| YouTube Channel

त्रैपुर (traipura)

 
शब्दसागरः
English
त्रैपुर
m.
 (-रः) Tripura or Tipperah: see त्रिपुर.
E.
 स्वार्थे अण् added to त्रिपुर ।
Capeller Eng
English
त्रैपुर
a.
 belonging to the three cities (cf.
त्रिपुर)
m.
pl.
 the inhabitants of them.
Yates
English
त्रै-पुर (रः) 1.
m.
 Tripura.
Wilson
English
त्रैपुर
m.
 (-रः) Tripura or Tipperah: see त्रिपुर.
E.
 अण् added to त्रिपुर.
Apte
English
त्रैपुरः [traipurḥ], 1 The Tripura country.
A ruler or inhabitant of that country.
Apte 1890
English
त्रैपुरः 1 The Tripura country.
2 A ruler or inhabitant of that country.
Monier Williams Cologne
English
त्रैपुर
mfn.
 relating to Tri-pura,
Śārad.
 xii
त्रैपुर
n.
 Śiva's conquest of T°-pura,
Bālar.
 ii, 3/4
त्रैपुर
m.
pl.
 the inhabitants of T°-pura,
Hariv.
 7443
त्रैपुर
m.
 the inhabitants of Tripurī or the Cedis,
MBh.
 vi, 3855
sg. a Cedi prince, ii, 1164.
Monier Williams 1872
English
त्रैपुर, अस्, ई, अम्, relating to Tri-pura
(आस्),
m. pl. the inhabitants of the three cities of the Asura
named Tri-pura, q. v.
the inhabitants of Tri-purā or
Tri-purī or the Cedis
(अस्), m. a prince of Tri-pura.
Macdonell
English
त्रैपुर trai-pura,
a.
 relating to Tripura
m.
pl.
 🞄inhabitants of Tripurī
sg. prince of the 🞄[Page114-2] 🞄Cedis
n.
 Śivaʼs exploit in connexion with 🞄Tripura.
Benfey
English
त्रैपुर त्रैपुर, i. e. त्रि-पुरा̆ or री +
अ,
m.
1. pl. The inhabitants of Tri-
purā̆ and Tripurī, i. e. the Cedis,
Hariv. 7443
MBh. 6, 3855.
2. A
prince of the Cedis.
Apte Hindi
Hindi
त्रैपुरः
पुं*
 - त्रिपुर + अण्
त्रिपुर नाम का देश
त्रैपुरः
पुं*
 - -
उस देश का निवासी या शासक
L R Vaidya
English
trEpura {% m. %} 1. The Tripura country
2. a ruler of that country.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रैपुरास्तु डाहलाः स्युश्चैद्यास्ते चेदयश्च ते ॥ ९५६ ॥
-wordlist-
त्रैपुर (पुं), डाहल (पुं), चैद्य (पुं), चेदि (पुं)
Mahabharata
English
Traipura (“the king of Tripurā”, BR.). § 284 (Sahadeva): II, 31, 1164 (in the south, vanquished by Sahadeva).
Traipura, pl. (ºāḥ), a people (“the inhabitants of Tripurā”). § 585 (Bhīshmavadhap.): VI, 87, 3855 (followed Bṛhadbala).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रैपुरः,
पुं,
 (त्रिपुर एव । स्वार्थे अण् ।) त्रिपुर-देशः । तत्पर्य्यायः । डाहलः २ चैद्यः ३ चेदिः४ । इति हेमचन्द्रः । ४ । २२ ॥
(देशोऽयंकामरूपस्य सीमाप्रदेशः । यथा, कामाख्या-तन्त्रे ।“कालेश्वरं श्वेतगिरिं त्रैपुरं नीलपर्व्वतम् ।कामरूपाभिधो देशो गणेशगिरिमूर्द्धनि ॥
”कालेश्वरं श्वेतगिरिं त्रैपुरं नीलपर्व्वतं यावत् ॥
त्रिपुरस्य राजा । यथा, महाभारते । २ । ३१ । ५८ ।“माद्रीसुतस्ततः प्रायाद्विजयी दक्षिणां दिशम् ।त्रैपुरं स्ववशे कृत्वा राजानममितौजसम् ।निजग्राह महाबाहुस्तरसा पौरवेश्वरम् ॥
”तद्देशवासिनि, पुंभूम्नि । यथा, मात्स्ये ।११३ । ५३ ।“स्तोशलाः कोसलाश्चैव त्रैपुरा वैदिशास्तथा ॥
”त्रिपुराधिष्ठितासुरभेदे । यथा, हरिवंशे ।१२९ । ५४ ।“येनोद्धृतास्त्रैपुरा मायिनो वैदग्धा घोरेण वितथान्ताः शरेण ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रैपुर
पु०
 त्रिपुर + स्वार्थे अण् । १ त्रिपुरदेशे हेमच० । त्रि-पुरोऽभिजनोऽस्य तस्य राजा वा अण् । २ पित्रादिक्रमेणतद्वासिनि ३ त्रिपुराधीशे च बहुषु अणो लुक् । “मेल-कैस्त्रैपुरैश्चैव चिच्छलैश्च समन्वितः” भा० भी० ८८ अ० ।आर्षत्वात् बहुषु अणो न लुक् । त्रिपुरं पुरत्रयमस्त्यस्यअण् । त्रिपुरस्वामिषु ४ असुरभेदेषु त्रिपुरशब्दे दृश्यम् ।“येनोद्धृतास्त्रैपुरा मायिनो वै दग्धाघोरेण वितथान्ताःशरेण” हरिवं० १३१ अ० ।
Capeller
German
त्रैपुर zu den drei Burgen gehörig (s. त्रिपुर)
m.
 Pl. die Bewohner der drei Burgen.
Burnouf
French
त्रैपुर त्रैपुर
m.
 cf. त्रिपुर।
Stchoupak
French
त्रै-पुर-
m.
 habitants de Tripura, de Tripurī.