| YouTube Channel

त्रिष्टुप् (triSTup)

 
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 त्रिष्टुप्
noun
एकं वैदिकं छन्दः।
"त्रिष्टुप् इति छन्दसि प्रत्येके चरणे एकादशानि अक्षराणि सन्ति।"
पुराणम्
English
त्रिष्टुप् / TRIṢṬUP. One of the seven horses tied to the chariot of sūrya. The seven horses are
gāyatrī, bṛhatī, uṣṇik, jagatī, triṣṭup, anuṣṭup and Paṅkti. (Chapter 8, aṁśa 2, viṣṇu purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रिष्टुप्, [भ्]
स्त्री,
 (त्रिषु स्थानेषु स्तुभ्यते जडी-क्रियते इति । स्तुभ जडीकरणे + क्विप् । षत्वम् ।)छन्दोविशेषः । इति छन्दोमञ्जरी ॥
(यथा, वाजसनेयसंहितायाम् । ९ । ३३ ।“इन्द्र एकादशाक्षरेण त्रिष्टु भमुदजयत्तामुज्जे-षम् ॥
”) अस्य विवरणं छन्दस्शब्दे द्रष्टव्यम् ।अस्योत्पत्तिविवरणं यथा, श्रीभागवते । ३ ।१२ । २९ ।“तस्योष्णिगासील्लोमभ्यो गायत्त्री च त्वचो विभोः ।त्रिष्टुप् मांसात् स्नुतोऽनुष्टुप् जगत्यस्थ्नः प्रजा-पतेः ॥
मज्जायाः पङ्क्तिरुत्पन्ना बृहती प्राणतोऽभ-वत् ॥
”