अस्य [धातोः]
12 (७-२-२८)
13 [अनेन]
14 [[४। धातोरस्य षित्त्वात्, ‘त्वरत्यन्ता घटादयस्त्रयोदश षितः’ (सि। कौ। भ्वादिः) इति वचनात्, ‘षिद्भिदादिभ्योऽङ्’ (३-३-१०४) इति स्त्रियां भावादावङ्। प्रयोगबाहुल्यात् क्तिनि, ऊठि तूर्तिरित्यपि भवति। प्रक्रियाकौमुद्यां तु स्त्रियां भावादौ निप्रत्यये तूर्णिः इति रूपमित्युक्तम्। ‘बाहुलकात् ऊठ्’ इति तद्व्या- ख्याने।]]
15 [[५। ण्यन्ताल्ल्यपि, ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]
16 [पृष्ठम्०७१२+ २७]
17 [[१। णमुल्परे णौ, ‘चिण्णमुलोर्दीर्घोऽन्यतरस्याम्’ (६-४-९३) इति दीर्घविकल्पः।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.