त्र्यक्षर (tryakSara)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishApte Hindi
Hindiत्र्यक्षरः
त्रि-अक्षरः -
ईश्वर द्योतक अक्षर ‘ओम्’ जो तीन अक्षरों से मिलकर बना है
त्र्यक्षरः
त्रि-अक्षरः -
जोडी मिलाने वाला घटक
Shabdartha Kaustubha
Kannadaत्र्यक्षर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಣವ /ಓಂಕಾರ
व्युत्पत्तिः - > त्रीणि अकारोकारमकाररूपाणि अक्षराणि यत्र
प्रयोगाः - > "आद्यं यत् त्र्यक्षरं ब्रह्म त्रयी यस्मिन् प्रतिष्ठिता । स गुह्योऽन्यस्त्रिवृद्वेदो यस्तं वेद स वेदवित् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ११-२६५
त्र्यक्षर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳ ಮೂರನೆಯ ಛಂದಸ್ಸು
व्युत्पत्तिः - > त्रीण्यक्षराणि पतिपादं यत्र
त्र्यक्षर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳ
L R Vaidya
EnglishAbhyankara Grammar
Englishत्र्यक्षर (a word) having three vowels or syllables in it
त्र्यच् or त्र्यच्क
cf. द्व्यक्षरव्यक्षरेभ्य इति वक्तव्यम् cf. M. Bh. on VIII 4.6.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritत्र्यक्षरः, (त्रीणि अक्षराणि यत्र ।) घटकः ।इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(त्रीणि अकारोकार-मकारात्मकानि अक्षराणि यत्र । प्रणवादौ, त्रि । यथा, मनुः । ११ । २६६ ।“आद्यं यत्त्र्यक्षरं ब्रह्म त्रयी यस्मिन् प्रतिष्ठिता ।स गुह्योऽन्यस्त्रिवृद्बेदो यस्तं वेद स वेदवित् ॥
”छन्दोभेदे, क्ली । यथा, वाजसनेयसंहितायाम् । ९ । ३१ ।“विष्णुस्त्र्यक्षरेण त्रीँल्लोकानुदजयत्तानुज्जेषम् ॥
”“विष्णु स्त्र्यक्षरेणाक्षरत्रयात्मकेन छन्दसा तान्तादृशान् मनुष्यानुज्जेषमधिकं जयेयम् ।” इतिवेददीपे महीधरः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritत्र्यक्षर त्रीणि अकारोकारमकाररूपाणि अक्षराणियत्र । १ प्रणवे “आद्यं यत् त्र्यक्षरं ब्रह्म त्रयी यत्रप्रतिष्ठिता । स गुह्योऽन्यस्त्रिवृद्वेदो यस्तं येद स वेदवित्”मनुः । त्रीण्यरक्षाणि वर्ण्णा यत्र । मध्यानामके२ छन्दोभेदे । “विष्णुस्त्र्यक्षरेण (छन्दसा) त्रील्लोँ-कानुदजयत्” यजु० ९ । ३१ । “विष्णुस्त्र्यक्षरेणाक्षर-त्रयात्मकेन छन्दसा त्रीन् भूरादीन् लोकान् उदजयत्”वेददी० । त्रिवर्ण्णात्मके तन्त्रोक्ते ३ मन्त्रनेदे तन्त्रसारे भूरि-प्रयोगः । ४ विद्यायां स्त्री गौरा० ङीष् । ५ वर्ण्णत्रययुक्त-मात्रे । “तदेतत् त्र्यक्षरं सत्यमिति स इत्येक-मक्षरं त्रीत्येकमक्षरममित्येकमक्षरं प्रथमोत्तमे अक्षरेसत्यं मध्यतोऽनृतं तदेतदनृतं सत्येन परिगृहीतं सत्य-भूयमेव भवति नैवंविद्वांसमनृतं हिनस्ति” शत० ब्रा०१४ । ८ । ४ । २ । ६ खटके त्रिका० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.