| YouTube Channel

त्र्यूषणं (tryUSaNaM)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्र्यूषणं,
क्ली,
(त्रयाणां ऊषणानां पिप्पलीमरिच-शुण्ठीनां समाहारः ।) त्र्युषणम् इत्यमर-टीकायां भरतः
(“पिप्पलीमरिचं शुण्ठीत्रयमेतद्विमिश्रितम् ।त्रिकटु त्र्यूषणं व्योषं कटुत्रयमथोच्यते
”इति वैद्यकपरिभाषायाम्
अस्य गुणा यथा, --“त्र्यूषणं दीपनं हन्ति श्वासकासत्वगामयान् ।गुल्ममेहकफस्थौल्यमेदश्लीपदपीनसान्
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)(घृतविशेषः यथा, चरके चिकित्सास्थाने२२ अध्याधे ।“त्र्यूषणां त्रिफलां द्राक्षां काश्मर्य्याणि परूषकम् ।द्वे पाठे सरलं व्याघ्रीं स्वगुप्तां चित्रकं शटीम्
ब्राह्मीं तामलकीं मेदां काकनासां शतावरीम् ।त्रिकण्टकां विदारीञ्च पिष्ट्वा कर्षसमं घृतात्
प्रस्थं चतुर्गुणं क्षीरं सिद्धं कासहरं पिबेत् ।ज्वरगुल्भारुचिप्लीहशिरोहृत्पार्श्वशूलनुत्
कामलार्शोऽनिलाष्ठीलाक्षतशोषक्षयापहम् ।त्र्यूषणं नाम विख्यातमेतद्घृतमनुत्तमम्
”)